Erebuni Kalesi
Էրեբունի
Ermenistan · Erivan
Kısaca
Arin Berd tepesi üzerindeki kalenin I. Argişti tarafından MÖ 782'de kurulduğu yazıtla belgelenmiştir. Kazılarda açığa çıkarılan Urartu ve sonraki dönem tabakaları, özellikle saray mimarisi ve duvar resimleriyle önem taşır.
Ne bulundu?
- 1I. Argişti'nin kuruluş yazıtı
Kalenin kuruluşunu kaydeden Urartu çiviyazılı taş yazıttır. Erebuni'nin kuruluşunu hükümdarın kendi yazılı kaydıyla ilişkilendirir.
- 2Çok renkli duvar resimleri
Dinî ve geometrik motifler içeren duvar resmi parçaları bulundu. Urartu yapılarının iç bezemesini ve resim sanatını doğrudan incelemeyi sağlar.
- 3Saray kalıntıları
İç kalenin saray bölümü, yönetim ve ikamet işlevlerinin mimari karşılığıdır. Dinî ve ekonomik bölümlerle birlikte yerleşimin düzenini anlamaya yardımcı olur.
- 4Haldi tapınağı
Urartu'nun baş tanrısı Haldi'ye adanan tapınak, yerleşimin dinî çekirdeğini oluşturur. Devlet merkezindeki inanç yapılarının önemini gösterir.
- 5Depolama küpleri
Ekonomik bölümdeki büyük salonlarda depolama amaçlı küpler bulundu. Ürün saklamanın kale içindeki örgütlenmesini belgeler.
Neyi işaret ediyor?
Erebuni'nin planında yönetim, ibadet ve depolama birbirine yakın bölümlerde toplanmıştır. Yazıtlar ve yapılar, Urartu yönetiminin yeni bir merkez kurarken hem kaynakları hem de dinî yaşamı düzenlediğini gösterir.
Bize ne gösterdi?
- Kalenin kuruluşunu ve yapı faaliyetlerini çiviyazılı belgelerle ilişkilendirdi.
- Urartu merkezlerinde dinî, idari ve ekonomik işlevlerin birlikte planlandığını gösterdi.
- Duvar resimleriyle Urartu sanatının yapı içlerindeki kullanımını belgeledi.
Görseller
Son haber / seçilmiş arşiv
2026'da Fransız-Ermeni ekip, ön değerlendirmeyle MÖ 7. yüzyıl sonu veya 6. yüzyıl başına tarihlenen, renkleri iyi korunmuş bir duvar resmi parçası buldu.
Künye
- Kültür
- Urartu
- Ekip / tarihsel
- Fransız-Ermeni ortak arkeoloji misyonu
- Koordinatlar
- 40,1406°, 44,5381°
Kaynaklar
- yerevan.am
- safran.be
- archaeology.org
- en.wikipedia.org
- UNESCO Dünya Mirası Merkezi — The Urartian Heritage of Yerevan adaylık dosyası
- Erivan Belediyesi — Erebuni koruma çalışmaları
Yakındaki kazılar
- Areni-1 Mağarası 73 km
- Ani 92 km
- Dmanisi 134 km
- Ayanis Kalesi 196 km
- Azıh Mağarası 217 km
- Çavuştepe Kalesi 219 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi
Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.
Heritage Daily ↗ · Kazı defteri - Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu
Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.
Arkeofili ↗ - Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu
Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu
Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.
Heritage Daily ↗ - Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu
Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.
HeritageDaily ↗ - Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu
Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.
Arkeofili ↗ - Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu
Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı
Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.
Arkeoloji Dergisi ↗
Tüm kazı alanları (385)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi
