Ban Chiang

บ้านเชียง

Tayland · Udon Thani

YerleşimBilinmiyorUNESCO · 1992
Yaklaşık dönemMÖ 1.500 — MS 500Neolitik, Tunç ve Demir çağları; 2022 çalışmasının yaklaşık kronolojisi Haritada gör ↓

Kısaca

Ban Chiang, konut tabakaları ile mezarlıkları birlikte kazılmış tarihöncesi bir yerleşimdir. Pirinç tarımı, hayvan kullanımı ve metal işçiliği araştırmalarında önemlidir; tarihlemesi tartışmalı olduğundan verilen yaklaşık dönem, 2022 tarihli hayvan kalıntıları çalışmasına dayanmaktadır.

Ne bulundu?

  • 1Mezarlara bırakılmış seramik kaplar

    Gömülerde ölen kişilerin yanına yerleştirilmiş kaplar bulundu. Bunlar, cenaze uygulamalarını belgeler; kapların içeriği ise varsayımla doldurulmamalıdır.

  • 2İnsan iskeletleri

    Neolitik, Tunç ve Demir çağlarına ait gömüler araştırıldı. İnsan kemiklerinin tarihlendirilmesi, yerleşimin kronolojisinin yeniden kurulmasında belirleyici oldu.

  • 3Evcil hayvan kemikleri

    Sığır, domuz, köpek ve manda kalıntıları, hayvan yetiştiriciliğine ilişkin kanıtlar sağlar. Türlerin dağılımı, geçim düzeninin zaman içindeki özelliklerini araştırmaya yarar.

  • 4Balık ve kabuklu kalıntıları

    Kazıdaki balık ve kabuklu kalıntıları, su kaynaklarından yararlanıldığını gösterir. Tarımla birlikte sürdürülen besin edinme yollarını belgeler.

Neyi işaret ediyor?

Ban Chiang'da pirinç tarımı ve hayvan yetiştiriciliği, avcılık, balıkçılık ve kabuklu toplamayla birlikte yürütülüyordu. 2022 çalışmasının kullandığı kronolojiye göre ilk Neolitik yerleşim yaklaşık MÖ 1500'e, Tunç Çağı'na geçiş yaklaşık MÖ 1000'e, ilk demir ise MÖ 5. yüzyıla tarihleniyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Kemik tarihlendirmeleri, yerleşim ve metal kullanımına ilişkin önceki çok erken kronolojiyi değiştirdi.
  2. Tarımın benimsenmesinden sonra avcılık ve su ürünlerinden yararlanmanın sürdüğünü gösterdi.
  3. Araştırmacılara göre Ban Chiang'da MÖ 1500'den itibaren sabanlı sulu tarım yapıldığı yönündeki eski yorum geçerliliğini yitirdi.

Görseller

Welcome to Ban Chiang World Heritage
User:Mattes · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Ban Chiang
İlk modern kazı
1967
Koordinatlar
17,4078°, 103,2376°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. whc.unesco.org
  3. onlinelibrary.wiley.com

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka