Mohenjo-daro

Pakistan · Sindh, Larkana

Antik kentBilinmiyorUNESCO · 1980
Yaklaşık dönemMÖ 2.600 — MS 500Tunç Çağı; daha geç Budist yapı evresi Haritada gör ↓

Kısaca

İndus Vadisi Uygarlığı'nın büyük kentlerinden biridir; kazılar yükseltilmiş bir üst kesim ile düzenli sokaklara sahip aşağı kenti ortaya çıkarmıştır. Hamam, kuyular ve atık su kanalları, gelişmiş su yönetimini gösterir.

Ne bulundu?

  • 1Büyük Hamam

    Merdivenlerle inilen, su tutacak biçimde yapılmış büyük tuğla havuzdur. Araştırmacılara göre suyla arınmayı içeren dinsel törenlerde kullanılmış olabilir.

  • 2Konut ve kamu kuyuları

    Özel yapıların içindeki kuyuların yanında sokaktan erişilebilen ortak kuyular da bulunur. Suya erişimin kent düzeninin bir parçası olduğunu gösterir.

  • 3Kapalı atık su kanalları

    Evlerin yıkanma alanlarından sokak kanallarına su taşıyan tuğla drenaj ağıdır. Çökeltme bölmeleri, sistemin temizlenip bakımının yapılmasına olanak tanıyordu.

  • 4Planlı aşağı kent

    Belirli bir düzene göre kurulmuş sokaklar ve yapı adalarından oluşur. Erken kent planlamasının güçlü arkeolojik örneklerindendir.

Neyi işaret ediyor?

Mohenjo-daro’da su sağlama, yıkanma ve atık su uzaklaştırma işleri kent mimarisinin içine yerleştirilmişti. Bu düzen, ortak altyapının günlük yaşamda önemli bir yer tuttuğuna işaret eder.

Bize ne gösterdi?

  1. İndus kentlerinde konutlarla sokak drenajının birbirine bağlandığını gösterdi.
  2. Ortak kullanım alanlarıyla özel yapıların su düzeneklerinin birlikte planlandığını belgeledi.
  3. Tunç Çağı kent yaşamının gelişmiş altyapı ve bakım uygulamaları içerdiğini ortaya koydu.

Görseller

Büyük Hamam
Büyük HamamSaqib Qayyum · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Tuğla kuyular
Tuğla kuyularSaqib Qayyum · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Mohenjodaro - view of the stupa mound
Saqib Qayyum · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
İndus Vadisi Uygarlığı
İlk modern kazı
1922
Koordinatlar
27,3292°, 68,1389°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. harappa.com
  3. harappa.com
  4. Harappa.com, Jonathan Mark Kenoyer
  5. Harappa.com, drenaj sistemi
  6. Harappa.com, Mohenjo-daro kazı fotoğrafları

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka