Mayapán

Mayapán

Meksika · Yucatán

Antik kentBilinmiyor
Yaklaşık dönemMS 1.200 — MS 1.450Klasik Sonrası; başkent olarak başlıca gelişim dönemi Haritada gör ↓

Kısaca

Surlarla çevrili Mayapán, Yucatán'ın son büyük Maya başkentlerinden biriydi. Kazılan toplu mezarlar ve anıtsal yapılar, kentin siyasal çatışmalarını ve törensel yaşamını incelemek için kullanılıyor.

Ne bulundu?

  • 1Kukulkán Tapınağı

    Merkez meydandaki basamaklı piramit, kentin başlıca tören yapılarındandır. Chichén Itzá'daki aynı adlı yapıyla mimari benzerlikler taşır.

  • 2Çok renkli duvar resimleri

    Yapılarda tapınaklar, suyla ilişkili sahneler, yılan ağızları ve güneş simgeleri içeren resimler korunmuştur. Bunlar dönemin dinsel ve sanatsal anlatımını görünür kılar.

  • 3Q152 dairesel yapısı

    Dairesel yapının içindeki nişlerde renkli duvar resmi kalıntıları bulundu. Bir arkeoastronomi araştırmasına göre yapı, takvimde önemli günleri göksel hizalanmalarla işaretliyordu.

  • 4Toplu gömüler

    Kentteki bazı toplu gömülerde şiddet izleri taşıyan insan kalıntıları bulundu. Radyokarbon tarihleri, kent içi çatışmaların zamanını araştırmak için kullanıldı.

Neyi işaret ediyor?

Mayapán'ın mimarisi ve resimleri, tören yaşamı ile takvim bilgisinin yakın ilişkisini gösteriyor. Araştırmacılara göre uzayan kuraklık, yönetici gruplar arasındaki mevcut gerilimleri artırarak siyasi çözülmeye katkıda bulunmuş olabilir.

Bize ne gösterdi?

  1. Kuraklık dönemleriyle kentte artan şiddet arasında ilişki bulunduğunu gösterdi; araştırmacılar bunu siyasi rekabetle birlikte değerlendiriyor.
  2. Kentin siyasi çöküşünün Maya toplumlarının tümüyle ortadan kalkması anlamına gelmediğini ortaya koydu.
  3. Duvar resimleri ve yapı yönelimleri, takvim bilgisinin mimariye yansımalarını incelemeyi sağladı.

Görseller

Kukulkán Tapınağı
Kukulkán TapınağıArian Zwegers from Brussels, Belgium · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Mayapan perspectiva 1
Joeldesalvatierra · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2022'de yayımlanan araştırma, mezarlardaki şiddet izleri ile yaklaşık 1400–1450 arasındaki kuraklık koşulları arasında ilişki saptadı.

Künye

Kültür
Maya
Koordinatlar
20,6300°, -89,4600°

Kaynaklar

  1. lugares.inah.gob.mx
  2. nature.com
  3. analyticalsciencejournals.onlinelibrary.wiley.com
  4. INAH — Mayapán alan rehberi
  5. Estudios de Cultura Maya — Q152 arkeoastronomi araştırması

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Ukrayna’da 1.800 yıllık renkli emaye bezemeli kemer tokası bulundu

    Tsetsyn Ormanı’nda bulunan metal kemer tokası, bezemesi ve yapım özellikleriyle MS 2–3. yüzyıllara tarihlendirildi. Araştırmacılara göre bir Sarmat atlı savaşçısına ait olabilecek buluntu, Roma sınırındaki askeri ve kültürel ilişkileri anlamaya yardımcı olabilir; sahibinin kimliği henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Sibirya’daki 2.800 yıllık mezarda kenevir kullanımının kimyasal izleri bulundu

    Tunnug kurganındaki kenevir tohumları MÖ 800–760 arasına tarihlendirildi; insan saçlarında da kenevir bileşikleriyle eşleşen sinyaller saptandı. Araştırmacılara göre bulgular, kenevirin psikoaktif etkilerinden cenaze ritüellerinde yararlanılmış olabileceğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Kazakistan’da Altın Orda döneminde demir üretiminin izleri bulundu

    Bayanaul bölgesindeki araştırmalarda, içinde odun kömürü korunmuş demir cürufları bulundu; kömürün radyokarbon analizi üretimi Altın Orda dönemine tarihlendirdi. Buluntular, göçebe toplulukların alet ve hammadde ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarına ilişkin yeni kanıt sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Almanya’da göl altında 10.500 yıllık işlenmiş ahşaplar bulundu

    Arendsee Gölü’nde yaklaşık 20 metre derinlikte işlenmiş ahşaplar, taş aletler ve hayvan kemikleri bulundu. Nadir korunan ahşaplar Mezolitik dönemin marangozluk tekniklerini doğrudan belgeliyor; bir yapıya ait olup olmadıkları henüz kesinleşmedi.

    HeritageDaily ↗
  • İngiltere’de Demir Çağı ve Roma dönemlerinden beş ahşap kuyu bulundu

    Hampshire’daki boru hattı kazılarında, dördü Demir Çağı’na, biri Roma dönemine bağlanan beş ahşap kuyu ortaya çıkarıldı. Kuyulardan birinin ahşabı MÖ 719–396 arasına tarihlendirildi; korunmuş alet ve onarım izleri eski su temini yöntemlerini gösteriyor.

    HeritageDaily ↗
  • Sudan’daki Sanam tapınağında fayans üretim atölyesi keşfedildi

    Sanam tapınak kompleksinde yüzlerce boncuk, bir cenaze heykelciği ve üretim kalıntıları içeren fayans atölyesi bulundu. Araştırmacılara göre atölye, Kuş hükümdarlarının değerli eşyaların üretimini denetleyerek siyasi güçlerini nasıl pekiştirdiğini anlamaya yardımcı oluyor.

    Arkeofili ↗
  • Kazakistan’da Saka dönemine ait mezarda altın ayı figürü bulundu

    Almatı’daki Karagaily kurganında, ön tarihlendirmeye göre MÖ 4–3. yüzyıllara ait küçük bir altın ayı figürü bulundu. Araştırmacılara göre üzerindeki delikler, figürün törensel bir başlığa dikilmiş olabileceğini gösteriyor; buluntu Saka giyim ve süsleme geleneklerine yeni veri sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Seyitömer Höyüğü’nde 5.000 yıllık sekiz ekmek bulundu

    Kütahya’daki kazılarda, bir yangında kömürleşerek korunmuş sekiz ekmek ile buğday ve mercimek kalıntıları bulundu. Fırın ve raf kalıntılarıyla birlikte ortaya çıkan yiyecekler, Erken Tunç Çağı’nda beslenme ve evlerde gıda saklama alışkanlıklarına doğrudan kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (435)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka