Chichén Itzá

Chichén Itzá

Meksika · Yucatán

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 1988
Yaklaşık dönemMS 525 — MS 1.200Klasik ve Erken Postklasik dönemler; başlıca kentsel gelişim Haritada gör ↓

Kısaca

Yucatán'ın önemli Maya kentlerinden biridir. Kazılarla incelenen tapınakları, top oyunu sahaları ve yazıtları, Maya gelenekleriyle Orta Meksika etkilerinin birlikteliğini gösterir.

Ne bulundu?

  • 1Oyuncular Diski

    Top oyuncusu kıyafetleri içindeki iki figürü çevreleyen hiyeroglif metinli, dairesel taş işaretleyicidir. Metnin eksiksiz korunması, bu tür yazıtların az bulunduğu Chichén Itzá için özellikle değerlidir.

  • 2Kukulkán Tapınağı

    El Castillo adıyla da bilinen anıtsal tapınaktır. Yapısı ve yontu bezemeleri, kentin mimari ustalığının başlıca örneklerindendir.

  • 3Savaşçılar Tapınağı

    Kentin kuzeyindeki büyük anıtsal topluluğun parçalarından biridir. UNESCO, yapıyı Maya yapı teknikleriyle Orta Meksika kökenli unsurların birleştiği mimarinin önemli örnekleri arasında değerlendirir.

  • 4El Caracol

    İçindeki sarmal merdiven nedeniyle bu adla anılan dairesel yapıdır. UNESCO tarafından gök gözlemleriyle ilişkili bir gözlemevi olarak tanımlanır.

  • 5Büyük Top Oyunu Sahası

    Kentin başlıca anıtsal yapıları arasında yer alan top oyunu alanıdır. Oyuna ayrılan mekânın ölçeği, bu etkinliğin kent yaşamındaki önemini gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Yapılar, Maya gelenekleri ile Orta Meksika bağlantılarının aynı kentte buluştuğunu gösteriyor. Oyuncular Diski ise top oyununun, araştırmacılara göre önemli olayların yazıyla kaydedildiği bir bağlam da oluşturduğuna işaret ediyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Maya yapı teknikleriyle Orta Meksika kökenli mimari ve sanat unsurlarının birleştiğini belgeledi.
  2. Oyuncular Diski, top oyunuyla ilişkili bir olayın hiyerogliflerle anıldığını gösterdi.
  3. El Caracol, gök gözlemleriyle ilişkilendirilen özel mimari düzenlemeleri belgeliyor.

Görseller

Kukulkán Tapınağı
Kukulkán TapınağıDaniel Schwen · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Savaşçılar Tapınağı
Savaşçılar TapınağıDaniel Schwen · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
El Caracol
El CaracolJerome O. Kilmartin · Public domain · Wikimedia Commons
Chichén Itzá, Yucatan, Mexico Marzo 2021 - 13
Sharon Hahn Darlin · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2023'te Casa Colorada grubunda, iki top oyuncusunu çevreleyen hiyeroglifleri korunmuş dairesel bir taş işaretleyici bulundu.

Künye

Kültür
Maya; Orta Meksika ve Toltek etkileri
İlk modern kazı
1841
Ekip / tarihsel
INAH; Francisco Pérez Ruiz ve José Osorio León
Koordinatlar
20,6827°, -88,5687°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. inah.gob.mx
  3. inah.gob.mx
  4. INAH — Oyuncular Diski

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • 30 bin yıllık insan DNA’sı Avrupa’daki uzak toplulukların bağlantısını gösterdi

    Fransa’daki Isturitz Mağarası’ndan bir kadının yaklaşık 30 bin yıllık genomu, mağara tortullarından ve diğer insan kalıntılarından elde edilen DNA ile birlikte incelendi. Araştırmacılara göre sonuçlar, Buzul Çağı Avrupa’sındaki doğu ve batı toplulukları arasında gen alışverişi bulunduğunu ve bu grupların sanılandan daha bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Japonya’da 1.500 yıllık mezarın hendeğinde pişmiş toprak kadın figürü bulundu

    Nishikaminomiya kazı alanında, 5. yüzyıl sonlarına ait bir tümülüsün hendeğinde kırmızı boya izlerini koruyan pişmiş toprak bir kadın figürü bulundu. Araştırmacılara göre bir şamanı betimleyen eser, Gunma bölgesindeki erken insan biçimli haniwaların iyi korunmuş nadir örneklerinden biri.

    Arkeofili ↗
  • Sakkara’da Weni adlı yetkilinin yazıtlı mezar odası bulundu

    Sakkara’da Eski Krallık yetkilisi Weni’nin adını ve görevlerini belirleyen yazıtlarla bezeli mezar odası, iki ahşap heykel ve bronz aletler bulundu. Buluntular dönemin yönetici sınıfının cenaze uygulamalarını aydınlatıyor; araştırmacılara göre aletler tıbbi amaçlı olabilir ancak işlevleri henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Peru’da bakır nesneler ve 32 seramikle gömülmüş bir çocuğun mezarı bulundu

    Huacas de Moche’de 6. veya 7. yüzyıla tarihlenen bir çocuk mezarında bakır nesneler ve tutsak tasvirleri de içeren 32 seramik eser bulundu. Araştırmacılara göre gömünün zenginliği çocuğun yüksek statüsüne işaret ediyor ve yetişkin ritüelleriyle bağlantılı nesnelerin çocuk cenazelerinde kullanımına ilişkin yeni kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (389)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka