Gonur Tepe
Gonur-depe
Türkmenistan · Marı
Kısaca
Gonur, Margiyana'nın başlıca Tunç Çağı merkezlerinden biridir; radyokarbon tarihlerinin önemli bölümü yaklaşık MÖ 2300–1500 aralığındadır. UNESCO'nun Antik Merv kaydında ayrı bir bileşen olarak yer alır.
Ne bulundu?
- 1Saray ve tapınak kompleksi
Yerleşimin merkezindeki büyük yapı topluluğudur. Gonur Tepe’nin anıtsal mimarisinin başlıca örneklerindendir.
- 2Grifon betimli yuvarlak mühür
Kanatlarını açmış, birbirine değen iki kuş grifonunu gösterir. İnce ayrıntıları, mühür ustalarının işçiliğini ve fantastik hayvan betimlerini belgeler.
- 3Çift yüzlü taş muska
Talk-klorit taşından yapılmıştır; bir yüzünde kanatlı grifon, diğerinde dili ve kuyruğu yılan biçiminde gösterilmiş boğa bulunur. Hayvan imgelerinin birleştiği simgesel bir nesnedir.
- 4Hayvan figürlü ritüel kap
Ağzında pişmiş toprak hayvan figürleri, iç duvarlarında yılan biçimli eklemeler vardır. Gonur kutsal alanlarından bilinen kaplarla benzerliği, törensel kullanım yorumunu destekler.
- 5Hayvan betimli silindir mühür
Gövdesinde fantastik hayvanlar, tabanında birbirine ters yerleştirilmiş iki akrep vardır. Gonur’da az rastlanan silindir mühürlerin bir örneğidir.
Neyi işaret ediyor?
Gonur Tepe, Güney Türkmenistan’ın Tunç Çağı kentleşmesini araştırmak için önemli bir merkezdir. Mühürler, muskalar ve ritüel kaplar, hayvan betimlerinin farklı nesne türlerinde tekrarlandığını gösterir; bunların bütün anlamları henüz çözülebilmiş değildir.
Bize ne gösterdi?
- Güney Türkmenistan’daki Tunç Çağı yerleşimlerinin büyük kentleri de kapsadığını gösterir.
- Mezar buluntuları arasında mühür ve muska gibi işlenmiş nesnelerin bulunduğunu belgeler.
- Fantastik hayvan betimlerinin mühürlerle sınırlı kalmadığını gösterir.
Görseller
Son haber / seçilmiş arşiv
2024 sonbaharında Gonur 20 uydu yerleşiminin mezarlarında grifon betimli mühürler, çift yüzlü taş muska ve figürlü bir ritüel kap bulundu.
Künye
- Kültür
- Baktriya-Margiyana Arkeoloji Kompleksi
- İlk modern kazı
- 1972
- Ekip / tarihsel
- Türkmen-Rus Margiyana Arkeoloji Seferi; Nadezhda Dubova
- Koordinatlar
- 38,2161°, 62,0367°
Kaynaklar
Yakındaki kazılar
- Antik Merv 62 km
- Altıntepe 207 km
- Eski Nisa 336 km
- Toprak Kale 425 km
- Kampır Tepe 447 km
- Afrasiab 458 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi
Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.
Heritage Daily ↗ · Kazı defteri - Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu
Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.
Arkeofili ↗ - Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu
Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu
Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.
Heritage Daily ↗ - Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu
Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.
HeritageDaily ↗ - Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu
Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.
Arkeofili ↗ - Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu
Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı
Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.
Arkeoloji Dergisi ↗
Tüm kazı alanları (385)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi
