Kaunos

Kbid

Türkiye · Muğla

Antik kentKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 1.000 — MS 1.500Demir Çağı–Orta Çağ Haritada gör ↓

Kısaca

Dalyan Çayı kıyısındaki Kaunos, zamanla kıyıdan içeride kalan eski bir liman kentidir. Kazılar, yerel kültleri ve ticareti belgeleyen yazıtların yanında tuz üretim tesisini de ortaya çıkarmıştır.

Ne bulundu?

  • 1Karyaca-Yunanca çift dilli stel

    Aynı belgede Karyaca ve Yunancanın bulunması, bilinen Yunanca metin üzerinden karşılaştırma yapılmasını sağlamıştır. Stel, Karya dilinin çözülmesine katkıda bulunan temel buluntulardandır.

  • 2Gümrük nizamnamesi yazıtı

    Agora çeşmesinin batı duvarının dış yüzünde uzun bir gümrük düzenlemesi yazıtı bulunur. Liman kentinin ticareti yazılı kurallarla düzenlediğini belgeler.

  • 3Antik tuzla

    İztuzu gerisindeki tesis, tuz üretiminde kullanılan tava ve kanallardan oluşur. Kaunos tuzunun üretim altyapısını somut olarak ortaya koyar.

  • 4Basileus Kaunios’un kutsal taşı

    Yuvarlak yapının sunağının altında bir kutsal taş bulunmuştur. Araştırmacılara göre taş, yerel tanrı Basileus Kaunios’un insan ya da hayvan biçimi taşımayan temsilidir.

  • 5Kaya mezarları

    Kayalık cephedeki anıtsal mezar grubu, kentin öne çıkan mezar mimarisini oluşturur. En büyük örneğin tamamlanmamış olması da yapım sürecinden kalan bir izdir.

Neyi işaret ediyor?

Yazıtlar ve tuzla, Kaunos ekonomisinin liman ticaretiyle üretimi birleştirdiğini gösteriyor. Yerel tanrıya ait kutsal taş ve çift dilli belgeler, kentin kendine özgü dinsel ve dilsel geleneklerinin daha geniş kültürel ilişkiler içinde sürdüğüne işaret ediyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Çift dilli bir belgeyle Karya dilinin çözülmesine katkı sağladı.
  2. Kaunos tuzunun tava ve kanallardan oluşan bir tesiste üretildiğini belgeledi.
  3. Liman ticaretinin gümrük kurallarıyla düzenlendiğini gösterdi.
  4. Yerel tanrının figür yerine kutsal taşla temsil edildiğine ilişkin kanıt sundu.

Görseller

DALYAN-KAUNOS - panoramio
HALUK COMERTEL · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Kaunos yerel kültürü, Karya, Helenistik, Roma ve Bizans
İlk modern kazı
1966
Ekip / tarihsel
Ufuk Çörtük; Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
Koordinatlar
36,8255°, 28,6216°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. arkeoloji.mu.edu.tr

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka