Side Antik Kenti

Side

Türkiye · Antalya

Antik kentKazı sürüyor
Yaklaşık dönemMÖ 700 — MS 1.400Arkaik; Helenistik; Roma; Bizans Haritada gör ↓

Kısaca

Manavgat kıyısındaki yarımadada kurulan Side, antik Pamfilya'nın önemli ticaret ve liman kentlerindendir. Kazılar, tiyatro ve tapınakların yanı sıra Roma'dan Geç Antik Çağ'a değişen cadde ve mahalle düzenini araştırmaktadır.

Ne bulundu?

  • 1Herakles Kapısı kabartmaları

    Herakles’in On İki İşi’ni betimleyen kabartmalardır. MS 3. yüzyılın başlarına ait parçaların Geç Antik Çağ’da kapının yapımında yeniden kullanıldığı anlaşılmıştır.

  • 2Tanrı ve tanrıça tasvirli kasetler

    Herakles Kapısı’nda Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirlerini taşıyan bezemeli mimari parçalardır. Kentin tanrısal figürleri kamusal mimaride nasıl sergilediğini belgeler.

  • 3b Caddesi

    Yaklaşık 390 metre uzunluğundaki güzergâh, gymnasiumun kuzeybatı köşesi ile Doğu Kapısı arasında uzanır. Kazılar yol boyunca sütunlu galeriler, mekânlar ve anıtsal girişler ortaya çıkarmıştır.

  • 4Piskoposluk Sarayı’yla ilişkili giriş düzeni

    Güzergâhın MS 5. yüzyılda saray kompleksiyle birlikte yeniden düzenlenmesine ait kalıntılardır. Geç Antik Çağ’da kent içi ulaşımın nasıl değiştiğini gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Side’de aynı cadde, Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan değişimi taşıyor. Eski kabartmaların yeni kapıda kullanılması ve güzergâhın Piskoposluk Sarayı’yla yeniden düzenlenmesi, kent mekânlarının farklı dönemlerde yeni görevler üstlendiğini gösteriyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Eski mimari kabartmaların yeni anıtsal girişlerde yeniden kullanıldığını belgeledi.
  2. b Caddesi’nin Roma’dan Geç Antik Çağ’a uzanan mimari dönüşümünü ortaya koydu.
  3. Piskoposluk Sarayı düzenlemesinin kent içi ulaşım güzergâhıyla ilişkisini gösterdi.

Görseller

Sunrise apollo side
Saffron Blaze · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2026'da b Caddesi kazılarının tamamlandığı ve Herakles kabartmalarıyla süslü anıtsal kapıların ortaya çıkarıldığı açıklandı.

Künye

Kültür
Pamfilya; Helen; Roma; Bizans
İlk modern kazı
1947
Ekip / tarihsel
Feriştah Alanyalı / Anadolu Üniversitesi
Koordinatlar
36,7681°, 31,3906°

Kaynaklar

  1. antalya.ktb.gov.tr
  2. akmedmedia.ku.edu.tr
  3. edkb.akdeniz.edu.tr
  4. engelsiz.ktb.gov.tr
  5. levantineceramics.org

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • 30 bin yıllık insan DNA’sı Avrupa’daki uzak toplulukların bağlantısını gösterdi

    Fransa’daki Isturitz Mağarası’ndan bir kadının yaklaşık 30 bin yıllık genomu, mağara tortullarından ve diğer insan kalıntılarından elde edilen DNA ile birlikte incelendi. Araştırmacılara göre sonuçlar, Buzul Çağı Avrupa’sındaki doğu ve batı toplulukları arasında gen alışverişi bulunduğunu ve bu grupların sanılandan daha bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Japonya’da 1.500 yıllık mezarın hendeğinde pişmiş toprak kadın figürü bulundu

    Nishikaminomiya kazı alanında, 5. yüzyıl sonlarına ait bir tümülüsün hendeğinde kırmızı boya izlerini koruyan pişmiş toprak bir kadın figürü bulundu. Araştırmacılara göre bir şamanı betimleyen eser, Gunma bölgesindeki erken insan biçimli haniwaların iyi korunmuş nadir örneklerinden biri.

    Arkeofili ↗
  • Sakkara’da Weni adlı yetkilinin yazıtlı mezar odası bulundu

    Sakkara’da Eski Krallık yetkilisi Weni’nin adını ve görevlerini belirleyen yazıtlarla bezeli mezar odası, iki ahşap heykel ve bronz aletler bulundu. Buluntular dönemin yönetici sınıfının cenaze uygulamalarını aydınlatıyor; araştırmacılara göre aletler tıbbi amaçlı olabilir ancak işlevleri henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Peru’da bakır nesneler ve 32 seramikle gömülmüş bir çocuğun mezarı bulundu

    Huacas de Moche’de 6. veya 7. yüzyıla tarihlenen bir çocuk mezarında bakır nesneler ve tutsak tasvirleri de içeren 32 seramik eser bulundu. Araştırmacılara göre gömünün zenginliği çocuğun yüksek statüsüne işaret ediyor ve yetişkin ritüelleriyle bağlantılı nesnelerin çocuk cenazelerinde kullanımına ilişkin yeni kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (389)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka