Şapinuva

Šapinuwa

Türkiye · Çorum

Antik kentKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 1.400 — MÖ 1.200Hitit; sonraki dönemlere ait kalıntılar da bulunmaktadır Haritada gör ↓

Kısaca

Ortaköy yakınındaki Şapinuva, Hititlerin siyasi ve dinî merkezlerinden biridir. Burada bulunan binlerce tablet ve tablet parçası, kraliyet yönetimi ile dinsel uygulamalar hakkında bilgi vermektedir.

Ne bulundu?

  • 1Çok dilli tablet arşivi

    Hititçe, Hurrice, Hattice ve Akatça gibi dillerde dört bini aşkın tablet ve parça bulundu. Kraliyet arşivi; yönetim, din ve fal gibi konuları içeriyor.

  • 2A Binası

    Büyük taş bloklarla temellendirilmiş anıtsal yapıda zengin bir tablet arşivi açığa çıkarıldı. Yapı, belgeleri mimari bağlamlarıyla birlikte değerlendirmeyi sağlıyor.

  • 3Ağılönü taş döşemesi ve sunu çukurları

    Anıtsal taş döşemenin önünde dinî sunularla ilişkilendirilen çukurlar bulundu. Araştırmacılara göre bunlar, kentteki ritüel uygulamaların arkeolojik izleridir.

  • 4L biçimli odalı anıtsal yapı

    Yapının uzun, L biçimli odaları açığa çıkarıldı. Kamu yapısı, tapınak veya idari bina olup olmadığı henüz belirlenmiş değildir.

  • 5Taş döşeme üzerindeki hayvan kalıntıları

    Odaların döşemelerinde genç bir hayvana ait iskelet ve bir sığır kafatası bulundu. Araştırmacılara göre bunlar yapının farklı evrelerindeki hayvan sunularıyla ilişkili olabilir.

Neyi işaret ediyor?

Şapinuva'nın arşivi, kraliyet yönetimiyle çok dilli dinî geleneklerin aynı kentte buluştuğunu gösteriyor. Araştırmacılara göre ritüel alanları ve hayvan kalıntıları, yazılı metinlerden bilinen uygulamalarla karşılaştırılabilir; yeni yapının işlevi ise açık bir sorudur.

Bize ne gösterdi?

  1. Şapinuva'nın Hitit kraliyetinin kullandığı bir başkent ve önemli arşiv merkezi olduğunu ortaya koydu.
  2. Hitit dünyasında farklı dillerin aynı kraliyet arşivinde kullanıldığını belgeledi.
  3. Arınma ve sunu uygulamalarını yazılı belgelerle arkeolojik kalıntıları birlikte inceleyerek araştırma olanağı sağladı.

Görseller

Sapinuwa3
Klaus-Peter Simon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2026'da, 2024'te keşfedilen anıtsal yapının L biçimli odalarından birinde taş döşeme üzerine yerleştirilmiş sığır kafatası bulunduğu bildirildi.

Künye

Kültür
Hitit
İlk modern kazı
1990
Ekip / tarihsel
Önder İpek / Hitit Üniversitesi
Koordinatlar
40,2550°, 35,2360°

Kaynaklar

  1. hitit.edu.tr
  2. aa.com.tr
  3. en.wikipedia.org

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • 30 bin yıllık insan DNA’sı Avrupa’daki uzak toplulukların bağlantısını gösterdi

    Fransa’daki Isturitz Mağarası’ndan bir kadının yaklaşık 30 bin yıllık genomu, mağara tortullarından ve diğer insan kalıntılarından elde edilen DNA ile birlikte incelendi. Araştırmacılara göre sonuçlar, Buzul Çağı Avrupa’sındaki doğu ve batı toplulukları arasında gen alışverişi bulunduğunu ve bu grupların sanılandan daha bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Japonya’da 1.500 yıllık mezarın hendeğinde pişmiş toprak kadın figürü bulundu

    Nishikaminomiya kazı alanında, 5. yüzyıl sonlarına ait bir tümülüsün hendeğinde kırmızı boya izlerini koruyan pişmiş toprak bir kadın figürü bulundu. Araştırmacılara göre bir şamanı betimleyen eser, Gunma bölgesindeki erken insan biçimli haniwaların iyi korunmuş nadir örneklerinden biri.

    Arkeofili ↗
  • Sakkara’da Weni adlı yetkilinin yazıtlı mezar odası bulundu

    Sakkara’da Eski Krallık yetkilisi Weni’nin adını ve görevlerini belirleyen yazıtlarla bezeli mezar odası, iki ahşap heykel ve bronz aletler bulundu. Buluntular dönemin yönetici sınıfının cenaze uygulamalarını aydınlatıyor; araştırmacılara göre aletler tıbbi amaçlı olabilir ancak işlevleri henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Peru’da bakır nesneler ve 32 seramikle gömülmüş bir çocuğun mezarı bulundu

    Huacas de Moche’de 6. veya 7. yüzyıla tarihlenen bir çocuk mezarında bakır nesneler ve tutsak tasvirleri de içeren 32 seramik eser bulundu. Araştırmacılara göre gömünün zenginliği çocuğun yüksek statüsüne işaret ediyor ve yetişkin ritüelleriyle bağlantılı nesnelerin çocuk cenazelerinde kullanımına ilişkin yeni kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (389)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka