Artashat Antik Kenti

Արտաշատ

Ermenistan · Ararat

Antik kentKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 800 — MS 1.300Urartu, Helenistik, Roma ve Erken Hristiyanlık dönemleri Haritada gör ↓

Kısaca

Khor Virap yakınındaki antik kent, Helenistik dönemde Ermenistan Krallığı'nın başkentlerinden biriydi. Kazılarda surlar, konut alanları, Roma su kemeri temelleri ve erken bir Hristiyan kilisesi ortaya çıkarıldı.

Ne bulundu?

  • 1Sekizgen kilise

    Haç biçimli uzantıları bulunan sekizgen bir kilise açığa çıkarılmıştır. Araştırmacılara göre 4. yüzyıl yapısı, Ermenistan’da arkeolojik olarak belgelenmiş en eski kilisedir.

  • 2Ahşap platform kalıntıları

    Kilisenin uzantılarındaki ahşap platformlar, radyokarbon yöntemiyle MS 4. yüzyılın ortasına tarihlenmiştir. Yapının erken tarihini destekleyen doğrudan kanıt sağlar.

  • 3İthal mermer parçaları

    Kilisedeki mermer buluntuları, araştırmacılara göre Akdeniz’den getirilmiştir. Yapının zengin biçimde süslendiğine işaret eder.

  • 4Roma su kemeri temelleri

    İmparator Traianus dönemine ait kemerli su yolunun temel blokları bulunmuştur. Araştırmacılara göre proje, Roma’nın Armenia eyaletini kaybetmesi nedeniyle tamamlanamamıştır.

  • 5Mühür baskılı seramik parçaları

    Helenistik dönem öncesine işaret eden mühür baskılı kap parçaları bulunmuştur. Araştırmacılara göre bunlar, daha erken bir Urartu yerleşimi ve merkezî ekonomi olasılığını destekler.

Neyi işaret ediyor?

Artashat’ın buluntuları, Helenistik başkentin öncesine uzanan yerleşimi ve sonraki Roma ile Hristiyanlık bağlantılarını görünür kılıyor. Araştırmacılara göre kilisenin planı ve ithal mermerleri, Doğu Akdeniz’le mimari ve maddi ilişkileri yansıtıyor.

Bize ne gösterdi?

  1. 4. yüzyıldaki kilise mimarisini tarihlendirilebilir ahşap kalıntılarıyla belgeledi.
  2. Sekizgen kilise planının erken Ermenistan’daki varlığını ortaya koydu.
  3. Tamamlanmamış su kemeri, Roma’nın kentteki altyapı girişimini gösterdi.
  4. Mühür baskılı seramikler, Helenistik kuruluş öncesindeki yerleşime yeni kanıt sağladı.

Görseller

ARTAXATA antique Franck Devedjian fecit 2017
Franck devedjian · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2024 yılında, ahşap platform kalıntıları radyokarbon yöntemiyle dördüncü yüzyıl ortalarına tarihlenen sekizgen bir kilisenin keşfi duyuruldu.

Künye

Kültür
Urartu; Artaksiad ve Arşakuni Ermenistanı; Roma
Ekip / tarihsel
Achim Lichtenberger, Mkrtich Zardaryan ve Torben Schreiber; Münster Üniversitesi ve Ermenistan Bilimler Akademisi
Koordinatlar
39,8866°, 44,5794°

Kaynaklar

  1. uni-muenster.de
  2. uni-muenster.de
  3. iae.am
  4. silver.kbr.be

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Sibirya’daki 2.800 yıllık mezarda kenevir kullanımının kimyasal izleri bulundu

    Tunnug kurganındaki kenevir tohumları MÖ 800–760 arasına tarihlendirildi; insan saçlarında da kenevir bileşikleriyle eşleşen sinyaller saptandı. Araştırmacılara göre bulgular, kenevirin psikoaktif etkilerinden cenaze ritüellerinde yararlanılmış olabileceğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Almanya’da göl altında 10.500 yıllık işlenmiş ahşaplar bulundu

    Arendsee Gölü’nde yaklaşık 20 metre derinlikte işlenmiş ahşaplar, taş aletler ve hayvan kemikleri bulundu. Nadir korunan ahşaplar Mezolitik dönemin marangozluk tekniklerini doğrudan belgeliyor; bir yapıya ait olup olmadıkları henüz kesinleşmedi.

    HeritageDaily ↗
  • İngiltere’de Demir Çağı ve Roma dönemlerinden beş ahşap kuyu bulundu

    Hampshire’daki boru hattı kazılarında, dördü Demir Çağı’na, biri Roma dönemine bağlanan beş ahşap kuyu ortaya çıkarıldı. Kuyulardan birinin ahşabı MÖ 719–396 arasına tarihlendirildi; korunmuş alet ve onarım izleri eski su temini yöntemlerini gösteriyor.

    HeritageDaily ↗
  • Sudan’daki Sanam tapınağında fayans üretim atölyesi keşfedildi

    Sanam tapınak kompleksinde yüzlerce boncuk, bir cenaze heykelciği ve üretim kalıntıları içeren fayans atölyesi bulundu. Araştırmacılara göre atölye, Kuş hükümdarlarının değerli eşyaların üretimini denetleyerek siyasi güçlerini nasıl pekiştirdiğini anlamaya yardımcı oluyor.

    Arkeofili ↗
  • Kazakistan’da Saka dönemine ait mezarda altın ayı figürü bulundu

    Almatı’daki Karagaily kurganında, ön tarihlendirmeye göre MÖ 4–3. yüzyıllara ait küçük bir altın ayı figürü bulundu. Araştırmacılara göre üzerindeki delikler, figürün törensel bir başlığa dikilmiş olabileceğini gösteriyor; buluntu Saka giyim ve süsleme geleneklerine yeni veri sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Seyitömer Höyüğü’nde 5.000 yıllık sekiz ekmek bulundu

    Kütahya’daki kazılarda, bir yangında kömürleşerek korunmuş sekiz ekmek ile buğday ve mercimek kalıntıları bulundu. Fırın ve raf kalıntılarıyla birlikte ortaya çıkan yiyecekler, Erken Tunç Çağı’nda beslenme ve evlerde gıda saklama alışkanlıklarına doğrudan kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗
  • İspanya’daki bir mağarada 280 tarih öncesi kazıma belgelendi

    Cova de la Font Major’da bulunan 280 kazımanın ayrıntılı incelemesi yayımlandı; bunların 55’i hayvanları betimliyor. Araştırmacılara göre bazı figürlerin üslubu, Akdeniz kıyısındaki erken Üst Paleolitik sanat gelenekleri arasındaki bağlantıları anlamaya yardımcı olabilir.

    Heritage Daily ↗
  • İtalya’da kayaya oyulmuş koltuklar ve boyalı Etrüsk mezarları bulundu

    Cerveteri’deki Monte Abatone mezarlığında yürütülen çalışmalarda, kayaya oyulmuş taht benzeri koltuklar ve kırmızı duvar boyaları içeren mezar odaları belgelendi. Buluntular, Etrüsklerin mezarları evlerin iç mekânlarına benzeterek ölülerin kimliğini ve toplumsal konumunu nasıl yansıttığına yeni örnekler ekliyor.

    Heritage Daily ↗

    Tüm kazı alanları (425)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka