Toprak Kale

Topraq qal’a

Özbekistan · Karakalpakistan

Antik kentBilinmiyor
Yaklaşık dönemMS 1 — MS 400Antik Harezm dönemi Haritada gör ↓

Kısaca

Surlarla çevrili kent, yükseltilmiş platform üzerindeki sarayı ve kült salonlarıyla tanınır. Verilen dönem, UNESCO geçici liste dosyasının vurguladığı MS 1–4. yüzyıllardır; kazılarda bulunan arşiv, Harezm dilinin başlıca belge topluluklarından biridir.

Ne bulundu?

  • 1Ahşap üzerindeki Harezmce belgeler

    Ahşap üzerine yazılmış kayıtlar, saray arşivinin parçalarıdır. Hane listeleri, makbuzlar ve hesap çubukları, yazının gündelik yönetimde kullanıldığını gösterir.

  • 2Deri belgeler ve kilde kalan izleri

    Deri belgelerin yanında, çürüyerek kaybolmuş belgelerin kil yüzeylerde bıraktığı yüzlerce iz bulundu. Bazı metinler bu izlerden okunabilirken çoğu çözülememiştir.

  • 3Hükümdar heykelleri

    Hükümdarlar Salonu'nda büyük boyutlu hükümdar tasvirleri ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre salon, hanedan kültüne ayrılmış bir kutsal mekândı.

  • 4Kil kabartmalar

    Saray salonlarında hükümdarları ve tanrısal figürleri betimleyen kil kabartmalar bulundu. Bunlar, yönetici gücünün görsel olarak nasıl sunulduğunu anlamaya yardım eder.

Neyi işaret ediyor?

Arşiv belgeleri, sarayın hesap ve kayıt tutulan bir yönetim merkezi olduğunu gösteriyor. Araştırmacılara göre heykeller, sunaklar ve kabartmalar, hükümdarlık ile dinsel törenlerin aynı yapı içinde buluştuğuna işaret ediyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Harezmcenin hane ve hesap kayıtlarında kullanıldığını belgeledi.
  2. Kaybolmuş deri belgelerin kildeki izlerinden de yazılı bilgi elde edilebildiğini gösterdi.
  3. Sarayda yönetim odalarıyla kutsal mekânların birlikte bulunduğunu ortaya çıkardı.

Görseller

Toprak-Kala 01
Bernard Gagnon · CC0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Harezm
Koordinatlar
41,9272°, 60,8222°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. chorasmianonline.melc.berkeley.edu
  3. en.wikipedia.org

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • İtalya’da 2.300 yıllık mezarda nadir Messapça yazıtlar bulundu

    Manduria’da kayaya oyulmuş bir mezarın kapak taşlarında iki Messapça yazıt bulundu. Araştırmacılara göre metinler, mezarla ilişkilendirilen kadının dinî bir görev üstlendiğini gösterebilir; rahibelik ve Demeter kültü bağlantısı henüz kesinleşmedi.

    Heritage Daily ↗
  • Aquinum’da ana kanalizasyon hattı ve Roma ritüellerini anlatan yazıtlar bulundu

    Aquinum’daki araştırmalarda ana kanalizasyon hattı, 120 sikkelik bir topluluk ve dinî yazıtlar ortaya çıkarıldı. Buluntular, Roma kentinin su yönetimini ve yıldırım düşen yerlerin kutsallaştırılması gibi uygulamaları anlamaya katkı sağlıyor.

    Heritage Daily ↗
  • İnka mumyalarının analizinde koka, alkol ve harmin izleri tespit edildi

    Peru ve Arjantin’den sekiz İnka mumyasının saç ve tırnak analizlerinde koka tüketimi, dört bireyde alkol ve Ampato mumyasında harmin izleri saptandı. Araştırmacılara göre farklı maddelerin kullanılması, kurban törenlerinin yerel geleneklere göre değiştiğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Rusya’da 5.300 yıllık mezardan çıkan nesne böbrek taşı olarak tanımlandı

    Stavropol Yaylası’ndaki bir Tunç Çağı mezarında bulunan yaklaşık 2,1 santimetrelik nesnenin analizleri, böbrek taşıyla uyumlu bir mineral yapısı ortaya koydu. Araştırmacılara göre buluntu, mezardaki erkeğin kronik enfeksiyon yaşadığına işaret ederek dönemin hastalıklarına ilişkin doğrudan kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗
  • Macaristan’da savaş alanı araştırmasında 3.000 yıllık bronz eşyalar bulundu

    Mezőkeresztes savaş alanında yapılan araştırmada büyük bir bronz kap ve iki bezemeli sarmal kol süsü bulundu. MÖ 13–11. yüzyıllara tarihlenen eşyaların özgün konumları korunarak çıkarılması, Tunç Çağı’ndaki değerli eşya gömme uygulamalarının incelenmesini sağlıyor.

    Heritage Daily ↗
  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri

    Tüm kazı alanları (395)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka