Areni-1 Mağarası

Ermenistan · Vayots Dzor

MağaraAralıklı kazı
Yaklaşık dönemMÖ 6.400 — MS 1.800Neolitik, Kalkolitik, Erken Tunç Çağı ve Orta Çağ Haritada gör ↓

Kısaca

Mağaranın kuru ortamı deri, bitki ve dokuma gibi organik kalıntıları olağanüstü biçimde korudu. Kazılarda yaklaşık MÖ 4000'e tarihlenen şarap üretim düzeneği ile MÖ 4. binyıldan kalma deri ayakkabı bulundu.

Ne bulundu?

  • 1Tek parça deri ayakkabı

    Tek parça derinin ayağı saracak biçimde bağlanmasıyla yapılmış ayakkabı, sağ ayağa göre aşınmıştır. Derinin korunması, Kalkolitik dönemin giyim teknolojisine doğrudan kanıt sağlar.

  • 2Kil üzüm ezme platformu

    Mağarada şarap üretim düzeninin parçası olan bir üzüm ezme platformu bulundu. Üretimin yapıldığı fiziksel alanın korunması, buluntuyu tek başına kap içi kalıntılardan ayırır.

  • 3Fermantasyon ve depolama kapları

    Platformla birlikte fermantasyon ve büyük depolama kapları belgelendi. Bu bütünlük, üzümün işlenmesinden ürünün saklanmasına uzanan düzenli bir üretime işaret ediyor.

  • 4Kurumuş üzüm çekirdekleri

    Mağaranın koruyucu koşulları üzüm çekirdeklerinin günümüze ulaşmasını sağladı. Bitki kalıntıları, üretim düzeninin yorumlanmasına ve tarihlendirme çalışmalarına katkı sunuyor.

  • 5İnsan kafatası içeren kaplar

    Mağaranın arka bölümünde, her birinde genç bir bireyin kafatası bulunan kil kaplar ortaya çıkarıldı. Araştırmacılar bu alanı depolamanın yanında törensel uygulamalarla da ilişkilendiriyor.

Neyi işaret ediyor?

Areni-1, barınma, depolama, üretim ve törensel uygulamaların mağaranın farklı bölümlerinde yürütüldüğünü gösteriyor. İyi korunmuş deri ve bitki kalıntıları, taş ve seramik buluntuların çoğu zaman anlatamadığı gündelik ayrıntıları tamamlıyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Şarap üretimi, platform ve kapların birlikte korunduğu bir düzenekle belgelendi.
  2. Deri ayakkabı, Kalkolitik ayakkabı yapımına doğrudan kanıt sağladı.
  3. Kazılar, aynı mağaranın farklı bölümlerinin farklı amaçlarla kullanıldığını ortaya koydu.

Görseller

Areni-1 cave panorama
Serouj · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Geç Kalkolitik topluluklar; Kura-Aras
İlk modern kazı
2007
Ekip / tarihsel
Ermenistan Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Etnografya Enstitüsü; Areni-1 araştırma ortaklığı
Koordinatlar
39,7315°, 45,2037°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. journals.plos.org

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka