Sardes

Sart

Türkiye · Manisa

Antik kentKazı sürüyorUNESCO · 2025
Yaklaşık dönemMÖ 2.300 — MS 1.500Tunç Çağı–Bizans; başlıca Lidya Demir Çağı Haritada gör ↓

Kısaca

Salihli yakınlarındaki Sardes, Lidya Krallığı'nın başkentiydi. Kazılar Lidya kentinin yanında Pers, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerindeki yaşamı da ortaya koymaktadır.

Ne bulundu?

  • 1Lidya altın arıtma atölyesi

    Paktolos Kuzey sektöründe bulunan atölye, altının işlenmesinde gelişmiş kimyasal işlemlerin kullanıldığını belgeler. Lidya'nın metal teknolojisini anlamak için temel buluntulardandır.

  • 2Lidya surları ve kapısı

    Kazılarda ortaya çıkarılan savunma yapıları, Lidya başkentinin anıtsal kent düzenini gösterir. Yerleşimin korunması ve mekânsal örgütlenmesi hakkında bilgi verir.

  • 3Artemis Tapınağı

    Tapınak ve çevresindeki kutsal alan, kazılarla açığa çıkarılmış büyük bir yapı topluluğudur. Sardes'in dinsel yaşamını ve anıtsal mimarisini incelemeyi sağlar.

  • 4Sinagog ve mozaikleri

    Kazılan sinagogda mozaikler ve başka mimari öğeler korunmuştur. Kentteki Yahudi cemaatinin ibadet mekânını somut olarak belgeler.

  • 5Hamam-gymnasion kompleksi

    Kazılarla ortaya çıkarılıp kısmen restore edilen büyük bir kamusal yapı kompleksidir. Kent yaşamında yıkanma ve beden eğitimi için ayrılmış mekânları gösterir.

Neyi işaret ediyor?

Altın arıtma atölyesi, Sardes'in zenginliğinin arkasındaki teknik bilgiye işaret ediyor. Tapınak, sinagog ve kamusal yapılar ise kentin farklı dönemlerde değişen dinsel ve toplumsal yaşamını görünür kılıyor.

Bize ne gösterdi?

  1. Lidya altın işçiliğinde gelişmiş kimyasal arıtma yöntemlerinin kullanıldığını gösterdi.
  2. Lidya başkentinin surlar ve teraslarla düzenlenmiş anıtsal yapısını belgeledi.
  3. Kent tarihinin Lidya döneminden sonra da farklı yönetimler altında sürdüğünü ortaya koydu.

Görseller

Artemis Tapınağı
Artemis TapınağıFerit BAYCUMAN · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sinagog ve mozaikleri
Sinagog ve mozaikleriDosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
The Bath-Gymnasium complex at Sardis, late 2nd - early 3rd century AD, Sardis, Turkey (170
Carole Raddato from FRANKFURT, Germany · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Künye

Kültür
Lidya, Pers, Helenistik, Roma ve Bizans
İlk modern kazı
1910
Ekip / tarihsel
Nicholas Cahill / Sardis Expedition
Koordinatlar
38,4819°, 28,0453°

Kaynaklar

  1. whc.unesco.org
  2. sardisexpedition.org
  3. kvmgm.ktb.gov.tr

Yakındaki kazılar


—
—
12.000

Toprağın altından: son keşifler

  • Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu

    Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu

    Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.

    HeritageDaily ↗
  • Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu

    Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.

    Arkeofili ↗
  • Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu

    Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗ · Kazı defteri
  • 30 bin yıllık insan DNA’sı Avrupa’daki uzak toplulukların bağlantısını gösterdi

    Fransa’daki Isturitz Mağarası’ndan bir kadının yaklaşık 30 bin yıllık genomu, mağara tortullarından ve diğer insan kalıntılarından elde edilen DNA ile birlikte incelendi. Araştırmacılara göre sonuçlar, Buzul Çağı Avrupa’sındaki doğu ve batı toplulukları arasında gen alışverişi bulunduğunu ve bu grupların sanılandan daha bağlantılı olduğunu gösteriyor.

    Arkeofili ↗
  • Japonya’da 1.500 yıllık mezarın hendeğinde pişmiş toprak kadın figürü bulundu

    Nishikaminomiya kazı alanında, 5. yüzyıl sonlarına ait bir tümülüsün hendeğinde kırmızı boya izlerini koruyan pişmiş toprak bir kadın figürü bulundu. Araştırmacılara göre bir şamanı betimleyen eser, Gunma bölgesindeki erken insan biçimli haniwaların iyi korunmuş nadir örneklerinden biri.

    Arkeofili ↗
  • Sakkara’da Weni adlı yetkilinin yazıtlı mezar odası bulundu

    Sakkara’da Eski Krallık yetkilisi Weni’nin adını ve görevlerini belirleyen yazıtlarla bezeli mezar odası, iki ahşap heykel ve bronz aletler bulundu. Buluntular dönemin yönetici sınıfının cenaze uygulamalarını aydınlatıyor; araştırmacılara göre aletler tıbbi amaçlı olabilir ancak işlevleri henüz kesinleşmedi.

    Arkeofili ↗
  • Peru’da bakır nesneler ve 32 seramikle gömülmüş bir çocuğun mezarı bulundu

    Huacas de Moche’de 6. veya 7. yüzyıla tarihlenen bir çocuk mezarında bakır nesneler ve tutsak tasvirleri de içeren 32 seramik eser bulundu. Araştırmacılara göre gömünün zenginliği çocuğun yüksek statüsüne işaret ediyor ve yetişkin ritüelleriyle bağlantılı nesnelerin çocuk cenazelerinde kullanımına ilişkin yeni kanıt sunuyor.

    Arkeofili ↗

    Tüm kazı alanları (389)

    Türkiye

    Dominik Cumhuriyeti

    Guatemala

    Honduras

    Kuzey Makedonya

    Mikronezya Federal Devletleri

    Sri Lanka