Altıntepe

Altyndepe

Türkmenistan · Ahal

YerleşimBilinmiyor
Yaklaşık dönemMÖ 5.000 — MÖ 1.900Kalkolitik ve Tunç Çağı Haritada gör ↓

Kısaca

MÖ 5. binyıldan 2. binyıl başlarına uzanan tabakaları bulunan alan, Güney Türkmenistan'da erken kentleşmenin önemli merkezlerindendir. Kazılar uzmanlaşmış üretim alanlarını, konutları, savunma yapılarını ve anıtsal bir kült kompleksini belgelemiştir.

Ne bulundu?

  • 1Altın boğa başı

    Dinî yapı topluluğuyla ilişkili mezarda bulunan değerli eşyalardan biridir. Altının hayvan betimli nesnelerde kullanımını ve seçkin mezar donanımını gösterir.

  • 2Altın kurt başı

    Aynı mezar bağlamında bulunan altın hayvan başıdır. Boğa başıyla birlikte, mezara bırakılan değerli nesnelerin çeşitliliğini belgeler.

  • 3Çakmaktaşı ok uçları

    Tunç Çağı tabakalarında bulunan ok uçları, biçim ve kullanım bakımından araştırılmıştır. Taş işçiliğinin bu dönemin araç ve silah üretimindeki yerini gösterir.

  • 4Pişmiş toprak kadın figürinleri

    Yassı ve üsluplaştırılmış figürinlerin bazılarında kazınmış işaretler bulunur. Araştırmacılara göre bu işaretler farklı tanrıçaların simgeleri olabilir; yorum kesin değildir.

  • 5Gümüş ve bronz mühürler

    Haç biçimli düzenlemeler ve hayvan figürleri taşıyan mühürler bulundu. Metal işçiliğini ve kullanılan simgesel betimlemeleri gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Altıntepe'deki ev ve mezar donanımları, topluluk içinde belirgin varlık farklılıklarına işaret eder. Araştırmacılara göre zanaatkâr, varlıklı hane ve seçkin grupları ayırt edilebilir; dinî yapı topluluğu da bu yerleşim düzeninin önemli bir parçasıdır.

Bize ne gösterdi?

  1. Konutlar ve mezar eşyaları üzerinden toplumsal farklılaşmayı görünür kıldı.
  2. Basamaklı kuleyi içeren anıtsal bir dinî yapı topluluğunu ortaya çıkardı.
  3. Taş, pişmiş toprak ve metal işçiliğinin aynı Tunç Çağı merkezinde birlikte geliştiğini gösterdi.

Görseller

Pişmiş toprak figürinler
Pişmiş toprak figürinlerBruce Allardice · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Altyndepe, Turkmenistan
Limin Huan · Public domain · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Güney Türkmenistan'ın Namazga kültür çevresi
Ekip / tarihsel
Vadim M. Masson; Güney Türkmenistan ve Karakum arkeoloji ekspedisyonları
Koordinatlar
36,8579°, 60,4324°

Kaynaklar

  1. persee.fr
  2. old.archeo.ru
  3. en.unesco.org
  4. en.wikipedia.org
  5. Encyclopaedia Iranica — Altin Tepe

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka