Bişapur
Bīšāpūr
İran · Fars
Kısaca
I. Şapur'un kurduğu Sasani kentinde 1935'ten itibaren arkeolojik kazılar yürütüldü. Saray alanından çıkarılan figürlü mozaikler, kentin İran ve Roma dünyasıyla ilişkilerini gösteren önemli buluntulardır.
Ne bulundu?
- 1Dansçı figürlü mermer mozaik
Saray alanında bulunan döşeme parçası, dans eden figürleri betimler. Sasani saray süslemesinde insan figürlerinin kullanımını gösterir.
- 2Figürlü mozaik avlusu
D Yapısı’nın döşemelerinde uzanmış soylular ve müzisyenler betimlenmiştir. Araştırmacılara göre mozaikler Batı kökenli bir tekniğin İran’daki kullanımını yansıtır.
- 3Haç planlı saray kalıntısı
B Yapısı’nın geniş orta mekânını boyalı ve alçı bezemeli nişler çevreler. Orta mekânın nasıl örtüldüğü tartışmalıdır.
- 4Su kanallı tapınak
Kısmen yeraltına inşa edilmiş taş yapıya nehirden bir su kanalı ulaşır. Araştırmacılara göre bu bağlantı, yapının Anahita’ya adanmış olabileceği yorumunu destekler.
Neyi işaret ediyor?
Bişapur’un sarayları ve mozaikleri, hükümdarlık çevresinin gösterişli mimariye ve figürlü süslemeye verdiği öneme işaret ediyor. Araştırmacılara göre yapı ve bezemeler, İran gelenekleriyle Roma dünyası arasındaki sanatsal etkileşimi yansıtıyor.
Bize ne gösterdi?
- Sasani saray çevresinde dansçı ve müzisyen betimli döşemelerin kullanıldığını belgeledi.
- Su ile bağlantılı dinsel bir yapının mimarisini ortaya çıkardı.
- Mozaiklerin sonradan örtülmesi ve yeni duvarlarla kesilmesi, yapıların zaman içinde değiştirildiğini gösterdi.
Görseller


Künye
- Kültür
- Sasaniler
- İlk modern kazı
- 1935
- Koordinatlar
- 29,7775°, 51,5705°
Kaynaklar
Yakındaki kazılar
- Persepolis 128 km
- Pasargad 161 km
- Çoğa Zenbil 382 km
- Susa 415 km
- Sialk Tepe 466 km
- Lagaş 526 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Ukrayna’da 1.800 yıllık renkli emaye bezemeli kemer tokası bulundu
Tsetsyn Ormanı’nda bulunan metal kemer tokası, bezemesi ve yapım özellikleriyle MS 2–3. yüzyıllara tarihlendirildi. Araştırmacılara göre bir Sarmat atlı savaşçısına ait olabilecek buluntu, Roma sınırındaki askeri ve kültürel ilişkileri anlamaya yardımcı olabilir; sahibinin kimliği henüz kesinleşmedi.
Arkeofili ↗ - Sibirya’daki 2.800 yıllık mezarda kenevir kullanımının kimyasal izleri bulundu
Tunnug kurganındaki kenevir tohumları MÖ 800–760 arasına tarihlendirildi; insan saçlarında da kenevir bileşikleriyle eşleşen sinyaller saptandı. Araştırmacılara göre bulgular, kenevirin psikoaktif etkilerinden cenaze ritüellerinde yararlanılmış olabileceğini gösteriyor.
Arkeofili ↗ - Kazakistan’da Altın Orda döneminde demir üretiminin izleri bulundu
Bayanaul bölgesindeki araştırmalarda, içinde odun kömürü korunmuş demir cürufları bulundu; kömürün radyokarbon analizi üretimi Altın Orda dönemine tarihlendirdi. Buluntular, göçebe toplulukların alet ve hammadde ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarına ilişkin yeni kanıt sağlıyor.
HeritageDaily ↗ - Almanya’da göl altında 10.500 yıllık işlenmiş ahşaplar bulundu
Arendsee Gölü’nde yaklaşık 20 metre derinlikte işlenmiş ahşaplar, taş aletler ve hayvan kemikleri bulundu. Nadir korunan ahşaplar Mezolitik dönemin marangozluk tekniklerini doğrudan belgeliyor; bir yapıya ait olup olmadıkları henüz kesinleşmedi.
HeritageDaily ↗ - İngiltere’de Demir Çağı ve Roma dönemlerinden beş ahşap kuyu bulundu
Hampshire’daki boru hattı kazılarında, dördü Demir Çağı’na, biri Roma dönemine bağlanan beş ahşap kuyu ortaya çıkarıldı. Kuyulardan birinin ahşabı MÖ 719–396 arasına tarihlendirildi; korunmuş alet ve onarım izleri eski su temini yöntemlerini gösteriyor.
HeritageDaily ↗ - Sudan’daki Sanam tapınağında fayans üretim atölyesi keşfedildi
Sanam tapınak kompleksinde yüzlerce boncuk, bir cenaze heykelciği ve üretim kalıntıları içeren fayans atölyesi bulundu. Araştırmacılara göre atölye, Kuş hükümdarlarının değerli eşyaların üretimini denetleyerek siyasi güçlerini nasıl pekiştirdiğini anlamaya yardımcı oluyor.
Arkeofili ↗ - Kazakistan’da Saka dönemine ait mezarda altın ayı figürü bulundu
Almatı’daki Karagaily kurganında, ön tarihlendirmeye göre MÖ 4–3. yüzyıllara ait küçük bir altın ayı figürü bulundu. Araştırmacılara göre üzerindeki delikler, figürün törensel bir başlığa dikilmiş olabileceğini gösteriyor; buluntu Saka giyim ve süsleme geleneklerine yeni veri sağlıyor.
HeritageDaily ↗ - Seyitömer Höyüğü’nde 5.000 yıllık sekiz ekmek bulundu
Kütahya’daki kazılarda, bir yangında kömürleşerek korunmuş sekiz ekmek ile buğday ve mercimek kalıntıları bulundu. Fırın ve raf kalıntılarıyla birlikte ortaya çıkan yiyecekler, Erken Tunç Çağı’nda beslenme ve evlerde gıda saklama alışkanlıklarına doğrudan kanıt sunuyor.
Arkeofili ↗
Tüm kazı alanları (435)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İran
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi