Timgad

Thamugadi; تيمقاد

Cezayir · Batna

Antik kentKazı sürüyorUNESCO · 1982
Yaklaşık dönemMS 100 — MS 800Roma ve Bizans dönemleri; erken İslam dönemi kullanımları Haritada gör ↓

Kısaca

Traianus tarafından MS 100'de kurulan koloni, birbirini dik kesen ana caddeleriyle Roma kent planlamasının önemli örneklerindendir. İlk kazılar 1875'te yapıldı; üniversitenin 2026 programında da alan kazıları yer almaktadır.

Ne bulundu?

  • 1Belediye meclisi listesi

    Kent yönetiminde yer alan kişileri sıralayan album municipal yazıtıdır. Geç Roma dönemindeki belediye hiyerarşisini ve din görevlilerinin bu düzendeki yerini belgeler.

  • 2Taş döşeli sokak ağı

    Birbirine dik ana yollar çevresinde düzenlenmiş sokaklardır. Roma koloni kentinin başlangıçtaki planını somut biçimde gösterir.

  • 3Konut mozaikleri

    Farklı büyüklükteki evleri süsleyen mozaik döşemelerdir. Özel konutlarda bezemeye yapılan yatırımı gösterir.

  • 4Kamusal hamamlar

    Kentte korunmuş çok sayıdaki hamam yapısıdır. Ortak kullanım tesislerinin kent düzeninde önemli yer tuttuğunu belgeler.

  • 5Bizans kalesi

    Kentin güneyinde, Roma anıtlarından alınan taşlarla yapılmış savunma yapısıdır. Eski kamusal yapıların malzemelerinin sonraki dönemde yeniden kullanıldığını gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Timgad'ın sokak ağı, askerî koloni kuruluşunda planlamanın önemini gösteriyor. Meclis yazıtı belediye yaşamının ayrıntılarını açığa çıkarırken konutlar ve hamamlar gelişen kent yaşamını, kale ise sonraki savunma ihtiyacını belgeliyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Kent büyüdükçe başlangıçtaki düzenli planın sınırlarının aşıldığını gösterdi.
  2. Geç Roma dönemindeki belediye meclisinin bileşimini ve görev sıralamasını belgeledi.
  3. Roma anıtlarının taşlarının Bizans savunma yapısında yeniden kullanıldığını ortaya koydu.

Görseller

Forum
ForumAuthor Vitruvius Translator Morris Hicky Morgan · Public domain · Wikimedia Commons
Tiyatro
TiyatroBernard Gagnon · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Timgad Ruins Panorama
Hamza-sia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Roma; Bizans
İlk modern kazı
1875
Ekip / tarihsel
Cezayir 2 Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü eğitim kazıları
Koordinatlar
35,4842°, 6,4689°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. journals.openedition.org
  3. archeologie.univ-alger2.dz
  4. Persée / Ktèma — Claude Lepelley, Geç İmparatorluk döneminde belediye kariyeri

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka