Fayaz Tepe
Fayoztepa
Özbekistan · Surhanderya
Kısaca
Eski Tirmiz yakınındaki alan, stupa, tapınak, manastır ve hizmet mekânlarından oluşan kazılmış bir Budist kompleksidir. Heykel ve duvar resimleri, Baktriya'da Budist sanatının gelişimini gösterir; farklı kaynaklardaki kuruluş tarihlerinin uyuşmaması nedeniyle sayısal dönem sınırları boş bırakılmıştır.
Ne bulundu?
- 1Buda ve iki keşiş kabartması
Buda'yı iki keşişle birlikte gösteren kabartma, alanın başlıca eserlerindendir. Ana kutsal mekândaki oturur Buda tasviri, Budist ve Helenistik sanat geleneklerinin buluşmasına örnek oluşturur.
- 2Kil heykel parçaları
Manastır ve tapınak kompleksinden kil heykellere ait parçalar çıkarıldı. Bunlar, kutsal mekânların heykellerle donatıldığını belgeleyen kalıntılardır.
- 3Duvar resmi parçaları
Kazılarda bulunan duvar resmi örnekleri müze koleksiyonuna aktarıldı. Heykellerle birlikte, kompleksin resimli ve renkli bir iç düzenlemeye sahip olduğunu gösterir.
- 4Stupa ve manastır yapıları
Komplekste bir stupa, avlu çevresindeki kutsal odalar ve mutfak-yemekhane bölümü açığa çıkarıldı. Bu düzen, ibadet ile topluluğun günlük ihtiyaçlarının birlikte karşılandığını gösterir.
Neyi işaret ediyor?
Fayaz Tepe, ibadet mekânları kadar yemek hazırlama ve ortak yaşam alanları da bulunan bir Budist merkezdi. Buda tasvirleri ve yapı topluluğu, Budizmin Gandhara üzerinden Orta Asya'ya ve daha doğuya yayılışını anlamaya yardım ediyor.
Bize ne gösterdi?
- Budist manastır yaşamında ibadet ve beslenme alanlarının aynı kompleks içinde düzenlendiğini gösterdi.
- Budist tasvirlerde Helenistik sanat etkilerinin izlenebildiği eserler sağladı.
- Eski Tirmiz çevresinin Budizmin yayılışındaki yerini somut yapılar ve sanat eserleriyle belgeledi.
Görseller
Künye
- Kültür
- Baktriya Budist kültürü
- İlk modern kazı
- 1968
- Ekip / tarihsel
- L. I. Albaum
- Koordinatlar
- 37,2863°, 67,1880°
Kaynaklar
- uzbekistan.travel
- en.wikipedia.org
- unesco.emb-japan.go.jp
- meros.uz
- Özbekistan Kültürel Mirasını Araştırma, Koruma ve Tanıtma Dünya Derneği
- Özbekistan Tarihi Devlet Müzesi — Budist buluntular üzerine akademik makale
Yakındaki kazılar
- Kampır Tepe 20 km
- Dalverzin Tepe 108 km
- Ay Hanım 197 km
- Afrasiab 266 km
- Mes Aynak 386 km
- Antik Merv 444 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi
Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.
Heritage Daily ↗ · Kazı defteri - Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu
Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.
Arkeofili ↗ - Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu
Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu
Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.
Heritage Daily ↗ - Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu
Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.
HeritageDaily ↗ - Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu
Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.
Arkeofili ↗ - Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu
Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı
Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.
Arkeoloji Dergisi ↗
Tüm kazı alanları (385)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi
