Uruk

Warka

Irak · Müsenna

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 2016
Yaklaşık dönemMÖ 5.000 — MS 700Sümer; Uruk dönemi ve sonraki yerleşim evreleri Haritada gör ↓

Kısaca

Uruk, Güney Mezopotamya'da gelişen Sümer kentlerinin önemli örneklerinden biridir. Alman Arkeoloji Enstitüsü'nün belgeleri, 1912–1913 düzenli kazı sezonunu ve Eanna çevresindeki uzun araştırma geçmişini kaydeder.

Ne bulundu?

  • 1Eanna Zigguratı

    Urnamma tarafından MÖ 21. yüzyılda yaptırılan yapının büyük kerpiç çekirdeği korunmuştur. Kentin anıtsal dinî mimarisinin somut örneklerindendir.

  • 2Erken yazı tabletleri

    Eanna IVa tabakasıyla ilişkilendirilen kil tabletler, bilinen en erken protoçiviyazısı örnekleri arasındadır. Ürünlerin ve işlemlerin kayda geçirilmesini anlamamızı sağlar.

  • 3Sinkashid Sarayı kalıntıları

    Uruk'taki saray kalıntıları, kentin sonraki yerleşim evrelerinde de yönetim yapıları barındırdığını gösterir.

  • 4Kent suru ve kanallar

    Kent içi kanallar ve sur, büyük yerleşimin altyapısını oluşturuyordu. Bu kalıntılar, kent ölçeğinde planlama ve ortak emek gerektiren işleri belgeliyor.

Neyi işaret ediyor?

Uruk, büyüyen kent yaşamıyla kayıt tutma ve yönetim ihtiyacının birlikte geliştiğine işaret ediyor. Araştırmacılara göre erken yazı, daha eski sayısal kayıt ve mühürleme uygulamalarından yararlanarak gelişti.

Bize ne gösterdi?

  1. En erken yazı örneklerinin ürün ve işlem kayıtlarıyla bağlantısını gösterdi.
  2. Büyük kentlerin sur, kanal ve anıtsal yapılar için kapsamlı bir örgütlenme kurduğunu ortaya koydu.
  3. Uruk'un tek bir dönemden ibaret olmadığını, uzun süre yaşayan bir yönetim ve kült merkezi olduğunu gösterdi.

Görseller

Part of front of Inanna temple of Kara Indasch from Uruk Vorderasiatisches Museum Berlin
Picture taken by Marcus Cyron · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Sümer
Ekip / tarihsel
Alman Arkeoloji Enstitüsü (DAI)
Koordinatlar
31,3242°, 45,6372°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. whc.unesco.org
  3. dainst.org
  4. Alman Arkeoloji Enstitüsü — Uruk kazı projesi
  5. Antiquity — Seals and signs

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • 30 bin yıllık insan DNA’sı Avrupa’daki uzak toplulukların bağlantısını gösterdi

    Fransa’daki Isturitz Mağarası’ndan bir kadının yaklaşık 30 bin yıllık genomu, mağara tortullarından ve diğer insan kalıntılarından elde edilen DNA ile birlikte incelendi. Araştırmacılara göre sonuçlar, Buzul Çağı Avrupa’sındaki doğu ve batı toplulukları arasında gen alışverişi bulunduğunu ve bu grupların sanılandan daha bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Japonya’da 1.500 yıllık mezarın hendeğinde pişmiş toprak kadın figürü bulundu

    Nishikaminomiya kazı alanında, 5. yüzyıl sonlarına ait bir tümülüsün hendeğinde kırmızı boya izlerini koruyan pişmiş toprak bir kadın figürü bulundu. Araştırmacılara göre bir şamanı betimleyen eser, Gunma bölgesindeki erken insan biçimli haniwaların iyi korunmuş nadir örneklerinden biri.

    Arkeofili ↗
  • Sakkara’da Weni adlı yetkilinin yazıtlı mezar odası bulundu

    Sakkara’da Eski Krallık yetkilisi Weni’nin adını ve görevlerini belirleyen yazıtlarla bezeli mezar odası, iki ahşap heykel ve bronz aletler bulundu. Buluntular dönemin yönetici sınıfının cenaze uygulamalarını aydınlatıyor; araştırmacılara göre aletler tıbbi amaçlı olabilir ancak işlevleri henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Peru’da bakır nesneler ve 32 seramikle gömülmüş bir çocuğun mezarı bulundu

    Huacas de Moche’de 6. veya 7. yüzyıla tarihlenen bir çocuk mezarında bakır nesneler ve tutsak tasvirleri de içeren 32 seramik eser bulundu. Araştırmacılara göre gömünün zenginliği çocuğun yüksek statüsüne işaret ediyor ve yetişkin ritüelleriyle bağlantılı nesnelerin çocuk cenazelerinde kullanımına ilişkin yeni kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (389)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka