Gortyn Antik Kenti
Γόρτυν
Yunanistan · Girit, Heraklion
Kısaca
Gortyn, Roma döneminde Girit ve Kyrene eyaletinin başkentiydi. Kent, özellikle taş bloklara işlenmiş hukuk metni ve uzun süreli İtalyan kazılarıyla tanınmaktadır.
Ne bulundu?
- 1Gortyn Yasaları yazıtı
Taş duvara kazınan yasalar aile, miras, mülkiyet ve kişilerin hukuki durumlarına ilişkin hükümler içerir. Antik toplumun gündelik ilişkilerini doğrudan yazılı kurallardan incelemeyi sağlar.
- 2Roma odeionu
Eski yasa yazıtını taşıyan taşlar, odeionun arka duvarında yeniden birleştirildi. Araştırmacılara göre yapı hem kent meclisinin toplantıları hem de gösteriler için kullanılıyordu.
- 3Apollon Pythios Tapınağı
Kentin ovasındaki tapınak, dinî yaşamın başlıca merkezlerindendi. Farklı dönemlerdeki yapı evreleri, kutsal alanın uzun tarihini izlemeyi sağlar.
- 4Praetorium
Roma valisinin hukuki ve idari işlerini yürüttüğü yönetim yapısıdır. Gortyn’in Girit ve Kyrene eyaletinin başkenti olarak üstlendiği rolü somutlaştırır.
- 5Aziz Titus Kilisesi
Üç nefli büyük kilise, kentin Geç Antik Çağ’daki Hristiyanlık dönemi yapılarındandır. Dinî mimarideki değişimi belgeler.
Neyi işaret ediyor?
Gortyn’in yasa yazıtı, aile ve mülkiyet ilişkilerinin ayrıntılı kurallarla düzenlendiği, özgürlük durumunun hukuki sonuçlar doğurduğu bir toplumu gösteriyor. Roma yönetim yapıları ve sonraki kiliseler, kentin siyasi ve dinî rollerinin zaman içinde değiştiğine işaret ediyor.
Bize ne gösterdi?
- Kadınların boşanma ve mirasla ilgili bazı mülkiyet haklarını doğrudan hukuk metniyle belgeledi.
- Eski yasa taşlarının Roma döneminde yeni bir kamusal yapıda yeniden kullanıldığını gösterdi.
- Eyalet yönetim merkezi ile Hristiyanlık dönemi kentinin yapılarını aynı yerde incelemeyi sağladı.
Künye
- Kültür
- Minos; Antik Yunan; Roma; Bizans
- İlk modern kazı
- 1884
- Ekip / tarihsel
- Atina İtalyan Arkeoloji Okulu; Apollon Pythios kutsal alanında Padova Üniversitesi ve Jacopo Bonetto
- Koordinatlar
- 35,0594°, 24,9500°
Kaynaklar
- crete.classics.ox.ac.uk
- topostext.org
- Oxford Üniversitesi — Roma öncesi Gortyn
- Oxford Üniversitesi — Roma ve Geç Roma Gortyn’i
- Fordham Üniversitesi — Gortyn Yasaları çevirisi
Yakındaki kazılar
- Faistos 12 km
- Zominthos 22 km
- Knossos 33 km
- Malia Sarayı 56 km
- Gournia Minos Yerleşimi 77 km
- Zakros Sarayı ve Yerleşimi 119 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Pekin’de eski nehir yatağında yaklaşık 1.800 yıllık üç tekne bulundu
Eski Yongding Nehri yatağında, Han ve Jin dönemlerine tarihlenen üç ahşap tekne ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre parçalardaki “resmî” anlamına gelen damga, teknelerin devletle bağlantısını gösteriyor ve dönemin nehir taşımacılığına nadir kanıt sağlıyor.
HeritageDaily ↗ - Pekin’de ilk kez Sui Hanedanı dönemine ait Çin Seddi kalıntıları belirlendi
Changping Gudalinggou’daki kazıda bulunan sikke ve porselenler, savunma yapısının bir bölümünün MS 581-618 arasındaki Sui dönemine tarihlenmesini sağladı. Buluntu, Pekin çevresindeki erken savunma hatlarının gelişimini anlamaya yardımcı oluyor.
HeritageDaily ↗ - Kabil’deki Bala Hisar’da saray ve Budist manastırı kalıntıları ortaya çıkarıldı
Bala Hisar kazılarında duvar resimleri ve yıkanma bölümleri bulunan Babür dönemi sarayı ile daha eski Budist manastır yapıları belirlendi. Kalıntılar, kalenin farklı dönemlerdeki dinî ve siyasi kullanımını aydınlatıyor; Budist yapıların kesin tarihleri henüz belirlenmedi.
HeritageDaily ↗ - Peru’da 1.600 yıllık bebek kalıntılarında nadir bir kromozom anomalisi saptandı
Jauranga’da seramik bir küpe gömülen bebeğin DNA’sında, 13. kromozomun fazladan bir kopyası bulundu; bu sonuç kafatasındaki nadir gelişim bozukluğunu açıklıyor. Araştırmacılara göre gömülme biçimi, bebeğin doğuştan farklılığı nedeniyle ayrı bir muamele gördüğünü gösteren yeterli kanıt sunmuyor.
Arkeofili ↗ - 243 antik genom, İber Yarımadası’ndaki Roma dönemi nüfus değişimini gösterdi
31 arkeolojik alandan elde edilen 243 antik genom, Roma döneminde Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika bağlantılı nüfus hareketlerini ortaya koydu. Araştırmacılara göre Roma sonrasındaki göçlerin genetik etkisi daha sınırlıydı; çalışma, yaklaşık 725 kilometre uzakta gömülmüş iki kardeşi de belirledi.
Arkeofili ↗ - Meksika’da yeni keşfedilen Maya kentinin olası antik adı okundu
Araştırmacılara göre Minanbé’deki yazıtlar, kentin antik adının Sakil olduğunu ve Suutz’ adlı bir hükümdar tarafından yönetildiğini gösteriyor. Komşu Ocomtún’daki bir yazıtla kurulan bağlantı, iki kent arasındaki çatışmalara da ışık tutuyor.
HeritageDaily ↗ - Botsvana’da Kalahari Çölü’nde yaklaşık 100 taş el baltası bulundu
Okwa Vadisi’ndeki araştırmalarda, Aşölyen alet geleneğine ait yaklaşık 100 el baltası ve bunların üretiminden kalan taş parçaları bulundu. Kesin yaşları henüz belirlenmeyen buluntular, erken insanların eski göl kıyılarını nasıl kullandığını ve aletlerini nasıl ürettiğini anlamaya yardımcı olacak.
HeritageDaily ↗ - Fransa’da silahlar, değerli takılar ve iki at içeren 5. yüzyıl mezarları bulundu
Horbourg-Wihr kazılarında yetişkinlere ve çocuklara ait 14 mezarla iki at gömüsü ortaya çıkarıldı; buluntular arasında kılıç, kalkan ve altın-gümüş takılar var. Araştırmacılara göre mezarlık, Alsace’ta Roma yönetiminin sonuyla Merovenj döneminin başlangıcı arasındaki topluluklara ilişkin sınırlı kanıtları genişletiyor.
HeritageDaily ↗
Tüm kazı alanları (465)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Aleksandreia Troas Antik Kenti
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Apollon Smintheus Kutsal Alanı
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Boncuklu Tarla
- Canhasan I Höyüğü
- Dara Antik Kenti
- Daskyleion
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Latmos Herakleiası
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Parion Antik Kenti
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Perre Antik Kenti ve Nekropolü
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Satala Antik Kenti
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tios Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
- Aigai
- Akrotiri
- Amarynthos Artemis Kutsal Alanı
- Antik Korinthos
- Antik Messene
- Antikythera Batığı
- Atina Akropolisi
- Delfi
- Delos
- Despotiko Apollon Kutsal Alanı
- Dion Antik Kenti
- Dodona Kutsal Alanı
- Eleusis Demeter ve Kore Kutsal Alanı
- Epidauros Asklepios Kutsal Alanı
- Faistos
- Filippi
- Gortyn Antik Kenti
- Gournia Minos Yerleşimi
- Knossos
- Malia Sarayı
- Miken
- Olimpiya
- Pella Antik Kenti
- Pylos Nestor Sarayı
- Semadirek Büyük Tanrılar Kutsal Alanı
- Sisam Heraionu
- Tirins
- Zakros Sarayı ve Yerleşimi
- Zominthos
İran
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi