Taht-ı Süleyman

Taḵt-e Solaymān

İran · Batı Azerbaycan

Tapınak / kült alanıBilinmiyorUNESCO · 2003
Yaklaşık dönemMÖ 1.000 — MS 1.300Sasani ve İlhanlı dönemleri; daha erken yerleşim izleri Haritada gör ↓

Kısaca

Doğal bir gölün çevresindeki alan, önemli bir Sasani Zerdüşt kutsal merkezidir. Alman ve İranlı ekiplerin 1959-1978 kazıları, ateş tapınağı ile daha sonra inşa edilen İlhanlı sarayının mimarisini ortaya çıkardı.

Ne bulundu?

  • 1Adur Guşnasp ateş tapınağı

    Merkezî kubbeli mekânı ve çevre koridorlarıyla tapınağın kalıntıları açığa çıkarılmıştır. Yazıtlı mühür baskıları, alanın Adur Guşnasp kutsal merkezi olarak tanımlanmasını destekler.

  • 2Yazıtlı kil mühür baskıları

    Belgeleri mühürlemek için kullanılan kil parçaları bulunmuştur. Araştırmacılara göre bunların topluca bulunduğu oda, yazı işleri ve sivil yönetim arşivi olarak kullanılmıştır.

  • 3İlhanlı sarayı

    Saray kalıntıları, eski kutsal alanın İlhanlı döneminde yeniden düzenlendiğini gösterir. Büyük eyvanlar ve salonlar bu yeni kullanımın parçalarıdır.

  • 4Sırlı mimari çiniler

    Duvar çinileri, alçı bezeme ve resimlerle birlikte sarayın başlıca süslemeleri arasındadır. Özellikle büyük eyvan ve salonların görünümünü tamamlamışlardır.

  • 5Çini üretim fırınları

    Alanın kuzeyinde, sırlı duvar çinilerinin en azından bir bölümünü üreten fırınlar bulunmuştur. Saray inşaatıyla yerel üretim arasındaki bağı belgeler.

Neyi işaret ediyor?

Tapınak ve mühür baskıları, burada ibadetle yönetim işlerinin birlikte yürütüldüğüne işaret ediyor. İlhanlı sarayı ve üretim fırınları ise eski bir kutsal merkezin yeni bir hükümdarlık mekânına dönüştürülmesini gösteriyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Mühür baskıları, kutsal alanın kimliğini yazılı kanıtlarla destekledi.
  2. Araştırmacılara göre belge mühürleri, Sasani din görevlilerinin sivil yönetim görevlerini de üstlendiğini gösterdi.
  3. İlhanlı sarayını süsleyen çinilerin bir bölümünün alanda üretildiğini ortaya koydu.

Görseller

Takhte Soleyman (5)
Elaheabed · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Sasaniler; İlhanlılar
İlk modern kazı
1959
Koordinatlar
36,6039°, 47,2350°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. iranicaonline.org
  3. Encyclopaedia Iranica — Taht-ı Süleyman

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Sibirya’daki 2.800 yıllık mezarda kenevir kullanımının kimyasal izleri bulundu

    Tunnug kurganındaki kenevir tohumları MÖ 800–760 arasına tarihlendirildi; insan saçlarında da kenevir bileşikleriyle eşleşen sinyaller saptandı. Araştırmacılara göre bulgular, kenevirin psikoaktif etkilerinden cenaze ritüellerinde yararlanılmış olabileceğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Almanya’da göl altında 10.500 yıllık işlenmiş ahşaplar bulundu

    Arendsee Gölü’nde yaklaşık 20 metre derinlikte işlenmiş ahşaplar, taş aletler ve hayvan kemikleri bulundu. Nadir korunan ahşaplar Mezolitik dönemin marangozluk tekniklerini doğrudan belgeliyor; bir yapıya ait olup olmadıkları henüz kesinleşmedi.

    HeritageDaily ↗
  • İngiltere’de Demir Çağı ve Roma dönemlerinden beş ahşap kuyu bulundu

    Hampshire’daki boru hattı kazılarında, dördü Demir Çağı’na, biri Roma dönemine bağlanan beş ahşap kuyu ortaya çıkarıldı. Kuyulardan birinin ahşabı MÖ 719–396 arasına tarihlendirildi; korunmuş alet ve onarım izleri eski su temini yöntemlerini gösteriyor.

    HeritageDaily ↗
  • Sudan’daki Sanam tapınağında fayans üretim atölyesi keşfedildi

    Sanam tapınak kompleksinde yüzlerce boncuk, bir cenaze heykelciği ve üretim kalıntıları içeren fayans atölyesi bulundu. Araştırmacılara göre atölye, Kuş hükümdarlarının değerli eşyaların üretimini denetleyerek siyasi güçlerini nasıl pekiştirdiğini anlamaya yardımcı oluyor.

    Arkeofili ↗
  • Kazakistan’da Saka dönemine ait mezarda altın ayı figürü bulundu

    Almatı’daki Karagaily kurganında, ön tarihlendirmeye göre MÖ 4–3. yüzyıllara ait küçük bir altın ayı figürü bulundu. Araştırmacılara göre üzerindeki delikler, figürün törensel bir başlığa dikilmiş olabileceğini gösteriyor; buluntu Saka giyim ve süsleme geleneklerine yeni veri sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Seyitömer Höyüğü’nde 5.000 yıllık sekiz ekmek bulundu

    Kütahya’daki kazılarda, bir yangında kömürleşerek korunmuş sekiz ekmek ile buğday ve mercimek kalıntıları bulundu. Fırın ve raf kalıntılarıyla birlikte ortaya çıkan yiyecekler, Erken Tunç Çağı’nda beslenme ve evlerde gıda saklama alışkanlıklarına doğrudan kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗
  • İspanya’daki bir mağarada 280 tarih öncesi kazıma belgelendi

    Cova de la Font Major’da bulunan 280 kazımanın ayrıntılı incelemesi yayımlandı; bunların 55’i hayvanları betimliyor. Araştırmacılara göre bazı figürlerin üslubu, Akdeniz kıyısındaki erken Üst Paleolitik sanat gelenekleri arasındaki bağlantıları anlamaya yardımcı olabilir.

    Heritage Daily ↗
  • İtalya’da kayaya oyulmuş koltuklar ve boyalı Etrüsk mezarları bulundu

    Cerveteri’deki Monte Abatone mezarlığında yürütülen çalışmalarda, kayaya oyulmuş taht benzeri koltuklar ve kırmızı duvar boyaları içeren mezar odaları belgelendi. Buluntular, Etrüsklerin mezarları evlerin iç mekânlarına benzeterek ölülerin kimliğini ve toplumsal konumunu nasıl yansıttığına yeni örnekler ekliyor.

    Heritage Daily ↗

    Tüm kazı alanları (425)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka