Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı

Portus Theodosiacus

Türkiye · İstanbul

LimanKazı tamamlandı
Yaklaşık dönemMÖ 6.500 — MS 1.900Neolitik; Roma; Bizans; Osmanlı Haritada gör ↓

Kısaca

Marmaray ve metro inşaatları için başlatılan kurtarma kazıları, İstanbul'un Avrupa yakasında Theodosius Limanı'nı ortaya çıkarmıştır. Limandaki gemiler, Bizans gemi yapım tekniklerinin değişimini araştırmak için kapsamlı bir arkeolojik topluluk oluşturur.

Ne bulundu?

  • 137 gemi kalıntısı

    İstanbul Üniversitesi'nin proje tanıtımında MS 5-11. yüzyıllara tarihlenen 37 gemi belirtiliyor. Bu topluluk, Bizans denizciliğini farklı örnekler üzerinden inceleme olanağı sunuyor.

  • 2Yenikapı 16 kadırgası

    MS 9. yüzyıla tarihlenen kürekli savaş gemisinin karinası bütün olarak bulundu. Orta Bizans dönemi savaş gemilerine ilişkin nadir arkeolojik örneklerdendir.

  • 3Yazıtlı ve damgalı amphoralar

    Taşıma kaplarında kapasite, üretici, ürün ve görevlilerle ilgili yazı ve damgalar bulunuyor. Bunlar, limandaki ticaretin kayıt ve işaretleme uygulamalarını aydınlatıyor.

Neyi işaret ediyor?

Gemiler, limanın hem ticari taşımacılık hem de kürekli gemiler açısından önemini gösteriyor. Amphoraların üzerindeki işaretler, taşınan malların üretim ve dolaşımını takip etmek için somut veriler sağlıyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Bizans gemilerinin tasarım ve yapım tekniklerinin doğrudan ahşap kalıntılar üzerinden incelenmesini sağladı.
  2. Orta Bizans dönemi kürekli savaş gemilerine fiziksel kanıt sundu.
  3. Amphora yazıları ve damgalarıyla Konstantinopolis'in ticari yaşamına ilişkin ayrıntıları ortaya koydu.

Künye

Kültür
Neolitik Marmara toplulukları; Roma; Bizans; Osmanlı
İlk modern kazı
2004
Ekip / tarihsel
İstanbul Arkeoloji Müzeleri; İstanbul Üniversitesi; Institute of Nautical Archaeology
Koordinatlar
41,0047°, 28,9522°

Kaynaklar

  1. eventedebiyat.istanbul.edu.tr
  2. archaeology.org
  3. archive.archaeology.org
  4. en.wikipedia.org
  5. İstanbul Üniversitesi — Yenikapı 16 üzerine yüksek lisans tezi
  6. İstanbul Üniversitesi — Ülkü Bayrak'ın amphora araştırması

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka