Kültepe I

Kültəpə I

Azerbaycan · Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti

YerleşimAralıklı kazı
Yaklaşık dönemMÖ 6.000 — MÖ 1.000Neolitik, Kalkolitik ve Tunç Çağı Haritada gör ↓

Kısaca

Nahçıvançay yakınındaki höyük, Güney Kafkasya'nın erken çiftçi topluluklarını araştırmak için önemli bir tabakalanma sunar. 1951-1964 kazılarının ardından 2012-2018 arasında yürütülen çalışmalar, özellikle Neolitik ve Kura-Aras evrelerini yeniden değerlendirmiştir.

Ne bulundu?

  • 1Neolitik seramikler

    Kültepe I’deki yeni kazılar, çanak çömlekli Neolitik yerleşimi belgeleyen kaplar ortaya çıkarmıştır. Bunlar Nahçıvan’daki erken köy yaşamının tarihlendirilmesinde önemlidir.

  • 2Obsidiyen ve çakmaktaşı aletler

    Taş çekirdekler, bıçaklar ve orak dişleri bulunmuştur. Taş alet üretimini ve tarımla ilişkili araçları belgeler.

  • 3Dairesel konut kalıntıları

    Nehir taşı ve kil harçlı temelleri bulunan dairesel yapılar açığa çıkarılmıştır. Erken yerleşimin ev yapım teknikleri hakkında bilgi verir.

  • 4Ocak ve fırın kalıntıları

    Yerleşimde konut ve diğer yapılarla birlikte ocaklar ve fırınlar bulunmuştur. Ateşin gündelik yaşamda kullanıldığı sabit düzenekleri gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Kültepe I’deki yapılar, seramikler ve tarım aletleri, Güney Kafkasya’daki erken yerleşik yaşamı görünür kılıyor. Araştırmacılara göre buluntular, Kura-Aras kültüründen önce bölgede tarımcı toplulukların bulunduğunu gösteriyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Güney Kafkasya’da Kura-Aras kültüründen önce yerleşik tarımcı toplulukların yaşadığını belgeledi.
  2. Nahçıvan’ın çanak çömlekli Neolitik geçmişini aydınlattı.
  3. Konutlar, ocaklar ve taş aletler sayesinde erken köylerin gündelik yaşamına somut veriler sağladı.

Görseller

Obsidiyen aletler
Obsidiyen aletlerUrek Meniashvili · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Exponates from Kültepe I (Azerbaijan)
User:Sefer azeri from az.wikipedia.org · Public domain · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Kültepe Neolitik kültürü; Kura-Aras kültürü
İlk modern kazı
1951
Ekip / tarihsel
Fransız-Azerbaycan ortak kazı ekibi
Koordinatlar
39,2722°, 45,4557°

Kaynaklar

  1. journals.openedition.org
  2. arheologia.com.ua
  3. edizionicafoscari.unive.it
  4. persee.fr
  5. Azerbaycan Yüksek Tasdik Komisyonu — Vafa Mahmudova’nın doktora tezi özeti

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Sibirya’daki 2.800 yıllık mezarda kenevir kullanımının kimyasal izleri bulundu

    Tunnug kurganındaki kenevir tohumları MÖ 800–760 arasına tarihlendirildi; insan saçlarında da kenevir bileşikleriyle eşleşen sinyaller saptandı. Araştırmacılara göre bulgular, kenevirin psikoaktif etkilerinden cenaze ritüellerinde yararlanılmış olabileceğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Almanya’da göl altında 10.500 yıllık işlenmiş ahşaplar bulundu

    Arendsee Gölü’nde yaklaşık 20 metre derinlikte işlenmiş ahşaplar, taş aletler ve hayvan kemikleri bulundu. Nadir korunan ahşaplar Mezolitik dönemin marangozluk tekniklerini doğrudan belgeliyor; bir yapıya ait olup olmadıkları henüz kesinleşmedi.

    HeritageDaily ↗
  • İngiltere’de Demir Çağı ve Roma dönemlerinden beş ahşap kuyu bulundu

    Hampshire’daki boru hattı kazılarında, dördü Demir Çağı’na, biri Roma dönemine bağlanan beş ahşap kuyu ortaya çıkarıldı. Kuyulardan birinin ahşabı MÖ 719–396 arasına tarihlendirildi; korunmuş alet ve onarım izleri eski su temini yöntemlerini gösteriyor.

    HeritageDaily ↗
  • Sudan’daki Sanam tapınağında fayans üretim atölyesi keşfedildi

    Sanam tapınak kompleksinde yüzlerce boncuk, bir cenaze heykelciği ve üretim kalıntıları içeren fayans atölyesi bulundu. Araştırmacılara göre atölye, Kuş hükümdarlarının değerli eşyaların üretimini denetleyerek siyasi güçlerini nasıl pekiştirdiğini anlamaya yardımcı oluyor.

    Arkeofili ↗
  • Kazakistan’da Saka dönemine ait mezarda altın ayı figürü bulundu

    Almatı’daki Karagaily kurganında, ön tarihlendirmeye göre MÖ 4–3. yüzyıllara ait küçük bir altın ayı figürü bulundu. Araştırmacılara göre üzerindeki delikler, figürün törensel bir başlığa dikilmiş olabileceğini gösteriyor; buluntu Saka giyim ve süsleme geleneklerine yeni veri sağlıyor.

    HeritageDaily ↗
  • Seyitömer Höyüğü’nde 5.000 yıllık sekiz ekmek bulundu

    Kütahya’daki kazılarda, bir yangında kömürleşerek korunmuş sekiz ekmek ile buğday ve mercimek kalıntıları bulundu. Fırın ve raf kalıntılarıyla birlikte ortaya çıkan yiyecekler, Erken Tunç Çağı’nda beslenme ve evlerde gıda saklama alışkanlıklarına doğrudan kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗
  • İspanya’daki bir mağarada 280 tarih öncesi kazıma belgelendi

    Cova de la Font Major’da bulunan 280 kazımanın ayrıntılı incelemesi yayımlandı; bunların 55’i hayvanları betimliyor. Araştırmacılara göre bazı figürlerin üslubu, Akdeniz kıyısındaki erken Üst Paleolitik sanat gelenekleri arasındaki bağlantıları anlamaya yardımcı olabilir.

    Heritage Daily ↗
  • İtalya’da kayaya oyulmuş koltuklar ve boyalı Etrüsk mezarları bulundu

    Cerveteri’deki Monte Abatone mezarlığında yürütülen çalışmalarda, kayaya oyulmuş taht benzeri koltuklar ve kırmızı duvar boyaları içeren mezar odaları belgelendi. Buluntular, Etrüsklerin mezarları evlerin iç mekânlarına benzeterek ölülerin kimliğini ve toplumsal konumunu nasıl yansıttığına yeni örnekler ekliyor.

    Heritage Daily ↗

    Tüm kazı alanları (425)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka