Erebuni Kalesi

Էրեբունի

Ermenistan · Erivan

KaleKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 782 — MÖ 300Urartu ve Urartu sonrası dönemler Haritada gör ↓

Kısaca

Arin Berd tepesi üzerindeki kalenin I. Argişti tarafından MÖ 782'de kurulduğu yazıtla belgelenmiştir. Kazılarda açığa çıkarılan Urartu ve sonraki dönem tabakaları, özellikle saray mimarisi ve duvar resimleriyle önem taşır.

Ne bulundu?

  • 1I. Argişti'nin kuruluş yazıtı

    Kalenin kuruluşunu kaydeden Urartu çiviyazılı taş yazıttır. Erebuni'nin kuruluşunu hükümdarın kendi yazılı kaydıyla ilişkilendirir.

  • 2Çok renkli duvar resimleri

    Dinî ve geometrik motifler içeren duvar resmi parçaları bulundu. Urartu yapılarının iç bezemesini ve resim sanatını doğrudan incelemeyi sağlar.

  • 3Saray kalıntıları

    İç kalenin saray bölümü, yönetim ve ikamet işlevlerinin mimari karşılığıdır. Dinî ve ekonomik bölümlerle birlikte yerleşimin düzenini anlamaya yardımcı olur.

  • 4Haldi tapınağı

    Urartu'nun baş tanrısı Haldi'ye adanan tapınak, yerleşimin dinî çekirdeğini oluşturur. Devlet merkezindeki inanç yapılarının önemini gösterir.

  • 5Depolama küpleri

    Ekonomik bölümdeki büyük salonlarda depolama amaçlı küpler bulundu. Ürün saklamanın kale içindeki örgütlenmesini belgeler.

Neyi işaret ediyor?

Erebuni'nin planında yönetim, ibadet ve depolama birbirine yakın bölümlerde toplanmıştır. Yazıtlar ve yapılar, Urartu yönetiminin yeni bir merkez kurarken hem kaynakları hem de dinî yaşamı düzenlediğini gösterir.

Bize ne gösterdi?

  1. Kalenin kuruluşunu ve yapı faaliyetlerini çiviyazılı belgelerle ilişkilendirdi.
  2. Urartu merkezlerinde dinî, idari ve ekonomik işlevlerin birlikte planlandığını gösterdi.
  3. Duvar resimleriyle Urartu sanatının yapı içlerindeki kullanımını belgeledi.

Görseller

2014 Erywań, Erebuni, Ruiny twierdzy (04)
Marcin Konsek · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2026'da Fransız-Ermeni ekip, ön değerlendirmeyle MÖ 7. yüzyıl sonu veya 6. yüzyıl başına tarihlenen, renkleri iyi korunmuş bir duvar resmi parçası buldu.

Künye

Kültür
Urartu
Ekip / tarihsel
Fransız-Ermeni ortak arkeoloji misyonu
Koordinatlar
40,1406°, 44,5381°

Kaynaklar

  1. yerevan.am
  2. safran.be
  3. archaeology.org
  4. en.wikipedia.org
  5. UNESCO Dünya Mirası Merkezi — The Urartian Heritage of Yerevan adaylık dosyası
  6. Erivan Belediyesi — Erebuni koruma çalışmaları

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka