Caral-Supe Kutsal Kenti

Ciudad Sagrada de Caral-Supe

Peru · Lima

Antik kentBilinmiyorUNESCO · 2009
Yaklaşık dönemMÖ 3.000 — MÖ 1.800Geç Arkaik; İlk Formatif Dönem Haritada gör ↓

Kısaca

Caral, Supe Vadisi'ndeki erken kentleşmenin başlıca merkezlerinden biridir. Kazılar, seramiksiz bir toplumun anıtsal yapılar ve planlı törensel alanlar inşa ettiğini göstermiştir.

Ne bulundu?

  • 1Quipu

    Düğümlü iplerden oluşan, bilgi kaydetmek için kullanılan bir düzenektir. Caral’da bulunması, And toplumlarının kayıt tutma geleneğinin erken bir örneğini sunar.

  • 2Anıtsal platform yapıları

    Taş ve toprakla yapılmış büyük platformlar arasında altı büyük piramidal yapı bulunur. Bunlar, geniş ölçekli inşaatın örgütlenebildiğini gösterir.

  • 3Çökertilmiş dairesel avlular

    Çevresindeki zeminden aşağıya yerleştirilmiş dairesel açık alanlardır. Anıtsal yapılarla birlikte kentin törensel düzeninin önemli parçalarını oluştururlar.

  • 4Seçkin konutları

    Kent planında seçkinlere ait olduğu belirlenen konutlar bulunur. Bu yapılar, toplumsal farklılaşmayı ve yönetici kesimlerin törensel alanlarla ilişkisini anlamaya yardımcı olur.

Neyi işaret ediyor?

Caral’ın mimarisi ve quipusu, inşaatı ve bilgi kaydını örgütleyebilen karmaşık bir topluma işaret eder. UNESCO’nun değerlendirmesine göre kent düzeni, güçlü bir dinsel düşüncenin toplumsal yaşamda belirleyici olduğunu gösterir.

Bize ne gösterdi?

  1. Andlar’da erken kent yaşamının büyük platformlar, törensel avlular ve farklı konut alanlarıyla birlikte geliştiğini gösterdi.
  2. Düğümlü iplerle bilgi kaydetme geleneğinin İnka döneminden çok önceye uzandığına kanıt sundu.
  3. Anıtsal mimarinin toplumsal farklılaşma ve dinsel törenlerle birlikte ele alınması gerektiğini gösterdi.

Görseller

PeruCaral01
Håkan Svensson Xauxa · CC BY 2.5 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Caral-Supe
İlk modern kazı
1996
Ekip / tarihsel
Ruth Shady; Caral-Supe Arkeoloji Projesi
Koordinatlar
-10,8917°, -77,5214°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. congresoarqueologia.cultura.gob.pe
  3. Zona Arqueológica Caral — UNESCO kaydının onuncu yılı

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka