Gebele Antik Kenti

Qədim Qəbələ

Azerbaycan · Gebele

Antik kentKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 500 — MS 1.800Antik Çağ–Erken Modern Dönem Haritada gör ↓

Kısaca

Kafkas Albanyası'nın başkentlerinden olan alan Güllütala, Selbir ve Qala kesimlerini kapsar; koordinat Qala kesimine aittir. Bu kesimlerin kullanım tarihleri farklıdır ve UNESCO geçici liste dosyası toplam gelişimi yaklaşık MÖ 5. yüzyıldan MS 18. yüzyıla kadar izler.

Ne bulundu?

  • 1Büyük depolama küpleri

    MÖ 4.–3. yüzyıllara tarihlenen büyük bir depoda çok sayıda iri küp bulundu. Bu düzenleme, gıdanın geniş ölçekte saklandığını gösterir.

  • 2Dış merkezlerde basılmış sikkeler

    Kent çevresinde Büyük İskender, Seleukos ve Part sikkeleri bulundu. Farklı para gelenekleriyle kurulan ekonomik bağlantıları belgeler.

  • 3Yerel Alban sikkeleri

    Helenistik sikke örneklerini taklit eden yerel Kafkas Albanyası sikkeleri bulundu. Bunlar, bölgede paranın tanınmadığı yönündeki eski anlatılarla uyuşmaz.

  • 4Oval planlı yapılar

    Güllütala'daki oval yapılar, yerleşimin dikkat çekici mimari kalıntılarıdır. Araştırmacılara göre toplu törenler, toplantılar veya gösterilerle ilişkili olabilirler; işlevleri kesinleşmiş değildir.

  • 5Kiremit çatılı yapı kalıntıları

    İdari yapılar ve konutlarda kiremit çatı kullanımının izleri saptandı. Bulgular, kent mimarisindeki yapı türleri ve teknikler hakkında bilgi verir.

Neyi işaret ediyor?

Gebele'nin depoları ve sikkeleri, ürün biriktiren ve bölgesel değişim ağlarına katılan bir kent ekonomisine işaret eder. Oval yapılar ile idari binalar, konutların yanında toplu kullanıma ayrılmış mekânların da bulunduğunu gösterir.

Bize ne gösterdi?

  1. Kafkas Albanyası'nda para kullanımını ve yerel sikke üretimini somut olarak belgeledi.
  2. Büyük ölçekli gıda depolamasının kent yaşamındaki yerini gösterdi.
  3. Kafkasya'daki kent mimarisinin çeşitliliğine oval planlı yapılarla yeni örnekler ekledi.

Görseller

Ancient Gabala04
Emin Bashirov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2026'da Qala kesiminde, büyük kesme taşlarla yapılmış ve Alban dönemine atfedilen saray tipinde bir kamusal yapının kalıntılarının bulunduğu duyuruldu.

Künye

Kültür
Kafkas Albanyası ve sonraki İslam dönemi toplulukları
İlk modern kazı
1926
Ekip / tarihsel
Qafar Cəbiyev; Azerbaycan Millî Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü, Qala kazıları
Koordinatlar
40,8848°, 47,7061°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. seba.az
  3. arxeologiya.az
  4. arxeologiya.az
  5. Azerbaycan Millî Bilimler Akademisi — akademik bildiri kitabı

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka