Aspendos

Aspendos

Türkiye · Antalya

Antik kentKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 500 — MS 1.300Antik Çağ; özellikle Roma İmparatorluk Dönemi Haritada gör ↓

Kısaca

Aspendos, Roma tiyatrosu ve su iletim sistemiyle tanınan bir Pamfilya kentidir. Kazılar tiyatronun yanı sıra agora, caddeler, konutlar ve diğer kent yapılarını da kapsar.

Ne bulundu?

  • 1Roma tiyatrosu

    Sahne binası ve oturma bölümü büyük ölçüde korunmuş tiyatro, Roma gösteri mimarisinin önemli örneklerindendir. Giriş yazıtı, mimar Zenon’u ve yapıyı bağışlayan iki kardeşi tanıtır.

  • 2Su kemerleri ve ters sifon sistemi

    Kemerler, taş su kanalları ve yükselen sifon düzeni, suyun vadiyi aşarak kente ulaşmasını sağlıyordu. Korunan kalıntılar, Roma su mühendisliğinin çalışma biçimini incelemeye imkân verir.

  • 3Hermes heykeli

    2025 yılı kazılarında anıtsal çeşmenin yıkıntıları arasında mermer bir Hermes heykeli bulunmuştur. Para kesesi, asa ve yanındaki koç figürüyle betimlenen eser, çeşmenin heykel süslemesini aydınlatır.

  • 4Diğer tanrı heykellerinin parçaları

    Hermes heykeliyle aynı alanda Aphrodite ve Eros başları ile Artemis ve Nemesis’e ait heykel parçaları bulunmuştur. Bu grup, anıtsal çeşmenin birden fazla tanrı tasviriyle süslendiğini gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Tiyatro ve su sistemi, kent yaşamının hem toplu gösterilere hem de kapsamlı altyapıya dayandığını gösteriyor. Çeşmeden çıkan heykeller, kamusal mekânların dinsel tasvirlerle de donatıldığını ortaya koyuyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Roma mühendislerinin suyu basınçlı bir sistemle vadi üzerinden taşıyabildiğini belgeledi.
  2. Tiyatro yazıtıyla mimarın ve bağışçıların kimliklerini korudu.
  3. Tiyatronun Selçuklu döneminde onarılarak saray olarak kullanıldığını gösterdi.

Görseller

Su kemerleri ve basınç kuleleri
Su kemerleri ve basınç kuleleriDosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Agora ve bazilika kalıntıları
Agora ve bazilika kalıntılarıDosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aspendos Amphitheatre
Saffron Blaze · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2025 kazılarında Roma İmparatorluk Dönemi'ne ait bir Hermes heykeli ortaya çıkarıldı.

Künye

Kültür
Pamfilya ve Roma
Koordinatlar
36,9383°, 31,1734°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. aspendosexcavation.ankara.edu.tr
  3. basin.ktb.gov.tr

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • 30 bin yıllık insan DNA’sı Avrupa’daki uzak toplulukların bağlantısını gösterdi

    Fransa’daki Isturitz Mağarası’ndan bir kadının yaklaşık 30 bin yıllık genomu, mağara tortullarından ve diğer insan kalıntılarından elde edilen DNA ile birlikte incelendi. Araştırmacılara göre sonuçlar, Buzul Çağı Avrupa’sındaki doğu ve batı toplulukları arasında gen alışverişi bulunduğunu ve bu grupların sanılandan daha bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Japonya’da 1.500 yıllık mezarın hendeğinde pişmiş toprak kadın figürü bulundu

    Nishikaminomiya kazı alanında, 5. yüzyıl sonlarına ait bir tümülüsün hendeğinde kırmızı boya izlerini koruyan pişmiş toprak bir kadın figürü bulundu. Araştırmacılara göre bir şamanı betimleyen eser, Gunma bölgesindeki erken insan biçimli haniwaların iyi korunmuş nadir örneklerinden biri.

    Arkeofili ↗
  • Sakkara’da Weni adlı yetkilinin yazıtlı mezar odası bulundu

    Sakkara’da Eski Krallık yetkilisi Weni’nin adını ve görevlerini belirleyen yazıtlarla bezeli mezar odası, iki ahşap heykel ve bronz aletler bulundu. Buluntular dönemin yönetici sınıfının cenaze uygulamalarını aydınlatıyor; araştırmacılara göre aletler tıbbi amaçlı olabilir ancak işlevleri henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Peru’da bakır nesneler ve 32 seramikle gömülmüş bir çocuğun mezarı bulundu

    Huacas de Moche’de 6. veya 7. yüzyıla tarihlenen bir çocuk mezarında bakır nesneler ve tutsak tasvirleri de içeren 32 seramik eser bulundu. Araştırmacılara göre gömünün zenginliği çocuğun yüksek statüsüne işaret ediyor ve yetişkin ritüelleriyle bağlantılı nesnelerin çocuk cenazelerinde kullanımına ilişkin yeni kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (389)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka