Kültepe I
Kültəpə I
Azerbaycan · Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti
Kısaca
Nahçıvançay yakınındaki höyük, Güney Kafkasya'nın erken çiftçi topluluklarını araştırmak için önemli bir tabakalanma sunar. 1951-1964 kazılarının ardından 2012-2018 arasında yürütülen çalışmalar, özellikle Neolitik ve Kura-Aras evrelerini yeniden değerlendirmiştir.
Ne bulundu?
- 1Neolitik seramikler
Kültepe I’deki yeni kazılar, çanak çömlekli Neolitik yerleşimi belgeleyen kaplar ortaya çıkarmıştır. Bunlar Nahçıvan’daki erken köy yaşamının tarihlendirilmesinde önemlidir.
- 2Obsidiyen ve çakmaktaşı aletler
Taş çekirdekler, bıçaklar ve orak dişleri bulunmuştur. Taş alet üretimini ve tarımla ilişkili araçları belgeler.
- 3Dairesel konut kalıntıları
Nehir taşı ve kil harçlı temelleri bulunan dairesel yapılar açığa çıkarılmıştır. Erken yerleşimin ev yapım teknikleri hakkında bilgi verir.
- 4Ocak ve fırın kalıntıları
Yerleşimde konut ve diğer yapılarla birlikte ocaklar ve fırınlar bulunmuştur. Ateşin gündelik yaşamda kullanıldığı sabit düzenekleri gösterir.
Neyi işaret ediyor?
Kültepe I’deki yapılar, seramikler ve tarım aletleri, Güney Kafkasya’daki erken yerleşik yaşamı görünür kılıyor. Araştırmacılara göre buluntular, Kura-Aras kültüründen önce bölgede tarımcı toplulukların bulunduğunu gösteriyor.
Bize ne gösterdi?
- Güney Kafkasya’da Kura-Aras kültüründen önce yerleşik tarımcı toplulukların yaşadığını belgeledi.
- Nahçıvan’ın çanak çömlekli Neolitik geçmişini aydınlattı.
- Konutlar, ocaklar ve taş aletler sayesinde erken köylerin gündelik yaşamına somut veriler sağladı.
Görseller

Künye
- Kültür
- Kültepe Neolitik kültürü; Kura-Aras kültürü
- İlk modern kazı
- 1951
- Ekip / tarihsel
- Fransız-Azerbaycan ortak kazı ekibi
- Koordinatlar
- 39,2722°, 45,4557°
Kaynaklar
- journals.openedition.org
- arheologia.com.ua
- edizionicafoscari.unive.it
- persee.fr
- Azerbaycan Yüksek Tasdik Komisyonu — Vafa Mahmudova’nın doktora tezi özeti
Yakındaki kazılar
- Areni-1 Mağarası 55 km
- Artashat Antik Kenti 102 km
- Erebuni Kalesi 124 km
- Azıh Mağarası 137 km
- Metsamor Arkeolojik Alanı 144 km
- Çavuştepe Kalesi 201 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Sibirya’daki 2.800 yıllık mezarda kenevir kullanımının kimyasal izleri bulundu
Tunnug kurganındaki kenevir tohumları MÖ 800–760 arasına tarihlendirildi; insan saçlarında da kenevir bileşikleriyle eşleşen sinyaller saptandı. Araştırmacılara göre bulgular, kenevirin psikoaktif etkilerinden cenaze ritüellerinde yararlanılmış olabileceğini gösteriyor.
Arkeofili ↗ - Almanya’da göl altında 10.500 yıllık işlenmiş ahşaplar bulundu
Arendsee Gölü’nde yaklaşık 20 metre derinlikte işlenmiş ahşaplar, taş aletler ve hayvan kemikleri bulundu. Nadir korunan ahşaplar Mezolitik dönemin marangozluk tekniklerini doğrudan belgeliyor; bir yapıya ait olup olmadıkları henüz kesinleşmedi.
HeritageDaily ↗ - İngiltere’de Demir Çağı ve Roma dönemlerinden beş ahşap kuyu bulundu
Hampshire’daki boru hattı kazılarında, dördü Demir Çağı’na, biri Roma dönemine bağlanan beş ahşap kuyu ortaya çıkarıldı. Kuyulardan birinin ahşabı MÖ 719–396 arasına tarihlendirildi; korunmuş alet ve onarım izleri eski su temini yöntemlerini gösteriyor.
HeritageDaily ↗ - Sudan’daki Sanam tapınağında fayans üretim atölyesi keşfedildi
Sanam tapınak kompleksinde yüzlerce boncuk, bir cenaze heykelciği ve üretim kalıntıları içeren fayans atölyesi bulundu. Araştırmacılara göre atölye, Kuş hükümdarlarının değerli eşyaların üretimini denetleyerek siyasi güçlerini nasıl pekiştirdiğini anlamaya yardımcı oluyor.
Arkeofili ↗ - Kazakistan’da Saka dönemine ait mezarda altın ayı figürü bulundu
Almatı’daki Karagaily kurganında, ön tarihlendirmeye göre MÖ 4–3. yüzyıllara ait küçük bir altın ayı figürü bulundu. Araştırmacılara göre üzerindeki delikler, figürün törensel bir başlığa dikilmiş olabileceğini gösteriyor; buluntu Saka giyim ve süsleme geleneklerine yeni veri sağlıyor.
HeritageDaily ↗ - Seyitömer Höyüğü’nde 5.000 yıllık sekiz ekmek bulundu
Kütahya’daki kazılarda, bir yangında kömürleşerek korunmuş sekiz ekmek ile buğday ve mercimek kalıntıları bulundu. Fırın ve raf kalıntılarıyla birlikte ortaya çıkan yiyecekler, Erken Tunç Çağı’nda beslenme ve evlerde gıda saklama alışkanlıklarına doğrudan kanıt sunuyor.
Arkeofili ↗ - İspanya’daki bir mağarada 280 tarih öncesi kazıma belgelendi
Cova de la Font Major’da bulunan 280 kazımanın ayrıntılı incelemesi yayımlandı; bunların 55’i hayvanları betimliyor. Araştırmacılara göre bazı figürlerin üslubu, Akdeniz kıyısındaki erken Üst Paleolitik sanat gelenekleri arasındaki bağlantıları anlamaya yardımcı olabilir.
Heritage Daily ↗ - İtalya’da kayaya oyulmuş koltuklar ve boyalı Etrüsk mezarları bulundu
Cerveteri’deki Monte Abatone mezarlığında yürütülen çalışmalarda, kayaya oyulmuş taht benzeri koltuklar ve kırmızı duvar boyaları içeren mezar odaları belgelendi. Buluntular, Etrüsklerin mezarları evlerin iç mekânlarına benzeterek ölülerin kimliğini ve toplumsal konumunu nasıl yansıttığına yeni örnekler ekliyor.
Heritage Daily ↗
Tüm kazı alanları (425)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İran
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi