Susa

Šuš

İran · Huzistan

Antik kentBilinmiyorUNESCO · 2015
Yaklaşık dönemMÖ 4.200 — MS 1.300Kalkolitik dönemden Orta Çağ'a Haritada gör ↓

Kısaca

Susa'nın arkeolojik tabakaları tarihöncesinden İslam dönemine uzanır; son yerleşim evreleri 13. yüzyıla tarihlenir. Elam ve Ahameniş başkentinin kazılarında saraylar, konutlar ve üretim alanları açığa çıkarıldı.

Ne bulundu?

  • 1Darius Sarayı

    Apadana höyüğünde Darius'un yaptırdığı sarayın kalıntıları açığa çıkarıldı. Yapı, Susa'nın Ahameniş yönetimindeki resmî konumunu belgeliyor.

  • 2Boğalı sütun başlığı

    Darius Sarayı'nın Apadana bölümünden gelen anıtsal başlık, karşılıklı boğa betimleri taşıyor. Taş işçiliği ve ölçeği, sarayın sütunlu mimarisini tanımayı sağlıyor.

  • 3II. Artakserkses Sarayı

    II. Artakserkses'in yaptırdığı diğer sarayın kalıntıları da biliniyor. Bu yapı, kraliyet inşaatlarının Darius'tan sonra sürdüğünü gösteriyor.

  • 4Üst üste yerleşim katmanları

    Kazılarda farklı dönemlere ait konut, yönetim ve saray yapıları bulundu. Birbirinin üzerine kurulan yerleşimler, kentin uzun tarihini izlenebilir kılıyor.

Neyi işaret ediyor?

Susa, İran platosu ile Mezopotamya arasındaki karşılıklı kültürel etkileşimin somut izlerini taşıyor. Saraylar ve yerleşim katmanları, kentin farklı yönetimler altında değişen resmî ve gündelik işlevlerini gösteriyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Elam, Pers ve Part dönemlerinin kent yaşamını aynı alandaki katmanlar üzerinden karşılaştırmayı sağladı.
  2. Ahameniş krallarının Susa'daki büyük inşaat programlarını somutlaştırdı.
  3. Part döneminde konut alanlarının büyüdüğünü ortaya koydu.

Görseller

Darius Sarayı
Darius SarayıUnknown authorUnknown author · Public domain · Wikimedia Commons
Susa house drawing
Udimu · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Elam, Ahameniş, Part ve Sasani
Koordinatlar
32,1893°, 48,2496°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. archeologie.culture.gouv.fr
  3. iranohellenica.eie.gr
  4. UNESCO Dünya Mirası Merkezi
  5. Louvre Müzesi — Apadana sütun başlığı

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • 30 bin yıllık insan DNA’sı Avrupa’daki uzak toplulukların bağlantısını gösterdi

    Fransa’daki Isturitz Mağarası’ndan bir kadının yaklaşık 30 bin yıllık genomu, mağara tortullarından ve diğer insan kalıntılarından elde edilen DNA ile birlikte incelendi. Araştırmacılara göre sonuçlar, Buzul Çağı Avrupa’sındaki doğu ve batı toplulukları arasında gen alışverişi bulunduğunu ve bu grupların sanılandan daha bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Japonya’da 1.500 yıllık mezarın hendeğinde pişmiş toprak kadın figürü bulundu

    Nishikaminomiya kazı alanında, 5. yüzyıl sonlarına ait bir tümülüsün hendeğinde kırmızı boya izlerini koruyan pişmiş toprak bir kadın figürü bulundu. Araştırmacılara göre bir şamanı betimleyen eser, Gunma bölgesindeki erken insan biçimli haniwaların iyi korunmuş nadir örneklerinden biri.

    Arkeofili ↗
  • Sakkara’da Weni adlı yetkilinin yazıtlı mezar odası bulundu

    Sakkara’da Eski Krallık yetkilisi Weni’nin adını ve görevlerini belirleyen yazıtlarla bezeli mezar odası, iki ahşap heykel ve bronz aletler bulundu. Buluntular dönemin yönetici sınıfının cenaze uygulamalarını aydınlatıyor; araştırmacılara göre aletler tıbbi amaçlı olabilir ancak işlevleri henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Peru’da bakır nesneler ve 32 seramikle gömülmüş bir çocuğun mezarı bulundu

    Huacas de Moche’de 6. veya 7. yüzyıla tarihlenen bir çocuk mezarında bakır nesneler ve tutsak tasvirleri de içeren 32 seramik eser bulundu. Araştırmacılara göre gömünün zenginliği çocuğun yüksek statüsüne işaret ediyor ve yetişkin ritüelleriyle bağlantılı nesnelerin çocuk cenazelerinde kullanımına ilişkin yeni kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (389)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka