Şehr-i Suhte

Šahr-e Soḵta

İran · Sistan ve Belucistan

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 2014
Yaklaşık dönemMÖ 3.550 — MÖ 2.000Geç Kalkolitik ve Tunç Çağı Haritada gör ↓

Kısaca

Kentte konut, üretim ve mezarlık alanları birbirinden ayrılmıştır. UNESCO'nun yaklaşık MÖ 3200–1800 tarihlediği yerleşim için 2023 tarihli radyokarbon çalışması daha erken başlangıç ve daha erken çöküş önerdiğinden dönem sınırları kesinleştirilmedi.

Ne bulundu?

  • 1Kerpiç konutlar

    Odalar, koridorlar ve avlulardan oluşan konut kalıntıları açığa çıkarıldı. İyi korunmuş yapılar, erken kent yaşamının mekânlarını tanımayı sağlıyor.

  • 2Üretim alanları

    Kentte konutlardan ve mezarlıktan ayrı üretim bölgeleri belirlendi. Bunlar, farklı faaliyetlerin kent içinde ayrı alanlarda toplandığını gösteriyor.

  • 3Proto-Elam mühür baskıları

    Erken tabakalardaki mühür baskıları, batıdaki Proto-Elam merkezleriyle üslup benzerlikleri taşıyor. Mal ve kapların denetlenmesinde kullanılan uygulamaların yayılımını araştırmayı sağlıyor.

  • 4Proto-Elam tableti

    Erken yerleşim bağlamında bulunan tablet, kentin Proto-Elam kayıt geleneğiyle bağlantısını belgeliyor. Mühür baskılarıyla birlikte idari uygulamalar için önemli kanıt oluşturuyor.

  • 5Geniş mezarlık

    Kentin ayrı bir bölümünü oluşturan mezarlık kazılarla araştırıldı. Korunmuş gömüler, topluluğun yaşamını ve defin uygulamalarını incelemeyi sağlıyor.

Neyi işaret ediyor?

Şehr-i Suhte, konut, üretim ve defin alanları ayrışmış karmaşık bir kent toplumuna işaret ediyor. Araştırmacılara göre tablet ve mühür baskıları, batıdan gelen idari geleneklerin yerel uygulamalarla buluştuğunu gösteriyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Doğu İran'da erken karmaşık toplumların gelişimini somut kent kalıntılarıyla belgeledi.
  2. Kentte farklı faaliyetler için ayrı bölgeler oluşturulduğunu gösterdi.
  3. Proto-Elam kayıt ve mühürleme geleneklerinin doğudaki bağlantılarını ortaya koydu.

Görseller

Shahr-e Sukhteh 20160329 12
Amin Berenjkar · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2023'te yayımlanan yeni radyokarbon değerlendirmesi, kuruluşu yaklaşık MÖ 3550'ye, ana yerleşimin çöküşünü yaklaşık MÖ 2300'e ve sonraki seyrek kullanımı MÖ 2100–2000'e yerleştirdi.

Künye

Kültür
Sistan'ın tarihöncesi kent kültürü
Ekip / tarihsel
İran arkeoloji misyonu ve Salento Üniversitesi; Enrico Ascalone
Koordinatlar
30,5939°, 61,3278°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. iranicaonline.org
  3. iris.unisalento.it
  4. UNESCO Dünya Mirası Merkezi
  5. Iran — Who Holds the Keys? Identifying Female Administrators at Shahr-i Sokhta

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • İtalya’da 2.300 yıllık mezarda nadir Messapça yazıtlar bulundu

    Manduria’da kayaya oyulmuş bir mezarın kapak taşlarında iki Messapça yazıt bulundu. Araştırmacılara göre metinler, mezarla ilişkilendirilen kadının dinî bir görev üstlendiğini gösterebilir; rahibelik ve Demeter kültü bağlantısı henüz kesinleşmedi.

    Heritage Daily ↗
  • Aquinum’da ana kanalizasyon hattı ve Roma ritüellerini anlatan yazıtlar bulundu

    Aquinum’daki araştırmalarda ana kanalizasyon hattı, 120 sikkelik bir topluluk ve dinî yazıtlar ortaya çıkarıldı. Buluntular, Roma kentinin su yönetimini ve yıldırım düşen yerlerin kutsallaştırılması gibi uygulamaları anlamaya katkı sağlıyor.

    Heritage Daily ↗
  • İnka mumyalarının analizinde koka, alkol ve harmin izleri tespit edildi

    Peru ve Arjantin’den sekiz İnka mumyasının saç ve tırnak analizlerinde koka tüketimi, dört bireyde alkol ve Ampato mumyasında harmin izleri saptandı. Araştırmacılara göre farklı maddelerin kullanılması, kurban törenlerinin yerel geleneklere göre değiştiğini gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Rusya’da 5.300 yıllık mezardan çıkan nesne böbrek taşı olarak tanımlandı

    Stavropol Yaylası’ndaki bir Tunç Çağı mezarında bulunan yaklaşık 2,1 santimetrelik nesnenin analizleri, böbrek taşıyla uyumlu bir mineral yapısı ortaya koydu. Araştırmacılara göre buluntu, mezardaki erkeğin kronik enfeksiyon yaşadığına işaret ederek dönemin hastalıklarına ilişkin doğrudan kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗
  • Macaristan’da savaş alanı araştırmasında 3.000 yıllık bronz eşyalar bulundu

    Mezőkeresztes savaş alanında yapılan araştırmada büyük bir bronz kap ve iki bezemeli sarmal kol süsü bulundu. MÖ 13–11. yüzyıllara tarihlenen eşyaların özgün konumları korunarak çıkarılması, Tunç Çağı’ndaki değerli eşya gömme uygulamalarının incelenmesini sağlıyor.

    Heritage Daily ↗
  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri

    Tüm kazı alanları (395)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka