Nysa Antik Kenti

Νῦσα

Türkiye · Aydın

Antik kentKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 300 — MS 1.400Helenistik; Roma; Bizans Haritada gör ↓

Kısaca

Sultanhisar yakınındaki Nysa, derin bir dere vadisinin iki yanına yayılan bir Karya kentidir. Antik dönemde eğitim merkezi olarak tanınmış, coğrafyacı Strabon burada öğrenim görmüştür.

Ne bulundu?

  • 1İki katlı kütüphane

    Nysa’nın eğitim yapılarından biridir. Korunan kalıntıları, antik kaynaklarda eğitim merkezi olarak anlatılan kentin mimari karşılığını oluşturur.

  • 2Gerontikon

    Strabon’un yaşlılar meclisi olarak tanımladığı toplantı yapısıdır. Dikdörtgen planı içindeki yarım daire biçimli oturma düzeni, toplantı mekânının kuruluşunu gösterir.

  • 3Tiyatro

    Kent merkezinin doğu yamacında bulunan, oturma bölümü yarım daireyi biraz aşan yapıdır. Yamaçta kurulan kentin kamusal gösteri mekânını belgeler.

  • 4Gymnasion

    Gençlerin düşünsel ve bedensel eğitimiyle ilişkili yapı topluluğudur. Kütüphaneyle birlikte Nysa’daki eğitim yaşamının somut kanıtları arasındadır.

Neyi işaret ediyor?

Kütüphane ve gymnasion, eğitimin Nysa’nın kent yaşamında belirgin bir yeri olduğunu gösteriyor. Derin bir dere boğazının iki yanında yükselen yapılar, köprüler ve tonozlu altyapılar ise kentlilerin zor bir araziyi mühendislik çözümleriyle kullandığını ortaya koyuyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Kütüphane ve gymnasion kalıntıları, Nysa’nın eğitim merkezi olduğuna ilişkin antik anlatıları destekler.
  2. Gerontikon, kentte meclis toplantıları için özel bir yapı bulunduğunu gösterir.
  3. Köprüler ve tonozlu altyapılar, dereyle bölünen arazide bütünleşik bir kent kurulabildiğini gösterir.

Görseller

Gerontikon-meclis binası
Gerontikon-meclis binasıCarole Raddato · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
The Stadium, built at the foot of the gorge with rows of seats cut into the steep hillside
Carole Raddato · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Karya; Helen; Roma; Bizans
İlk modern kazı
1907
Ekip / tarihsel
Serdar Hakan Öztaner / Ankara Üniversitesi
Koordinatlar
37,9017°, 28,1467°

Kaynaklar

  1. nysa.ankara.edu.tr
  2. aydin.ktb.gov.tr
  3. en.wikipedia.org

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka