Aşıklı Höyük

Türkiye · Aksaray

YerleşimKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 8.350 — MÖ 7.300Çanak Çömleksiz Neolitik; yaklaşık tarihler Haritada gör ↓

Kısaca

Melendiz Nehri kıyısındaki yerleşimin yaklaşık MÖ 8350–7300 arasında kullanıldığı radyokarbon sonuçlarıyla belirlenmiştir. Mimari ve hayvan kalıntıları, yerleşik yaşam ile erken hayvan yönetiminin gelişimini araştırmaya olanak verir.

Ne bulundu?

  • 1Kerpiç ev kalıntıları

    Yerleşimin farklı evrelerinde yarı gömük yapılardan yer üstündeki dörtgen kerpiç evlere uzanan mimari kalıntılardır. Konut biçiminin zaman içinde değiştiğini gösterir.

  • 2Koyun ve keçi kemikleri

    Hayvanların yaş ve cinsiyet dağılımları incelenebilen kalıntılardır. Araştırmacılara göre avcılıktan sürü yönetimine geçişin aşamalarını belgeler.

  • 3Yapılar arasındaki hayvan dışkısı birikimleri

    Yerleşim içinde hayvan tutulduğunu gösteren birikimlerdir. Kemiklerden elde edilen hayvan yönetimi verilerini bağımsız biçimde destekler.

  • 4Buğday kalıntıları

    Erken tabakalarda saptanan buğday türlerine ait bitkisel kalıntılardır. Yerleşimin bitkisel besin kaynaklarını ve erken üretim ekonomisini araştırmayı sağlar.

Neyi işaret ediyor?

Aşıklı Höyük, kalıcı köy yaşamı gelişirken insanlarla hayvanlar arasındaki ilişkinin de değiştiğini gösteriyor. Araştırmacılara göre yabani yavruların tutulup büyütülmesiyle başlayan uygulamalar, zamanla yerleşim içinde üreyen sürülere dayalı bir düzene dönüştü.

Bize ne gösterdi?

  1. Hayvan evcilleştirmenin aşamalı ve denemelere açık bir süreç olduğunu gösterir.
  2. Kemik analizleriyle dışkı birikimlerinin birlikte, erken hayvan yönetimini saptamada kullanılabileceğini belgeler.
  3. Yerleşim yoğunlaşırken konutların biçiminin de değiştiğini ortaya koyar.

Görseller

Aşıklı Höyük Copy of the buildings - 52551665161
Joe Wallace · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Orta Anadolu Neolitik toplulukları
İlk modern kazı
1989
Koordinatlar
38,3503°, 34,2312°

Kaynaklar

  1. muze.gov.tr
  2. aksaray.ktb.gov.tr
  3. cdn.istanbul.edu.tr
  4. pnas.org
  5. PNAS / PubMed Central — Aşıklı Höyük’te koyun ve keçi evcilleştirme süreci
  6. İstanbul Üniversitesi AVESİS — Avcılıktan koyun yönetimine geçiş araştırması

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Kazakistan’daki 2.000 yıllık mezarlarda kokulu makyaj malzemeleri tanımlandı

    İki kadın mezarından çıkarılan beyaz blokların analizi, tebeşire karıştırılmış tarçın ve başka bitkisel yağların izlerini ortaya koydu. Araştırmacılara göre malzemeler, İpek Yolu üzerinden taşınan kokulu yağların yerel kozmetik üretiminde kullanıldığını gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • 2.700 yıllık mumya başında aloe kullanımına ilişkin moleküler kanıt bulundu

    MÖ 8. yüzyıla tarihlenen bir mumya başının kimyasal analizinde aloe ile ilişkili bileşikler tespit edildi. Araştırmacılara göre bu, antik Mısır mumyalamasında aloe kullanımının ilk moleküler kanıtı ve mumyalama karışımlarının içeriğine yeni bir katkı.

    Arkeofili ↗
  • Meksiko’da dokuz kişiye ait kemikler içeren olası toplu kemik deposu bulundu

    Demiryolu inşaatı öncesindeki kurtarma kazısında insan kemikleri, Aztek dönemi seramikleri ve obsidyen aletler bulundu. Araştırmacılara göre kemikler önceki mezarlardan toplanarak yeniden gömülmüş olabilir; kesin tarihi henüz belirlenmeyen buluntu, bölgedeki cenaze uygulamalarını aydınlatabilir.

    Heritage Daily ↗
  • Dachau’da SS köpek barınakları ve kemik parçaları içeren kül tabakaları bulundu

    Dachau Toplama Kampı’ndaki kazılarda en az 35 köpek kulübesinin temelleri ile kemik parçaları içeren kül tabakaları ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre kemikler krematoryumdan gelen insan kalıntıları olabilir; buluntular kampın güvenlik ve krematoryum düzenine ilişkin yeni fiziksel kanıtlar sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Belize’deki mağaraya bırakılan dişler Maya seçkin aileleriyle ilişkilendirildi

    Bats’ub Mağarası’ndaki bir kadın mezarında bulunan 200’den fazla dişin DNA analizi, en az 30 kişiyi ve yakındaki seçkin aile mezarlarıyla bağlantıları ortaya koydu. Araştırmacılara göre mezar zamanla bir ziyaret yerine dönüşmüş ve buraya kuşaklar boyunca dişler bırakılmış olabilir.

    Archaeology Magazine ↗
  • İrlanda’da güneş enerjisi santrali alanında 9.000 yıllık yerleşim izi bulundu

    Wicklow’da inşaat öncesi kazılarda yaklaşık 9.000 yıllık bir alan ve bir çukura bırakılmış çakmaktaşı aletler bulundu. Buluntular, İrlanda’nın erken avcı-toplayıcı topluluklarının günlük yaşamını ve bölgeyi kullanımını anlamaya katkı sağlıyor.

    Archaeology Magazine ↗
  • İtalya’da 2.300 yıllık mezarda nadir Messapça yazıtlar bulundu

    Manduria’da kayaya oyulmuş bir mezarın kapak taşlarında iki Messapça yazıt bulundu. Araştırmacılara göre metinler, mezarla ilişkilendirilen kadının dinî bir görev üstlendiğini gösterebilir; rahibelik ve Demeter kültü bağlantısı henüz kesinleşmedi.

    Heritage Daily ↗
  • Aquinum’da ana kanalizasyon hattı ve Roma ritüellerini anlatan yazıtlar bulundu

    Aquinum’daki araştırmalarda ana kanalizasyon hattı, 120 sikkelik bir topluluk ve dinî yazıtlar ortaya çıkarıldı. Buluntular, Roma kentinin su yönetimini ve yıldırım düşen yerlerin kutsallaştırılması gibi uygulamaları anlamaya katkı sağlıyor.

    Heritage Daily ↗

    Tüm kazı alanları (405)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka