Aşıklı Höyük
Türkiye · Aksaray
Kısaca
Melendiz Nehri kıyısındaki yerleşimin yaklaşık MÖ 8350–7300 arasında kullanıldığı radyokarbon sonuçlarıyla belirlenmiştir. Mimari ve hayvan kalıntıları, yerleşik yaşam ile erken hayvan yönetiminin gelişimini araştırmaya olanak verir.
Ne bulundu?
- 1Kerpiç ev kalıntıları
Yerleşimin farklı evrelerinde yarı gömük yapılardan yer üstündeki dörtgen kerpiç evlere uzanan mimari kalıntılardır. Konut biçiminin zaman içinde değiştiğini gösterir.
- 2Koyun ve keçi kemikleri
Hayvanların yaş ve cinsiyet dağılımları incelenebilen kalıntılardır. Araştırmacılara göre avcılıktan sürü yönetimine geçişin aşamalarını belgeler.
- 3Yapılar arasındaki hayvan dışkısı birikimleri
Yerleşim içinde hayvan tutulduğunu gösteren birikimlerdir. Kemiklerden elde edilen hayvan yönetimi verilerini bağımsız biçimde destekler.
- 4Buğday kalıntıları
Erken tabakalarda saptanan buğday türlerine ait bitkisel kalıntılardır. Yerleşimin bitkisel besin kaynaklarını ve erken üretim ekonomisini araştırmayı sağlar.
Neyi işaret ediyor?
Aşıklı Höyük, kalıcı köy yaşamı gelişirken insanlarla hayvanlar arasındaki ilişkinin de değiştiğini gösteriyor. Araştırmacılara göre yabani yavruların tutulup büyütülmesiyle başlayan uygulamalar, zamanla yerleşim içinde üreyen sürülere dayalı bir düzene dönüştü.
Bize ne gösterdi?
- Hayvan evcilleştirmenin aşamalı ve denemelere açık bir süreç olduğunu gösterir.
- Kemik analizleriyle dışkı birikimlerinin birlikte, erken hayvan yönetimini saptamada kullanılabileceğini belgeler.
- Yerleşim yoğunlaşırken konutların biçiminin de değiştiğini ortaya koyar.
Görseller
Künye
- Kültür
- Orta Anadolu Neolitik toplulukları
- İlk modern kazı
- 1989
- Koordinatlar
- 38,3503°, 34,2312°
Kaynaklar
- muze.gov.tr
- aksaray.ktb.gov.tr
- cdn.istanbul.edu.tr
- pnas.org
- PNAS / PubMed Central — Aşıklı Höyük’te koyun ve keçi evcilleştirme süreci
- İstanbul Üniversitesi AVESİS — Avcılıktan koyun yönetimine geçiş araştırması
Yakındaki kazılar
- Acemhöyük 35 km
- Kaman-Kalehöyük 119 km
- Kültepe-Kaniş 134 km
- Boncuklu Höyük 137 km
- Canhasan I Höyüğü 144 km
- Çatalhöyük 145 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Kazakistan’daki 2.000 yıllık mezarlarda kokulu makyaj malzemeleri tanımlandı
İki kadın mezarından çıkarılan beyaz blokların analizi, tebeşire karıştırılmış tarçın ve başka bitkisel yağların izlerini ortaya koydu. Araştırmacılara göre malzemeler, İpek Yolu üzerinden taşınan kokulu yağların yerel kozmetik üretiminde kullanıldığını gösteriyor.
Arkeofili ↗ - 2.700 yıllık mumya başında aloe kullanımına ilişkin moleküler kanıt bulundu
MÖ 8. yüzyıla tarihlenen bir mumya başının kimyasal analizinde aloe ile ilişkili bileşikler tespit edildi. Araştırmacılara göre bu, antik Mısır mumyalamasında aloe kullanımının ilk moleküler kanıtı ve mumyalama karışımlarının içeriğine yeni bir katkı.
Arkeofili ↗ - Meksiko’da dokuz kişiye ait kemikler içeren olası toplu kemik deposu bulundu
Demiryolu inşaatı öncesindeki kurtarma kazısında insan kemikleri, Aztek dönemi seramikleri ve obsidyen aletler bulundu. Araştırmacılara göre kemikler önceki mezarlardan toplanarak yeniden gömülmüş olabilir; kesin tarihi henüz belirlenmeyen buluntu, bölgedeki cenaze uygulamalarını aydınlatabilir.
Heritage Daily ↗ - Dachau’da SS köpek barınakları ve kemik parçaları içeren kül tabakaları bulundu
Dachau Toplama Kampı’ndaki kazılarda en az 35 köpek kulübesinin temelleri ile kemik parçaları içeren kül tabakaları ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre kemikler krematoryumdan gelen insan kalıntıları olabilir; buluntular kampın güvenlik ve krematoryum düzenine ilişkin yeni fiziksel kanıtlar sunuyor.
Heritage Daily ↗ - Belize’deki mağaraya bırakılan dişler Maya seçkin aileleriyle ilişkilendirildi
Bats’ub Mağarası’ndaki bir kadın mezarında bulunan 200’den fazla dişin DNA analizi, en az 30 kişiyi ve yakındaki seçkin aile mezarlarıyla bağlantıları ortaya koydu. Araştırmacılara göre mezar zamanla bir ziyaret yerine dönüşmüş ve buraya kuşaklar boyunca dişler bırakılmış olabilir.
Archaeology Magazine ↗ - İrlanda’da güneş enerjisi santrali alanında 9.000 yıllık yerleşim izi bulundu
Wicklow’da inşaat öncesi kazılarda yaklaşık 9.000 yıllık bir alan ve bir çukura bırakılmış çakmaktaşı aletler bulundu. Buluntular, İrlanda’nın erken avcı-toplayıcı topluluklarının günlük yaşamını ve bölgeyi kullanımını anlamaya katkı sağlıyor.
Archaeology Magazine ↗ - İtalya’da 2.300 yıllık mezarda nadir Messapça yazıtlar bulundu
Manduria’da kayaya oyulmuş bir mezarın kapak taşlarında iki Messapça yazıt bulundu. Araştırmacılara göre metinler, mezarla ilişkilendirilen kadının dinî bir görev üstlendiğini gösterebilir; rahibelik ve Demeter kültü bağlantısı henüz kesinleşmedi.
Heritage Daily ↗ - Aquinum’da ana kanalizasyon hattı ve Roma ritüellerini anlatan yazıtlar bulundu
Aquinum’daki araştırmalarda ana kanalizasyon hattı, 120 sikkelik bir topluluk ve dinî yazıtlar ortaya çıkarıldı. Buluntular, Roma kentinin su yönetimini ve yıldırım düşen yerlerin kutsallaştırılması gibi uygulamaları anlamaya katkı sağlıyor.
Heritage Daily ↗
Tüm kazı alanları (405)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi
