Sayburç

Sayburç

Türkiye · Şanlıurfa

YerleşimKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 8.600 — MÖ 8.300Çanak Çömleksiz Neolitik; Roma; modern köy kullanımı Haritada gör ↓

Kısaca

Modern köy yapılarının altında bulunan Sayburç'ta Neolitik konutlar ve ortak kullanım yapıları kazılmaktadır. MÖ 9. binyıla tarihlenen kabartma, insan ve hayvanların birlikte yer aldığı bağlantılı sahneler içerir.

Ne bulundu?

  • 1Beş figürlü kabartma

    Taş sekinin iç yüzünde iki insan, iki leopar ve bir boğa betimlenmiştir. Araştırmacılara göre figürlerin birbirine yönelişi, bağlantılı sahnelerden oluşan bir anlatıya işaret ediyor.

  • 2Ana kayaya oyulmuş ortak yapı

    11 metre çapındaki yapıda duvar boyunca bir seki bulunuyor. Araştırmacılara göre boyutları, düzeni ve kabartmaları, özel toplantılar için kullanıldığını düşündürüyor.

  • 3T biçimli dikilitaşlar

    Yerleşimde anıtsal T biçimli dikilitaşlar açığa çıkarıldı. Bunlar, Sayburç'un Neolitik taş işçiliğini belgeleyen buluntular arasındadır.

  • 4İnsan heykelleri ve yüzlü kaideler

    Kazılarda insan heykelleri ile insan yüzü işlenmiş kaideler bulundu. İnsan betiminin kabartmaların dışında da kullanıldığını gösteriyorlar.

Neyi işaret ediyor?

Sayburç'ta konutlar ile özel ortak yapılar bir arada bulunuyor. Araştırmacılara göre kabartmalı yapı, topluluğun bir araya geldiği ve ortak anlatılarını görünür kıldığı bir mekândı; anlatının tam içeriği ise bilinmiyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Çanak Çömleksiz Neolitik dönemde insan ve hayvan figürleriyle bağlantılı sahneler kurulabildiğini gösterdi.
  2. Yerleşimde yuvarlak plandan dörtgen plana geçişi belgeledi.
  3. Erken köy yaşamında konutlarla ortak kullanım yapılarının birlikte bulunduğunu ortaya koydu.

Görseller

Man with auroch, holding a contraption. Sayburç reliefs, 9th millennium BCE
B. Köşker · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2026'da Bakanlık, yaklaşık 2.700 metrekarelik kazı alanında 70 kadar konut ve özel yapının açığa çıkarıldığını duyurdu.

Künye

Kültür
Taş Tepeler Neolitik toplulukları
İlk modern kazı
2021
Ekip / tarihsel
Eylem Özdoğan / İstanbul Üniversitesi
Koordinatlar
37,1112°, 38,6207°

Kaynaklar

  1. cambridge.org
  2. basin.ktb.gov.tr
  3. en.wikipedia.org

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka