Tikal

Tikal

Guatemala · Petén

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 1979
Yaklaşık dönemMÖ 800 — MS 900Preklasik ve Klasik dönemler Haritada gör ↓

Kısaca

Tikal, Guatemala'nın kuzeyindeki büyük Maya kentlerinden biridir. Tapınakları, sarayları, yazıtları ve kazılan mahalleleri, diğer Mezoamerika merkezleriyle ilişkilerini belgelemektedir.

Ne bulundu?

  • 1Teotihuacán üslubunda boyalı sunak

    Kırmızı, siyah ve sarı boyalı panellerinde tüylü başlıklı bir figür bulunan sunaktır. Araştırmacılara göre Teotihuacán'da eğitim görmüş bir ustanın eseri olabilir.

  • 2Ciudadela'yı andıran yapı grubu

    Doğal tepe sanılan yükseltilerin altında, Teotihuacán'ın Ciudadela kompleksini küçük ölçekte andıran yapılar belirlendi. Kazılar, benzerliğin yapı ayrıntıları ve yönelimde de bulunduğunu gösterdi.

  • 3Yeşil obsidiyen uç

    Sunak çevresindeki bir yetişkin gömüsünde yeşil obsidiyenden bir silah ucu bulundu. Araştırmacılar, malzemesi ve biçimini Teotihuacán bağlantısının göstergeleri arasında değerlendiriyor.

  • 4Hiyeroglifli anıtlar

    Taş yontular ve yazıtlı yüzeyler, kentin hanedan geçmişini kaydeder. Bunlar Tikal'in Teotihuacán, Calakmul ve başka merkezlerle ilişkilerini izlemeyi sağlar.

Neyi işaret ediyor?

Tikal buluntuları, Maya kentlerinin uzak siyasi merkezlerle yoğun ilişki içinde olduğunu gösteriyor. Araştırmacılara göre yabancı mimari düzen ve boyalı sunak, Teotihuacán etkisinin ticaretin ötesinde doğrudan siyasi varlık veya denetim içermiş olabileceğine işaret ediyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Doğal tepe sanılan bazı yükseltilerin aslında gömülü bir yapı topluluğu olduğunu ortaya çıkardı.
  2. Teotihuacán mimarisinin Tikal'de plan ve yönelim düzeyinde tekrarlandığını gösterdi.
  3. Yeni sunak, araştırmacıların Tikal'deki yabancı siyasi varlığa ilişkin yorumlarını güçlendirdi.
  4. Yazıtlar, kentler arası ilişkileri ve hanedan tarihini somut olaylarla izlemeyi sağladı.

Görseller

Tikalas
Shark at Lithuanian Wikipedia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2025'te, MS 4. yüzyılın sonlarında yapıldığı belirtilen ve Teotihuacán üslubunda boyalı paneller taşıyan bir sunağın keşfi yayımlandı.

Künye

Kültür
Maya
Ekip / tarihsel
Edwin Román Ramírez; Guatemala ve ABD kurumlarından ortak araştırma ekibi
Koordinatlar
17,2221°, -89,6235°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. brown.edu
  3. brown.edu
  4. mapcarta.com

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka