Mapungubwe Tepesi
Mapungubwe
Güney Afrika · Limpopo
Kısaca
Tepedeki seçkin yerleşimi ve mezarlar, güney Afrika'da toplumsal tabakalaşma ve uzak mesafe ticaretini belgeleyen önemli buluntular verdi. 1933'te başlayan bilimsel kazılarda altın kaplama figürler ve zengin mezar eşyaları çıkarıldı.
Ne bulundu?
- 1Altın gergedan
İnce altın levhanın bir çekirdek çevresinde biçimlendirilmesiyle yapılmış hayvan figürüdür. Mapungubwe'nin ayrıntılı metal işçiliğinin önemli örneklerindendir.
- 2Altın sığır figürü
Kazılardan gelen altın hayvan figürleri arasında bir sığır da bulunur. Hayvan biçimlerinin değerli metal eserlerde kullanıldığını belgeler.
- 3Altın kedi figürü
Pretoria Üniversitesi'nin koleksiyon tanıtımında leopar olarak adlandırılan bir altın figürdür. Gergedan ve sığırla birlikte figürlü altın eser grubunu oluşturur.
- 4Altın boncuklar
Kolye dizileri oluşturan çok sayıda altın boncuk bulunmuştur. Altının küçük süs parçalarının üretiminde de kullanıldığını gösterirler.
- 5Altın asa
Asa ya da asa başlığı olarak tanımlanan eser, başlangıçta ahşap bir çekirdeğe tutturulmuş ince altın kaplamadan oluşur. Gösterişli işçiliğiyle koleksiyonun başlıca parçalarındandır.
Neyi işaret ediyor?
Altın eserler, uzmanlaşmış işçilikle büyük bir servet birikimini birlikte gösteriyor. Araştırmacılara göre tepedeki yönetici yerleşiminin çevrede yaşayan halktan ayrılması, kutsallık atfedilen liderlik ve belirgin toplumsal tabakalaşmayla ilişkiliydi.
Bize ne gösterdi?
- İnce altın levhaların figür ve asa yapımında işlendiğini belgeledi.
- Yerleşim düzeni, yönetici kesimle çevredeki toplulukların mekânsal olarak ayrıldığını gösterdi.
- İthal porselen ve cam boncuklarla iç bölgedeki krallığın Hint Okyanusu ticaret ağlarına bağlandığını ortaya koydu.
Görseller


Künye
- Kültür
- Mapungubwe Krallığı
- İlk modern kazı
- 1933
- Ekip / tarihsel
- Pretoria Üniversitesi
- Koordinatlar
- -22,1925°, 29,2389°
Kaynaklar
- whc.unesco.org
- repository.up.ac.za
- Pretoria Üniversitesi Müzeleri — Altın koleksiyonu
- Pretoria Üniversitesi Müzeleri / Google Arts & Culture — Altın asa
- Güney Afrika Cumhurbaşkanlığı — Mapungubwe eserleri
Yakındaki kazılar
- Khami Harabeleri 243 km
- Danamombe 250 km
- Büyük Zimbabve 277 km
- Border Mağarası 605 km
- Sibudu Mağarası 836 km
- Wonderwerk Mağarası 850 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi
Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.
Heritage Daily ↗ · Kazı defteri - Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu
Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.
Arkeofili ↗ - Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu
Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu
Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.
Heritage Daily ↗ - Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu
Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.
HeritageDaily ↗ - Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu
Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.
Arkeofili ↗ - Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu
Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı
Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.
Arkeoloji Dergisi ↗
Tüm kazı alanları (385)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi