Lakiş

תל לכיש / Tell ed-Duweir

İsrail · Güney Bölgesi

Antik kentAralıklı kazı
Yaklaşık dönemMÖ 5.500 — MÖ 150Tunç Çağı ve Demir Çağı Haritada gör ↓

Kısaca

Lakiş, önce Kenan kent devletleri, daha sonra Yahuda Krallığı içinde önemli bir merkezdi. Kazılar, surları ve tapınakları yanında erken alfabetik yazının kullanımına ilişkin eserler de vermiştir.

Ne bulundu?

  • 1Kenan yazıtlı fildişi tarak

    Üzerinde saç ve sakaldaki bitlerin uzaklaştırılmasını dileyen bir cümle bulunan çift taraflı taraktır. Araştırmacılar yazıtı yaklaşık MÖ 1700'e tarihlendiriyor; dişlerden birinde bit kalıntısı da saptandı.

  • 2Anıtsal kent kapısı

    Kazılarda farklı evrelere ait kapı yapıları ve altı odalı kapının bölümleri ortaya çıkarıldı. Kalıntılar, Demir Çağı kent girişinin mimarisini ve değişimini izlemeyi sağlar.

  • 3Asur kuşatma rampası

    Kent yamacına karşı taş yığılarak oluşturulan rampa, MÖ 701'deki Asur kuşatmasıyla ilişkilidir. Kuşatma araçlarının surlara yaklaştırılmasında kullanılan mühendislik çözümünü belgeler.

  • 4Lakiş mektupları

    Kapı bölgesinde bulunan çanak çömlek parçaları üzerine yazılmış mektuplar, eski İbranice askerî haberleşmeyi korur. Birlik hareketleri, devriyeler ve işaret istasyonları hakkında bilgi verir.

Neyi işaret ediyor?

Yazıtlı tarak, alfabenin kişisel bakım gibi gündelik bir konuda kullanılabildiğini gösteriyor. Kapı, kuşatma rampası ve mektuplar ise savunma mimarisiyle askerî haberleşmenin birlikte incelenebildiği bir kent tablosu sunuyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Erken alfabetik yazının gündelik bir eşya üzerinde tam cümle kurmak için kullanılabildiğini belgeledi.
  2. Tarak üzerindeki bit kalıntısı, yazıtın söz ettiği sorunla eşyanın kullanımını doğrudan ilişkilendirdi.
  3. Asur kuşatma tekniğinin fiziksel izlerini korunmuş bir rampayla ortaya koydu.
  4. Çanak çömlek parçalarının askerî mektuplaşmada yazı malzemesi olarak kullanıldığını gösterdi.

Görseller

Demir Çağı surları
Demir Çağı surlarıOren Rozen · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2022'de, daha önce kazıda bulunan ve yaklaşık MÖ 1700'e tarihlenen fildişi tarakta bitlerden kurtulmayı dileyen tam bir Kenanca cümlenin okunduğu açıklandı.

Künye

Kültür
Kenan; Yahuda
İlk modern kazı
1932
Ekip / tarihsel
Yosef Garfinkel, Michael Hasel ve Martin Klingbeil; Kudüs İbrani Üniversitesi ve Southern Adventist University
Koordinatlar
31,5650°, 34,8489°

Kaynaklar

  1. en.parks.org.il
  2. openscholar.huji.ac.il
  3. jjar.huji.ac.il
  4. en.wikipedia.org
  5. İsrail Eski Eserler İdaresi — Tel Lakiş kapı meydanı kazı raporu

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka