Ban Non Wat Arkeolojik Alanı
Tayland · Nakhon Ratchasima
Kısaca
Ban Non Wat, yerleşim tabakalarıyla çok sayıda gömünün birlikte kazıldığı uzun süreli bir tarihöncesi alandır. Mezar armağanlarındaki değişimler, metalürjinin yayılması ve toplumsal farklılaşmanın incelenmesinde kullanılır.
Ne bulundu?
- 1Zengin mezar toplulukları
Bazı gömülerde çok sayıda kap, süs ve metal eşya bir araya getirildi. Mezarlar arasındaki farklar, toplumsal eşitsizliğin zaman içinde nasıl değiştiğini araştırmayı sağlıyor.
- 2Kovanlı bakır alaşımı baltalar
Sapın yerleştirildiği yuvası bulunan baltalar mezarlara bırakılmıştı. İncelenen erken örneklerin çoğunun dökümden sonra sertleştirilmemiş olması, kullanım amaçlarını değerlendirmede önemli.
- 3Deniz kabuğu ve mermer süsler
Boncuk, küpe ve bilezikler arasında uzak kıyılardan getirilen deniz kabukları bulunuyor. Mermerin de araştırmacılara göre Phetchabun dağlarından gelmiş olması muhtemel.
- 4Mezar armağanı seramikler
Gömülere sıralar halinde yerleştirilmiş kaplar arasında boyalı ve insan yüzü bezemeli örnekler var. Bazı kaplardaki balık kalıntıları, yiyecek sunularını da belgeliyor.
- 5Evcil tavuk kemikleri
MÖ 1.650–1.250 arasına tarihlenen kemikler, 2022 araştırmasında kesin olarak evcil tavuğa ait en eski kalıntılar olarak değerlendirildi. Buluntu, tavuk evcilleştirmesinin tarihini yeniden tartışmaya açtı.
Neyi işaret ediyor?
Mezar armağanları, metalin gelişiyle birlikte bazı kişilerin uzak kökenli eşyalara daha fazla eriştiğini gösteriyor. Araştırmacılara göre bu ayrıcalık kalıcı değildi; tavuk araştırması ise evcilleştirmeyi pirinç tarımıyla gelişen insan-hayvan yakınlığıyla ilişkilendiriyor.
Bize ne gösterdi?
- Erken metal kullanımının toplumsal farklılaşmayla ilişkisini ayrıntılı biçimde izlemeyi sağladı.
- İç bölgelerdeki toplulukların uzak kıyılardan süs hammaddesi edindiğini gösterdi.
- Tavukların çok daha erken evcilleştirildiği yönündeki bazı iddiaların yeniden değerlendirilmesine katkı sağladı.
Son haber / seçilmiş arşiv
2022'de yayımlanan uluslararası araştırma, Ban Non Wat'ın MÖ 1650–1250 arasına tarihlenen tavuk kemiklerini bilinen en eski kesin evcil tavuk kanıtı olarak değerlendirdi.
Künye
- Kültür
- Yukarı Mun Vadisi tarihöncesi toplulukları
- İlk modern kazı
- 2002
- Ekip / tarihsel
- Charles Higham ve Nigel Chang yönetimindeki araştırma ekipleri
- Koordinatlar
- 15,2744°, 102,2689°
Kaynaklar
Yakındaki kazılar
- Si Thep Antik Kenti 122 km
- Ban Chiang 259 km
- Angkor Arkeolojik Alanı 267 km
- Koh Ker 295 km
- Sambor Prei Kuk 401 km
- Mỹ Sơn Kutsal Alanı 628 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu
Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu
Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.
HeritageDaily ↗ - Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu
Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.
Arkeofili ↗ - Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu
Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - 30 bin yıllık insan DNA’sı Avrupa’daki uzak toplulukların bağlantısını gösterdi
Fransa’daki Isturitz Mağarası’ndan bir kadının yaklaşık 30 bin yıllık genomu, mağara tortullarından ve diğer insan kalıntılarından elde edilen DNA ile birlikte incelendi. Araştırmacılara göre sonuçlar, Buzul Çağı Avrupa’sındaki doğu ve batı toplulukları arasında gen alışverişi bulunduğunu ve bu grupların sanılandan daha bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Arkeofili ↗ - Japonya’da 1.500 yıllık mezarın hendeğinde pişmiş toprak kadın figürü bulundu
Nishikaminomiya kazı alanında, 5. yüzyıl sonlarına ait bir tümülüsün hendeğinde kırmızı boya izlerini koruyan pişmiş toprak bir kadın figürü bulundu. Araştırmacılara göre bir şamanı betimleyen eser, Gunma bölgesindeki erken insan biçimli haniwaların iyi korunmuş nadir örneklerinden biri.
Arkeofili ↗ - Sakkara’da Weni adlı yetkilinin yazıtlı mezar odası bulundu
Sakkara’da Eski Krallık yetkilisi Weni’nin adını ve görevlerini belirleyen yazıtlarla bezeli mezar odası, iki ahşap heykel ve bronz aletler bulundu. Buluntular dönemin yönetici sınıfının cenaze uygulamalarını aydınlatıyor; araştırmacılara göre aletler tıbbi amaçlı olabilir ancak işlevleri henüz kesinleşmedi.
Arkeofili ↗ - Peru’da bakır nesneler ve 32 seramikle gömülmüş bir çocuğun mezarı bulundu
Huacas de Moche’de 6. veya 7. yüzyıla tarihlenen bir çocuk mezarında bakır nesneler ve tutsak tasvirleri de içeren 32 seramik eser bulundu. Araştırmacılara göre gömünün zenginliği çocuğun yüksek statüsüne işaret ediyor ve yetişkin ritüelleriyle bağlantılı nesnelerin çocuk cenazelerinde kullanımına ilişkin yeni kanıt sunuyor.
Arkeofili ↗
Tüm kazı alanları (389)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Notion Antik Kenti
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Tell Tayinat
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
Mısır
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi