Kültepe-Kaniş

Kaniš / Neša

Türkiye · Kayseri

Antik kentKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 3.000 — MS 400Erken Tunç Çağı–Roma Dönemi; özellikle Asur Ticaret Kolonileri Çağı Haritada gör ↓

Kısaca

Kültepe, yukarı höyük ile tüccarların yaşadığı aşağı şehirden oluşur. İlk kazı girişimleri 1893'e uzanırken düzenli bilimsel kazılar 1948'de başlamış; özel arşivler Anadolu'nun erken yazılı tarihine ilişkin kapsamlı belgeler sağlamıştır.

Ne bulundu?

  • 1Çivi yazılı tabletler ve zarfları

    Karum sakinlerinin özel arşivlerinde bulunan kil tabletler ve zarflar, Akadcanın Eski Asur lehçesiyle yazılmıştır. Ticaretin yanında aile ilişkilerini ve gündelik anlaşmazlıkları da kaydederek Anadolu’nun en eski yazılı belgelerini oluştururlar.

  • 2Warşama Sarayı

    Kaniş kralı Warşama’nın sarayı olarak tanımlanan yapıda odalar ve arşiv belgeleri açığa çıkarılmıştır. Saray, yerel krallığın yönetimini tüccar mahallesinden ayrı bir bağlamda incelemeyi sağlar.

  • 3Karum evleri

    Taş temeller üzerinde kerpiç duvarlarla yükselen, çoğu iki katlı evler bulunmuştur. Yerli ve yabancı tüccarların yaşadığı bu mahalleler, ticaretin konutların içinde de yürütüldüğünü gösterir.

  • 4Taş döşeli sokaklar ve drenaj kanalları

    Mahalleleri birbirinden ayıran sokakların altında su tahliye kanalları bulunur. Bu altyapı, yoğun yerleşimde ortak yaşamın nasıl düzenlendiğini anlamamıza yardım eder.

Neyi işaret ediyor?

Kültepe, Anadolu ile Mezopotamya arasındaki ticaretin aile işletmeleri, ev arşivleri ve yerel yönetimlerle birlikte işlediğini gösteriyor. Tabletler, bu ekonominin arkasındaki insanların aile hayatına ve kişisel ilişkilerine de doğrudan ulaşmamızı sağlıyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Anadolu’nun erken tarihini insanların kendi yazılı kayıtları üzerinden incelemeyi sağladı.
  2. Uzun mesafeli ticarette özel kişilerin ve aile işletmelerinin etkin rol oynadığını belgeledi.
  3. Asurlu tüccarlarla yerel halkın aynı aşağı şehirde yaşayıp iş yaptığını gösterdi.

Görseller

Waršama Sarayı
Waršama SarayıMark Landon · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Güney Teras Sarayı
Güney Teras SarayıMark Landon · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
KültepeOberstadtPalast
Klaus-Peter Simon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Anadolu yerel krallıkları ve Eski Asurlu tüccarlar
İlk modern kazı
1893
Ekip / tarihsel
Fikri Kulakoğlu; Ankara Üniversitesi
Koordinatlar
38,8510°, 35,6354°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. dtcf.ankara.edu.tr
  3. muze.gov.tr
  4. Kayseri Valiliği — Kültepe

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka