Antik Merv

Türkmenistan · Marı

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 1999
Yaklaşık dönemMÖ 600 — MS 1.800Ahameniş döneminden Orta Çağ ve sonrasına Haritada gör ↓

Kısaca

Verilen koordinat, Merv'in Erk Kale, Gavur Kale ve Sultan Kale'den oluşan tarihî kent alanına aittir. Yaklaşık MÖ 6. yüzyılda gelişmeye başlayan merkez, İpek Yolları üzerinde önemli bir idare, ticaret ve din merkezi oldu.

Ne bulundu?

  • 1Erk Kale tahkimatı

    Hendekle çevrili yerleşimin yüksek duvarları ve iç kalesi korunmuştur. Bunlar Merv'in savunma mimarisinin erken evrelerini incelemeyi sağlıyor.

  • 2Budist stupa ve manastır

    Gavur Kale içinde bir stupa ile manastırın kalıntıları bulunuyor. Yapılar, Merv'in Budist geçmişini somut olarak belgeliyor.

  • 3Beni Makhan Camisi ve sarnıcı

    Gavur Kale'nin merkezindeki cami ve su depolama yapısının kalıntıları saptandı. Kentin İslam dönemindeki dinî ve altyapısal düzenini aydınlatıyorlar.

  • 4Konutlar ve sokaklar

    Kazılan evler ve sokaklar, kent sakinlerinin gündelik yaşamını araştırmayı sağlıyor. UCL projesi bu kalıntılardan beslenme, temizlik ve mekân kullanımına ilişkin veriler topluyor.

  • 5Sultan Sencer Türbesi

    Tuğla işçiliği, oyma alçı bezemeleri ve korunmuş duvar resimleriyle önemli bir Selçuklu yapısıdır. Daha büyük bir dinî kompleksin parçasıydı.

Neyi işaret ediyor?

Merv, vaha koşulları içinde gelişen kent yaşamının ve değişen dinî geleneklerin izlerini taşıyor. Yan yana kurulmuş surlu kentler, yerleşimin zaman içinde yer değiştirdiğini gösteriyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Budist ve İslami yapıların varlığı, vahanın farklı dinî dönemlerini belgeledi.
  2. Ardışık kentler, yerleşim düzeninin değişen nehir yatağıyla ilişkisini gösterdi.
  3. Konut kazıları, anıtsal yapıların yanında sıradan kent sakinlerinin yaşamını da araştırılabilir kıldı.

Künye

Kültür
Ahameniş, Helenistik, Part, Sasani ve İslam kültürleri
Ekip / tarihsel
Türkmenistan Kültür Bakanlığı, Antik Merv Devlet Parkı ve UCL Arkeoloji Enstitüsü
Koordinatlar
37,6648°, 62,1749°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. whc.unesco.org
  3. ucl.ac.uk
  4. ucl.ac.uk
  5. UNESCO Dünya Mirası Merkezi

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka