Tiwanaku Antik Kenti

Tiwanaku

Bolivya · La Paz

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 2000
Yaklaşık dönemMS 500 — MS 950Tiwanaku kültürü; başlıca anıtsal kent evresi Haritada gör ↓

Kısaca

Tiwanaku, Titicaca Gölü yakınında gelişmiş büyük bir And siyasi ve dinsel merkezidir. Farklı dönemlerde yürütülen kazılar, anıtsal taş yapılar yanında kentin gündelik yaşamına ait yerleşim alanlarını da araştırmıştır.

Ne bulundu?

  • 1Akapana Piramidi

    Başlangıçta üst üste yükselen yedi platformdan oluşan, tepesinde tapınak bulunan anıtsal yapıdır. Çevresindeki drenaj kanalları, yağmur suyunun yönetimine verilen önemi gösterir.

  • 2Pumapunku tapınak topluluğu

    Tiwanaku'nun büyük taş anıtlarından biridir. Kazı projesi, burayı Kolomb öncesi mimarinin önemli örnekleri arasında değerlendirir.

  • 3Kalasasaya ve taş monolitler

    İçinde oyma monolitlerin bulunduğu geniş, dikdörtgen bir açık tapınaktır. Araştırmacılara göre gökyüzü gözlemleri için de kullanılmış olabilir.

  • 4Güneş Kapısı

    Tek bir andezit levhadan oyulmuş anıtsal geçittir. Üstündeki kabartmada iki elinde asa tutan merkezî bir figür ve ona eşlik eden sıralı figürler görülür.

Neyi işaret ediyor?

Tiwanaku'nun taş yapıları, gelişmiş taş işçiliğiyle güçlü bir dinsel ve siyasal örgütlenmenin birlikte var olduğunu gösterir. Yerleşim çevresindeki yoğun seramik ve kül dağılımı, anıtların yanında kalabalık bir nüfusun da yaşadığına işaret eder.

Bize ne gösterdi?

  1. Tiwanaku'nun İnkalardan önce gelişmiş büyük bir kent merkezi olduğunu belgeledi.
  2. Anıtsal yapılarda hassas taş işçiliği ile yeraltı drenajının birlikte kullanıldığını gösterdi.
  3. Kentin yalnızca törensel ziyaretler için kullanılan boş bir merkez olduğu görüşünü sorgulatan yerleşim kanıtları sağladı.

Görseller

Akapana piramidi
Akapana piramidiAquilaTh · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Kalasasaya yapı topluluğu
Kalasasaya yapı topluluğuAquilaTh · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Zonnepoort tiwanaku
Mhwater · Public domain · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Tiwanaku
Koordinatlar
-16,5550°, -68,6733°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. interactive.archaeology.org
  3. interactive.archaeology.org

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka