Afrasiab

Afrosiyob

Özbekistan · Semerkant

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 2001
Yaklaşık dönemMÖ 700 — MS 1.220Demir Çağı–Orta Çağ Haritada gör ↓

Kısaca

Semerkant'ın kuzeyindeki antik kent alanı, UNESCO tanımında yaklaşık MÖ 7. yüzyıla tarihlenir ve 1220'deki Moğol yıkımına kadar gelişmiştir. Saray resimleri ve kent mimarisiyle tanınan alan, 2001'de kaydedilen Semerkant Dünya Mirası varlığının içindedir.

Ne bulundu?

  • 1Elçiler Salonu duvar resimleri

    MS 7. yüzyıla ait Soğd resimleridir; armağan taşıyan elçi topluluklarını da gösterir. Giysiler ve sahneler, Semerkant’ın farklı toplumlarla ilişkilerini incelemek için önemli bir kaynaktır.

  • 2Erken kent suru

    Büyük kerpiçlerden yapılmış kalın savunma duvarıdır. Erken kentin sınırlarını ve savunma düzenini ortaya koyar.

  • 3İşaretli kerpiçler

    Erken surun kerpiçleri üzerinde yapım ekiplerini ayırt eden işaretler bulunur. Büyük bir inşaatta emeğin nasıl örgütlendiğine ışık tutar.

  • 4Abbasi dönemi sarayı

    İç kalenin doğusunda, düzenli planı ve anıtsal sütun dizileriyle tanınan saray kalıntılarıdır. Araştırmacılara göre yapı Ebu Müslim’in yönetimiyle bağlantılıdır.

  • 5Büyük cami kalıntıları

    Erken İslam dönemi saray alanının bir bölümüne yapılan ve daha sonra genişletilen caminin kalıntılarıdır. Kent merkezindeki yapıların zamanla değişen kullanımını gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Afrasiab’ın resimleri ve mimarisi, farklı kültürlerle ilişki kuran bir kent toplumuna işaret eder. Erken İslam dönemi saraylarında yerel Soğd mimarisiyle başka bölgelerden gelen tasarım öğelerinin birlikte bulunması, bu etkileşimin yapılara da yansıdığını gösterir.

Bize ne gösterdi?

  1. Kazılar, yazılı kaynakların söz etmediği erken İslam dönemi saraylarını ortaya çıkardı.
  2. İşaretli kerpiçler, sur yapımında ekipler arasında görev paylaşımı bulunduğunu gösterdi.
  3. Duvar resimleri, İslam öncesi Semerkant’ın dış ilişkileri için görsel kanıt sağladı.

Künye

Kültür
Soğd ve İslam dönemi Semerkant kültürleri
İlk modern kazı
1873
Ekip / tarihsel
Fransız-Özbek Soğdiana Arkeoloji Misyonu
Koordinatlar
39,6714°, 66,9878°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. archeo.ens.fr
  3. en.wikipedia.org
  4. Encyclopaedia Iranica

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka