Mapungubwe Tepesi

Mapungubwe

Güney Afrika · Limpopo

YerleşimBilinmiyorUNESCO · 2003
Yaklaşık dönemMS 1.220 — MS 1.300Geç Demir Çağı; son tarih yaklaşık Haritada gör ↓

Kısaca

Tepedeki seçkin yerleşimi ve mezarlar, güney Afrika'da toplumsal tabakalaşma ve uzak mesafe ticaretini belgeleyen önemli buluntular verdi. 1933'te başlayan bilimsel kazılarda altın kaplama figürler ve zengin mezar eşyaları çıkarıldı.

Ne bulundu?

  • 1Altın gergedan

    İnce altın levhanın bir çekirdek çevresinde biçimlendirilmesiyle yapılmış hayvan figürüdür. Mapungubwe'nin ayrıntılı metal işçiliğinin önemli örneklerindendir.

  • 2Altın sığır figürü

    Kazılardan gelen altın hayvan figürleri arasında bir sığır da bulunur. Hayvan biçimlerinin değerli metal eserlerde kullanıldığını belgeler.

  • 3Altın kedi figürü

    Pretoria Üniversitesi'nin koleksiyon tanıtımında leopar olarak adlandırılan bir altın figürdür. Gergedan ve sığırla birlikte figürlü altın eser grubunu oluşturur.

  • 4Altın boncuklar

    Kolye dizileri oluşturan çok sayıda altın boncuk bulunmuştur. Altının küçük süs parçalarının üretiminde de kullanıldığını gösterirler.

  • 5Altın asa

    Asa ya da asa başlığı olarak tanımlanan eser, başlangıçta ahşap bir çekirdeğe tutturulmuş ince altın kaplamadan oluşur. Gösterişli işçiliğiyle koleksiyonun başlıca parçalarındandır.

Neyi işaret ediyor?

Altın eserler, uzmanlaşmış işçilikle büyük bir servet birikimini birlikte gösteriyor. Araştırmacılara göre tepedeki yönetici yerleşiminin çevrede yaşayan halktan ayrılması, kutsallık atfedilen liderlik ve belirgin toplumsal tabakalaşmayla ilişkiliydi.

Bize ne gösterdi?

  1. İnce altın levhaların figür ve asa yapımında işlendiğini belgeledi.
  2. Yerleşim düzeni, yönetici kesimle çevredeki toplulukların mekânsal olarak ayrıldığını gösterdi.
  3. İthal porselen ve cam boncuklarla iç bölgedeki krallığın Hint Okyanusu ticaret ağlarına bağlandığını ortaya koydu.

Görseller

Altın boncuklar
Altın boncuklarVassia Atanassova – Spiritia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Treetop Walk Mapungubwe National Park South Africa
amanderson2 · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Mapungubwe Krallığı
İlk modern kazı
1933
Ekip / tarihsel
Pretoria Üniversitesi
Koordinatlar
-22,1925°, 29,2389°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. repository.up.ac.za
  3. Pretoria Üniversitesi Müzeleri — Altın koleksiyonu
  4. Pretoria Üniversitesi Müzeleri / Google Arts & Culture — Altın asa
  5. Güney Afrika Cumhurbaşkanlığı — Mapungubwe eserleri

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka