Ksanthos

Türkiye · Antalya

Antik kentKazı sürüyorUNESCO · 1988
Yaklaşık dönemMÖ 700 — MS 1.100Likya, Helenistik, Roma ve Bizans dönemleri Haritada gör ↓

Kısaca

Kınık yakınlarındaki kent, Likya'nın önemli siyasi merkezlerindendi. Mezar mimarisi ve yazıtları Likya kültürünün anlaşılmasında temel kaynaklardır; kent Letoon ile ortak UNESCO kaydına sahiptir.

Ne bulundu?

  • 1Likçe yazıtlar

    Taş anıtlara kazınmış metinlerdir. Likyalıların dilini ve tarihini anlamada temel belgelerdir.

  • 2Harpi Anıtı

    Ksanthos’un dikme biçimli anıt mezarlarından biridir. Kentin kendine özgü mezar mimarisini temsil eder.

  • 3Nereidler Anıtı

    Mimari ve heykeltıraşlığı birleştiren mezar anıtıdır. UNESCO, Halikarnas Mozolesi üzerindeki etkisini özellikle vurgular.

  • 4Roma tiyatrosu ve agorası

    Birbirine komşu gösteri yapısı ve kent meydanıdır. Roma döneminin kamusal yaşamını kent planı üzerinde görünür kılar.

  • 5Doğu Bazilikası

    Bizans dönemine ait katedral kalıntısıdır. Antik kentin Hristiyanlık dönemindeki kullanımını belgeler.

Neyi işaret ediyor?

Mezar anıtları, Likya gelenekleriyle Yunan sanatının aynı kentte birleştiğini gösteriyor. Yazıtlar, tiyatro ve kiliseler ise Ksanthos’un farklı dönemlerde değişen dilini, kamusal yaşamını ve inanç dünyasını izlemeyi sağlıyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Likya mezar mimarisinin kaya mezarı, dikme mezar ve yüksek kaideli lahit gibi farklı biçimlerini belgeler.
  2. Likçe metinler, artık konuşulmayan bir dilin araştırılmasını sağlar.
  3. Nereidler Anıtı, Likya sanatının komşu bölgelerin anıtsal mimarisini etkilediğini gösterir.

Görseller

Likçe yazıtlar
Likçe yazıtlarPot Noodle · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Kent surları
Kent surlarıDosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Erken Bizans katedrali
Erken Bizans katedraliCarole Raddato from FRANKFURT, Germany · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Entrance into theatre of Xanthos
Pot Noodle · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Likya, Yunan, Roma ve Bizans
Koordinatlar
36,3562°, 29,3186°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. whc.unesco.org
  3. persee.fr
  4. toplumsalarastirmalarmerkezi.org
  5. dergi.ayk.gov.tr
  6. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü — Xanthos

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka