Sirkap

Pakistan · Pencap, Rawalpindi

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 1980
Yaklaşık dönemMÖ 150 — MS 100Hint-Yunan, Saka ve Part evreleri; yaklaşık tarih aralığı Haritada gör ↓

Kısaca

Sirkap, Taxila’nın ayrı konumdaki kazılmış surlu kentlerinden biridir. Helenistik ızgara planı üzerinde evler, dükkânlar ve farklı dinî yapılar bulunur; UNESCO kaydı Taxila seri miras alanının bileşeni olarak geçerlidir.

Ne bulundu?

  • 1Çift Başlı Kartal Stupası

    Cephesinde Korint düzeninde duvar sütunları ve biri çift başlı olan kuş kabartmaları bulunan kutsal yapıdır. Farklı sanat geleneklerinin aynı yapıda buluşmasını belgeler.

  • 2Apsisli tapınak

    Arkasında yarım daire biçimli apsis, çevresinde dolaşma koridoru bulunan büyük bir tapınak kalıntısıdır. Kentin anıtsal ibadet mimarisini tanımamızı sağlar.

  • 3Izgara planlı sokaklar

    Ana caddeyi düzenli yan sokaklarla birleştiren yol ağıdır. Konutların ve kutsal yapıların Helenistik bir planlama düzeni içinde yerleştirildiğini gösterir.

  • 4Taş surlar

    Moloz taş dolgulu duvarlar ve burçlar, kenti çevreleyen savunma sisteminin parçalarıdır. Yerleşimin korunaklı bir kent olarak tasarlandığını belgeler.

  • 5Aramice yazıtlı mermer sütun parçası

    Çift Başlı Kartal yapısıyla ilişkili mekânların bir duvarında yeniden kullanılmıştır. Yazıtlı bir mimari parçanın sonraki yapılara taşınabildiğini gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Sirkap, düzenli sokakları ve güçlü surlarıyla planlı bir kent yaşamına işaret ediyor. Yerel kutsal yapıların klasik Akdeniz kökenli mimari öğelerle birleşmesi, kültürel etkileşimin yapı ustalığına kadar uzandığını gösteriyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Helenistik ızgara planının Güney Asya'daki bir kentte uygulandığını gösterdi.
  2. Klasik mimari öğelerin yerel kutsal yapılarda kullanıldığını belgeledi.
  3. Yazıtlı eski yapı parçalarının yeni duvarlarda yeniden kullanıldığını ortaya koydu.

Görseller

Çift Başlı Kartal Stupası
Çift Başlı Kartal StupasıFurqanlw · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sirkap02 overview
CC0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Gandhara; Helenistik ve Güney Asya gelenekleri
İlk modern kazı
1912
Ekip / tarihsel
Mortimer Wheeler; tarihî kazı kampanyası
Koordinatlar
33,7534°, 72,8299°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. whc.unesco.org
  3. Pakistan Arkeoloji ve Müzeler Dairesi

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • İtalya’da 2.300 yıllık mezarda nadir Messapça yazıtlar bulundu

    Manduria’da kayaya oyulmuş bir mezarın kapak taşlarında iki Messapça yazıt bulundu. Araştırmacılara göre metinler, mezarla ilişkilendirilen kadının dinî bir görev üstlendiğini gösterebilir; rahibelik ve Demeter kültü bağlantısı henüz kesinleşmedi.

    Heritage Daily ↗
  • Aquinum’da ana kanalizasyon hattı ve Roma ritüellerini anlatan yazıtlar bulundu

    Aquinum’daki araştırmalarda ana kanalizasyon hattı, 120 sikkelik bir topluluk ve dinî yazıtlar ortaya çıkarıldı. Buluntular, Roma kentinin su yönetimini ve yıldırım düşen yerlerin kutsallaştırılması gibi uygulamaları anlamaya katkı sağlıyor.

    Heritage Daily ↗
  • İnka mumyalarının analizinde koka, alkol ve harmin izleri tespit edildi

    Peru ve Arjantin’den sekiz İnka mumyasının saç ve tırnak analizlerinde koka tüketimi, dört bireyde alkol ve Ampato mumyasında harmin izleri saptandı. Araştırmacılara göre farklı maddelerin kullanılması, kurban törenlerinin yerel geleneklere göre değiştiğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Rusya’da 5.300 yıllık mezardan çıkan nesne böbrek taşı olarak tanımlandı

    Stavropol Yaylası’ndaki bir Tunç Çağı mezarında bulunan yaklaşık 2,1 santimetrelik nesnenin analizleri, böbrek taşıyla uyumlu bir mineral yapısı ortaya koydu. Araştırmacılara göre buluntu, mezardaki erkeğin kronik enfeksiyon yaşadığına işaret ederek dönemin hastalıklarına ilişkin doğrudan kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗
  • Macaristan’da savaş alanı araştırmasında 3.000 yıllık bronz eşyalar bulundu

    Mezőkeresztes savaş alanında yapılan araştırmada büyük bir bronz kap ve iki bezemeli sarmal kol süsü bulundu. MÖ 13–11. yüzyıllara tarihlenen eşyaların özgün konumları korunarak çıkarılması, Tunç Çağı’ndaki değerli eşya gömme uygulamalarının incelenmesini sağlıyor.

    Heritage Daily ↗
  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri

    Tüm kazı alanları (395)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka