Calakmul
Ox Te' Tuun
Meksika · Campeche
Kısaca
Calakmul, Kaan hanedanının önemli merkezlerinden biri olan büyük bir Maya kentidir. Yazıtları ve kazılmış yapıları, Tikal ile rekabetini ve bölgesel siyasi ilişkilerini aydınlatmaktadır.
Ne bulundu?
- 1Hiyeroglifli steller
Kabartma ve yazıtlarla işlenmiş anıt taşlarıdır. Bölgenin siyasi tarihi ve toprak örgütlenmesi hakkında, başka kaynaklarda bulunmayan bilgiler de sağlarlar.
- 2Yapı II içindeki duvar resmi
Kömürle çizilmiş sahne, mağara içini andıran tonozlu bir mekânda bulunmuştur. Araştırmacılara göre mitolojik kahraman Juun Ajaw'ın suda bir canlıyı avlamasını betimliyor.
- 3Duvar resmindeki takvim işareti
Resmin yeniden incelenmesiyle 260 günlük takvim döngüsüne ait bir gün işareti tanımlandı. Bu tespit, Calakmul'da erken yazılı iletişime ilişkin kanıt sağlıyor.
- 4Alçı friz ve maskeler
Alt Yapı II C'nin cephesindeki frizde gökten inen tanrılar, alt bölümdeki maskelerde ise mısır tanrısının doğumuyla ilişkilendirilen tasvirler bulunur. Araştırmacılara göre bezemeler törenlere görsel bir ortam sağlamış olabilir.
Neyi işaret ediyor?
Calakmul'un anıtları siyasi örgütlenmeyi, erken bezemeleri ise takvim ve yaratılış anlatılarının mimariyle bağını gösteriyor. Araştırmacılar duvar resmi için MÖ 400–200 aralığını öneriyor; daha kesin tarihler için yeni örneklerin incelenmesi gerektiğini belirtiyor.
Bize ne gösterdi?
- Stel yazıtları, Maya siyasi coğrafyasını ve bölgesel ilişkileri yeniden kurmaya katkı sağladı.
- Takvim işareti, Calakmul'u Geç Preklasik dönemde erken yazı kanıtı bulunan merkezler arasına ekledi.
- Duvar resminin yeniden analizi, eski kazı buluntularının yeni görüntüleme yöntemleriyle farklı bilgiler verebildiğini gösterdi.
Görseller
Son haber / seçilmiş arşiv
2026'da Yapı II'den bir duvar resminin incelenmesiyle, MÖ 400–200 arasına tarihlenebilen erken bir takvim işaretinin belirlendiği açıklandı.
Künye
- Kültür
- Maya
- Ekip / tarihsel
- INAH; Daniel Salazar Lama'nın koordine ettiği disiplinlerarası araştırma projesi
- Koordinatlar
- 18,1062°, -89,8105°
Kaynaklar
Yakındaki kazılar
- Tikal 100 km
- Palenque 247 km
- Uxmal Antik Kenti 251 km
- Chichén Itzá 315 km
- Copán 370 km
- Joya de Cerén Yerleşimi 478 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi
Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.
Heritage Daily ↗ · Kazı defteri - Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu
Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.
Arkeofili ↗ - Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu
Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu
Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.
Heritage Daily ↗ - Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu
Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.
HeritageDaily ↗ - Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu
Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.
Arkeofili ↗ - Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu
Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı
Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.
Arkeoloji Dergisi ↗
Tüm kazı alanları (385)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi
