Bişapur

Bīšāpūr

İran · Fars

Antik kentBilinmiyorUNESCO · 2018
Yaklaşık dönemMS 266 — MS 1.100Sasani Dönemi Haritada gör ↓

Kısaca

I. Şapur'un kurduğu Sasani kentinde 1935'ten itibaren arkeolojik kazılar yürütüldü. Saray alanından çıkarılan figürlü mozaikler, kentin İran ve Roma dünyasıyla ilişkilerini gösteren önemli buluntulardır.

Ne bulundu?

  • 1Dansçı figürlü mermer mozaik

    Saray alanında bulunan döşeme parçası, dans eden figürleri betimler. Sasani saray süslemesinde insan figürlerinin kullanımını gösterir.

  • 2Figürlü mozaik avlusu

    D Yapısı’nın döşemelerinde uzanmış soylular ve müzisyenler betimlenmiştir. Araştırmacılara göre mozaikler Batı kökenli bir tekniğin İran’daki kullanımını yansıtır.

  • 3Haç planlı saray kalıntısı

    B Yapısı’nın geniş orta mekânını boyalı ve alçı bezemeli nişler çevreler. Orta mekânın nasıl örtüldüğü tartışmalıdır.

  • 4Su kanallı tapınak

    Kısmen yeraltına inşa edilmiş taş yapıya nehirden bir su kanalı ulaşır. Araştırmacılara göre bu bağlantı, yapının Anahita’ya adanmış olabileceği yorumunu destekler.

Neyi işaret ediyor?

Bişapur’un sarayları ve mozaikleri, hükümdarlık çevresinin gösterişli mimariye ve figürlü süslemeye verdiği öneme işaret ediyor. Araştırmacılara göre yapı ve bezemeler, İran gelenekleriyle Roma dünyası arasındaki sanatsal etkileşimi yansıtıyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Sasani saray çevresinde dansçı ve müzisyen betimli döşemelerin kullanıldığını belgeledi.
  2. Su ile bağlantılı dinsel bir yapının mimarisini ortaya çıkardı.
  3. Mozaiklerin sonradan örtülmesi ve yeni duvarlarla kesilmesi, yapıların zaman içinde değiştirildiğini gösterdi.

Görseller

Saray kompleksi
Saray kompleksiBehnam9395 · CC0 · Wikimedia Commons
Anahita temple, Bishapur 04
Majid Taghipour · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Sasaniler
İlk modern kazı
1935
Koordinatlar
29,7775°, 51,5705°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. whc.unesco.org
  3. collections.louvre.fr
  4. iranicaonline.org
  5. Encyclopaedia Iranica — Bişapur

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Ukrayna’da 1.800 yıllık renkli emaye bezemeli kemer tokası bulundu

    Tsetsyn Ormanı’nda bulunan metal kemer tokası, bezemesi ve yapım özellikleriyle MS 2–3. yüzyıllara tarihlendirildi. Araştırmacılara göre bir Sarmat atlı savaşçısına ait olabilecek buluntu, Roma sınırındaki askeri ve kültürel ilişkileri anlamaya yardımcı olabilir; sahibinin kimliği henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Sibirya’daki 2.800 yıllık mezarda kenevir kullanımının kimyasal izleri bulundu

    Tunnug kurganındaki kenevir tohumları MÖ 800–760 arasına tarihlendirildi; insan saçlarında da kenevir bileşikleriyle eşleşen sinyaller saptandı. Araştırmacılara göre bulgular, kenevirin psikoaktif etkilerinden cenaze ritüellerinde yararlanılmış olabileceğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Kazakistan’da Altın Orda döneminde demir üretiminin izleri bulundu

    Bayanaul bölgesindeki araştırmalarda, içinde odun kömürü korunmuş demir cürufları bulundu; kömürün radyokarbon analizi üretimi Altın Orda dönemine tarihlendirdi. Buluntular, göçebe toplulukların alet ve hammadde ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarına ilişkin yeni kanıt sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Almanya’da göl altında 10.500 yıllık işlenmiş ahşaplar bulundu

    Arendsee Gölü’nde yaklaşık 20 metre derinlikte işlenmiş ahşaplar, taş aletler ve hayvan kemikleri bulundu. Nadir korunan ahşaplar Mezolitik dönemin marangozluk tekniklerini doğrudan belgeliyor; bir yapıya ait olup olmadıkları henüz kesinleşmedi.

    HeritageDaily ↗
  • İngiltere’de Demir Çağı ve Roma dönemlerinden beş ahşap kuyu bulundu

    Hampshire’daki boru hattı kazılarında, dördü Demir Çağı’na, biri Roma dönemine bağlanan beş ahşap kuyu ortaya çıkarıldı. Kuyulardan birinin ahşabı MÖ 719–396 arasına tarihlendirildi; korunmuş alet ve onarım izleri eski su temini yöntemlerini gösteriyor.

    HeritageDaily ↗
  • Sudan’daki Sanam tapınağında fayans üretim atölyesi keşfedildi

    Sanam tapınak kompleksinde yüzlerce boncuk, bir cenaze heykelciği ve üretim kalıntıları içeren fayans atölyesi bulundu. Araştırmacılara göre atölye, Kuş hükümdarlarının değerli eşyaların üretimini denetleyerek siyasi güçlerini nasıl pekiştirdiğini anlamaya yardımcı oluyor.

    Arkeofili ↗
  • Kazakistan’da Saka dönemine ait mezarda altın ayı figürü bulundu

    Almatı’daki Karagaily kurganında, ön tarihlendirmeye göre MÖ 4–3. yüzyıllara ait küçük bir altın ayı figürü bulundu. Araştırmacılara göre üzerindeki delikler, figürün törensel bir başlığa dikilmiş olabileceğini gösteriyor; buluntu Saka giyim ve süsleme geleneklerine yeni veri sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Seyitömer Höyüğü’nde 5.000 yıllık sekiz ekmek bulundu

    Kütahya’daki kazılarda, bir yangında kömürleşerek korunmuş sekiz ekmek ile buğday ve mercimek kalıntıları bulundu. Fırın ve raf kalıntılarıyla birlikte ortaya çıkan yiyecekler, Erken Tunç Çağı’nda beslenme ve evlerde gıda saklama alışkanlıklarına doğrudan kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (435)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka