Tipasa

تيبازة

Cezayir · Tipaza

Antik kentKazı sürüyorUNESCO · 1982
Yaklaşık dönemMÖ 600 — MS 700Pön, Roma, Erken Hristiyanlık ve Bizans dönemleri Haritada gör ↓

Kısaca

Pön ticaret merkezi olarak başlayan Tipasa, Roma döneminde stratejik bir kıyı kentine dönüştü. Kazılmış kent ve mezarlıklar, yerel topluluklarla Akdeniz kültürleri arasındaki ilişkileri belgeler.

Ne bulundu?

  • 1Pön nekropolü

    Kentin Kartaca ticaret merkezi olduğu döneme ait mezarlık alanıdır. Çeşitli gömü uygulamaları, bölgedeki kültürel etkileşimlerin incelenmesini sağlar.

  • 2Roma forumu ve yönetim yapıları

    Forum, curia ve Capitolium kalıntıları Roma kentinin kamusal merkezini oluşturur. Yönetim ve ibadetin kent içindeki düzenini gösterir.

  • 3Büyük bazilika ve dairesel vaftizhane

    Sur içinde bulunan erken Hristiyan ibadet yapılarıdır. Hristiyan topluluğunun büyüklüğünü ve kurumsal örgütlenmesini belgeleyen başlıca kalıntılardandır.

  • 4Geometrik ve figürlü mozaikler

    Dinî yapılarda günlük yaşam sahneleri ve geometrik desenler içeren döşemeler bulunur. Bu bezemeler yapıların kullanımını ve görsel tercihleri anlamaya yardım eder.

  • 5Ticari depolar ve üretim yapıları

    Roma dönemi konut ve kamu yapıları arasında korunmuş ekonomik faaliyet mekânlarıdır. Kentin liman ve ticaret işlevinin maddi izlerini oluşturur.

Neyi işaret ediyor?

Tipasa'nın mezarlıkları ve kent yapıları, yerel topluluklarla Akdeniz'den gelen kültürlerin uzun süreli ilişkilerini gösteriyor. Roma kamusal yapıları ile Hristiyan bazilikaları, yönetim ve dinî yaşamın zaman içindeki değişimini belgeliyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Farklı gömü uygulamalarının kültürel etkileşimleri izlemek için kullanılabildiğini gösterdi.
  2. Çok sayıdaki dinî yapıyla Hristiyanlığın kentteki yayılışını belgeledi.
  3. Liman kentinde konut, yönetim, depolama ve üretim alanlarının birlikte bulunduğunu ortaya koydu.

Görseller

Tipasa remain 2
Alloutthere at English Wikipedia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Pön; Roma; Bizans
Ekip / tarihsel
Cezayir 2 Üniversitesi Arkeoloji Enstitüsü eğitim kazıları
Koordinatlar
36,5919°, 2,4494°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. archeologie.univ-alger2.dz
  3. en.wikipedia.org
  4. ICOMOS — Tipasa değerlendirme raporu

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka