Tak’alik Ab’aj

Tak’alik Ab’aj

Guatemala · Retalhuleu

Antik kentBilinmiyorUNESCO · 2023
Yaklaşık dönemMÖ 800 — MS 900Klasik Öncesi–Klasik Haritada gör ↓

Kısaca

Tak’alik Ab’aj, Olmek geleneklerinden erken Maya kültürüne geçişi belgeleyen kazılmış bir kenttir. Uzun mesafeli ticaret bağlantıları, farklı heykel üslupları ve gelişmiş su yönetimi kalıntılarıyla tanınır.

Ne bulundu?

  • 1Olmek üslubunda taş heykeller

    Alanda Olmek sanat geleneğini yansıtan taş anıtlar bulundu. Bazılarının sonraki dönemlerde taşınıp yeniden düzenlenmesi, eski eserlerin yeni tören ortamlarında kullanıldığını gösterir.

  • 25 numaralı stel

    Taş anıtta birbirine bakan iki kişi ve aralarında Maya Uzun Sayım takvimine ait hiyeroglif sütunları yer alır. Erken Maya yazısı ve zaman hesabının somut örneklerindendir.

  • 3Su yönetim yapıları

    Kazılar, yerleşimde gelişmiş su yönetim sistemlerini açığa çıkardı. Bunlar, kent düzeninin suyun yönetimiyle birlikte düşünüldüğünü gösterir.

  • 4Seramik ve taş eserler

    Buluntular arasında yüzlerce kilometre uzaktaki yerlerle bağlantılı seramik ve taş eserler vardır. Bu malzemeler uzun mesafeli alışverişin izlerini taşır.

  • 5Jadeit mozaik tören başları

    Jadeit parçalarının birleştirilmesiyle oluşturulmuş tören başları bulundu. Bu eserler, değerli taş işçiliğini ve seçkinlerin kullandığı gösterişli nesneleri belgeler.

Neyi işaret ediyor?

Tak’alik Ab’aj, Olmek ve erken Maya kültürel ifadelerinin buluştuğu bir ticaret merkeziydi. Heykeller, yazıtlar ve göksel düzene göre biçimlenen kutsal alanlar, ticaretle birlikte fikirlerin ve tören geleneklerinin de dolaştığını gösteriyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Olmek ve Maya üslupları arasındaki dönüşümü aynı yerleşimin eserleri üzerinden izlemeyi sağladı.
  2. Erken Maya yazısı ve takvim bilgisinin Klasik Öncesi dönemde geliştiğini belgeledi.
  3. Eski heykellerin sonraki dönemlerde yeniden kullanılarak tören alanlarına katıldığını gösterdi.

Künye

Kültür
Olmek ve Maya
Ekip / tarihsel
Guatemala Kültür ve Spor Bakanlığı; Tak’alik Ab’aj Ulusal Arkeoloji Parkı
Koordinatlar
14,6386°, -91,7325°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. whc.unesco.org
  3. culturaguate.gob.gt

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Fransa’da silahlar, değerli takılar ve iki at içeren 5. yüzyıl mezarları bulundu

    Horbourg-Wihr kazılarında yetişkinlere ve çocuklara ait 14 mezarla iki at gömüsü ortaya çıkarıldı; buluntular arasında kılıç, kalkan ve altın-gümüş takılar var. Araştırmacılara göre mezarlık, Alsace’ta Roma yönetiminin sonuyla Merovenj döneminin başlangıcı arasındaki topluluklara ilişkin sınırlı kanıtları genişletiyor.

    HeritageDaily ↗
  • Sudan’da Eski Dongola katedralinin merdiveni ve özgün zemini ortaya çıkarıldı

    Sudanlı ve Polonyalı arkeologlar, Eski Dongola’daki büyük katedralin anıtsal merdivenini, destek duvarlarını ve özgün zemininin bir bölümünü açığa çıkardı. Bitişik yapının üst katında bulunan başka bir kilisenin kalıntıları da Orta Çağ Nubiası’nın dini mimarisine yeni bilgiler ekliyor.

    HeritageDaily ↗ · Kazı defteri
  • Galler’de konut inşaatı öncesindeki kazılarda Roma yerleşimi ve takı atölyesi bulundu

    Mancot’ta yaklaşık 2.000 yıllık bir yerleşimde broşlar, takı üretim kalıpları, seramikler ve sikkeler bulundu. Broş yapımında kullanılan kurşun kalıplar, bölgedeki Roma dönemi zanaat üretimi ve yakındaki Chester ile olası ticaret bağlantıları hakkında kanıt sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Grönland’da bulunan mezar, taş yapı kalıntılarının kilise olduğunu gösterdi

    Qinngua’da taşlarla çevrili bir yapı kalıntısında bulunan insan iskeleti, araştırmacılara göre alanın kilise ve mezarlık olarak kullanıldığını doğruluyor. Yapının mimarisi 1100–1300 yıllarını düşündürse de kesin tarihleme için analizler gerekiyor; keşif, İskandinav yerleşimcilerin dini yaşamına yeni kanıt sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Ukrayna’da 1.800 yıllık renkli emaye bezemeli kemer tokası bulundu

    Tsetsyn Ormanı’nda bulunan metal kemer tokası, bezemesi ve yapım özellikleriyle MS 2–3. yüzyıllara tarihlendirildi. Araştırmacılara göre bir Sarmat atlı savaşçısına ait olabilecek buluntu, Roma sınırındaki askeri ve kültürel ilişkileri anlamaya yardımcı olabilir; sahibinin kimliği henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Sibirya’daki 2.800 yıllık mezarda kenevir kullanımının kimyasal izleri bulundu

    Tunnug kurganındaki kenevir tohumları MÖ 800–760 arasına tarihlendirildi; insan saçlarında da kenevir bileşikleriyle eşleşen sinyaller saptandı. Araştırmacılara göre bulgular, kenevirin psikoaktif etkilerinden cenaze ritüellerinde yararlanılmış olabileceğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Kazakistan’da Altın Orda döneminde demir üretiminin izleri bulundu

    Bayanaul bölgesindeki araştırmalarda, içinde odun kömürü korunmuş demir cürufları bulundu; kömürün radyokarbon analizi üretimi Altın Orda dönemine tarihlendirdi. Buluntular, göçebe toplulukların alet ve hammadde ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarına ilişkin yeni kanıt sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Almanya’da göl altında 10.500 yıllık işlenmiş ahşaplar bulundu

    Arendsee Gölü’nde yaklaşık 20 metre derinlikte işlenmiş ahşaplar, taş aletler ve hayvan kemikleri bulundu. Nadir korunan ahşaplar Mezolitik dönemin marangozluk tekniklerini doğrudan belgeliyor; bir yapıya ait olup olmadıkları henüz kesinleşmedi.

    HeritageDaily ↗

    Tüm kazı alanları (445)

    Türkiye

    Mikronezya Federal Devletleri

    Dominik Cumhuriyeti

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Sri Lanka