Pella
Tabaqat Fahl
Ürdün · İrbid
Kısaca
Pella, Ürdün Vadisi'nin doğu eteklerinde uzun süreli yerleşim tabakaları bulunan bir arkeolojik alandır. Kazılar, tarihöncesi yerleşimlerden Tunç Çağı yapıları ve Bizans kiliselerine, oradan İslam döneminin mahallelerine uzanan bir dizi ortaya koymuştur.
Ne bulundu?
- 1Tunç ve Demir Çağı tapınakları
Üst üste inşa edilmiş altı tapınak evresi açığa çıkarılmıştır. Anıtsal taş duvarlı kale tapınağı, aynı alandaki uzun süreli dinsel yapılaşmayı belgeler.
- 2Tunç Çağı saray yapıları
Tapınağın batısında taş döşemeleri ve avluları bulunan büyük yapıların birbirini izlediği görülmüştür. Bunlar, kentin yönetici çevrelerinin mimarisini ve zaman içindeki değişimini izlemeyi sağlar.
- 3Bizans kiliseleri
Kazılarda üç kilise ve bir piskoposluk sarayı ortaya çıkarılmıştır. Bu yapılar, kentin Hristiyanlık dönemindeki dinsel kurumlarını belgeler.
- 4Emevi dönemi ev yaşamının izleri
Doğu Kilisesi'nin kuzeyindeki yapının son kullanımında mutfak eşyaları ve bir ocak bulunmuştur. Araştırmacılara göre daha önce dinsel işleve sahip olan yapı, sonradan ev yaşamına uyarlanmıştır.
- 5Memlük camisi
Kazıyla açığa çıkarılan caminin yakınında büyük bir yapı topluluğu saptanmıştır. Araştırmacılara göre cami ve olası idari-askerî yapılar aynı inşa programının parçaları olabilir.
Neyi işaret ediyor?
Pella'nın katmanları, aynı yerde farklı dönemlerde değişen yönetim, ibadet ve ev yaşamını izlemeyi sağlıyor. Tapınaklar, saraylar, kiliseler ve cami, kentin tarihinin birbirini izleyen yapılaşma ve yeniden kullanım süreçleriyle oluştuğuna işaret ediyor.
Bize ne gösterdi?
- Tapınak alanının Tunç Çağı'ndan Demir Çağı'na uzanan yapı evrelerini ortaya koydu.
- Anıtsal yapıların daha sonraki dönemlerde konut olarak kullanılabildiğini gösterdi.
- Kentin İslam dönemindeki yerleşim ve idari yapılarını da görünür kıldı.
Görseller


Künye
- Kültür
- Kenan; Helenistik; Roma; Bizans; İslam
- İlk modern kazı
- 1967
- Ekip / tarihsel
- Stephen Bourke; Sydney Üniversitesi ve Ürdün Eski Eserler Dairesi
- Koordinatlar
- 32,4500°, 35,6170°
Kaynaklar
- neaf.sydney.edu.au
- neaf.sydney.edu.au
- international.visitjordan.com
- en.wikipedia.org
- Sydney Üniversitesi, Near Eastern Archaeology Foundation — Pella Project
- Sydney Üniversitesi, Near Eastern Archaeology Foundation — Our Projects
Yakındaki kazılar
- Ceraş Antik Kenti 32 km
- Megiddo 43 km
- Ayn Gazal 61 km
- Hazor 63 km
- Hişam Sarayı 65 km
- Eriha — Tell es-Sultan 66 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- İtalya’da 2.300 yıllık mezarda nadir Messapça yazıtlar bulundu
Manduria’da kayaya oyulmuş bir mezarın kapak taşlarında iki Messapça yazıt bulundu. Araştırmacılara göre metinler, mezarla ilişkilendirilen kadının dinî bir görev üstlendiğini gösterebilir; rahibelik ve Demeter kültü bağlantısı henüz kesinleşmedi.
Heritage Daily ↗ - Aquinum’da ana kanalizasyon hattı ve Roma ritüellerini anlatan yazıtlar bulundu
Aquinum’daki araştırmalarda ana kanalizasyon hattı, 120 sikkelik bir topluluk ve dinî yazıtlar ortaya çıkarıldı. Buluntular, Roma kentinin su yönetimini ve yıldırım düşen yerlerin kutsallaştırılması gibi uygulamaları anlamaya katkı sağlıyor.
Heritage Daily ↗ - İnka mumyalarının analizinde koka, alkol ve harmin izleri tespit edildi
Peru ve Arjantin’den sekiz İnka mumyasının saç ve tırnak analizlerinde koka tüketimi, dört bireyde alkol ve Ampato mumyasında harmin izleri saptandı. Araştırmacılara göre farklı maddelerin kullanılması, kurban törenlerinin yerel geleneklere göre değiştiğini gösteriyor.
Arkeofili ↗ - Rusya’da 5.300 yıllık mezardan çıkan nesne böbrek taşı olarak tanımlandı
Stavropol Yaylası’ndaki bir Tunç Çağı mezarında bulunan yaklaşık 2,1 santimetrelik nesnenin analizleri, böbrek taşıyla uyumlu bir mineral yapısı ortaya koydu. Araştırmacılara göre buluntu, mezardaki erkeğin kronik enfeksiyon yaşadığına işaret ederek dönemin hastalıklarına ilişkin doğrudan kanıt sunuyor.
Arkeofili ↗ - Macaristan’da savaş alanı araştırmasında 3.000 yıllık bronz eşyalar bulundu
Mezőkeresztes savaş alanında yapılan araştırmada büyük bir bronz kap ve iki bezemeli sarmal kol süsü bulundu. MÖ 13–11. yüzyıllara tarihlenen eşyaların özgün konumları korunarak çıkarılması, Tunç Çağı’ndaki değerli eşya gömme uygulamalarının incelenmesini sağlıyor.
Heritage Daily ↗ - Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi
Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.
Heritage Daily ↗ · Kazı defteri - Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu
Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.
Arkeofili ↗ - Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu
Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri
Tüm kazı alanları (395)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi