Uxmal Antik Kenti

Uxmal

Meksika · Yucatán

Antik kentAralıklı kazıUNESCO · 1996
Yaklaşık dönemMS 700 — MS 1.000Geç Klasik; başlıca anıtsal yapıların dönemi Haritada gör ↓

Kısaca

Uxmal, Puuc bölgesinin önemli Maya kentlerinden biridir. Başlıca yapıları arasında Kâhin Piramidi ve zengin taş bezemeli saray yapıları bulunur; arkeolojik araştırmalar gelişmiş yağmur suyu depolama sistemlerini de ortaya çıkarmıştır.

Ne bulundu?

  • 1İki yüzü kabartmalı stel

    2022’de Patio Hundido’da özgün yerinde bulunan taş anıtın iki yüzü işlenmiştir. Araştırmacılara göre kuzey yüzünde dişi, güney yüzünde erkek bir tanrısal varlık betimlenir.

  • 2Chaac tasvirli mimari heykeller

    Törensel yapılardaki heykeller yağmur tanrısı Chaac’ı betimler. Yağmurla ilişkili dinsel simgelerin kent mimarisindeki belirgin yerini gösterir.

  • 3Chultun sarnıçları

    Zemin altına kazılan bu depolar yağmur suyunu toplamak ve saklamak için yapılmıştır. Sınırlı yüzey suyu bulunan çevrede su yönetimine verilen teknik yanıtı belgeler.

  • 4Kâhin Piramidi

    Törensel merkeze hâkim büyük piramidal yapıdır. Çevresindeki bezemeli yapılarla birlikte Uxmal’ın anıtsal mimari düzenini gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Uxmal’da yağmur tanrısının tasvirleriyle su depolama yapıları, suyun hem inançta hem gündelik yaşamda taşıdığı önemi görünür kılar. Yapıların yerleşimi astronomi bilgisine işaret eder; özgün yerinde bulunan stel ise dinsel tasvirleri mekânsal bağlamıyla inceleme olanağı sağlar.

Bize ne gösterdi?

  1. Maya kent yaşamında yağmur suyunun yeraltı depolarında toplanıp saklandığını belgeledi.
  2. Anıtsal yapıların yerleşiminde astronomi bilgisinin kullanıldığını gösterdi.
  3. 2022’de bulunan stel, araştırmacılara göre dişi ve erkek tanrısal tasvirleri aynı anıtın iki yüzünde, özgün konumuyla belgeledi.

Görseller

Panoramica Uxmal
Adrian Hernandez · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Son haber / seçilmiş arşiv

2022'de Patio Hundido'daki çalışmalarda, karşılıklı yüzlerinde kadın ve erkek tanrısal figürler bulunan bir stel özgün konumunda keşfedildi.

Künye

Kültür
Maya
Ekip / tarihsel
José Huchim Herrera; Instituto Nacional de Antropología e Historia (INAH)
Koordinatlar
20,3593°, -89,7704°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. inah.gob.mx
  3. unesco.org
  4. INAH — İki yüzü kabartmalı stel, 2022 tarihli bülten
  5. INAH — Uxmal’ın belgelenmesi ve chultunlar, 2024 tarihli bülten

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi

    Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.

    Heritage Daily ↗ · Kazı defteri
  • Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu

    Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.

    Arkeofili ↗
  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu

    Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.

    Heritage Daily ↗
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı

    Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.

    Arkeoloji Dergisi ↗

    Tüm kazı alanları (385)

    Türkiye

    Kazakistan

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka