Ay Hanım
Āy Ḵānom
Afganistan · Tahar
Kısaca
Amuderya ile Kokça'nın birleşimindeki kent, yaklaşık MÖ 300–145 arasında önemli bir Helenistik merkezdi. Kazılar Yunan kent kurumları ile bölgenin mimari geleneklerini birleştiren saray, tapınak, tiyatro ve gymnasion yapılarını açığa çıkarmıştır.
Ne bulundu?
- 1Delphoi özdeyişleri yazıtı
Kentte Delphoi özdeyişlerinden alınmış Yunanca metinler bulundu. Yazıtlar, Yunan dünyasının öğüt ve eğitim geleneğinin burada da yaşatıldığını gösterir.
- 2Korinth düzeninde sütun başlıkları
Sütunlu yapılarda Korinth düzeninin örnekleri ortaya çıkarıldı. Bunlar, Helenistik mimarlık dilinin Orta Asya'daki somut izleridir.
- 3Saray kompleksi
Sarayda avlular, kabul salonları, yönetim bölümleri ve hazine odası bulundu. Hazine bölümündeki bazı depolama kapları Yunanca ekonomik kayıtlar taşıyordu.
- 4Tiyatro
Kentte bir tiyatronun kalıntıları açığa çıkarıldı. Yapı, Yunan kent yaşamıyla bağlantılı kamusal kurumların burada da bulunduğunu gösterir.
- 5Gymnasion
Beden eğitimi ve eğitimle ilişkili gymnasion yapısı kazılarla belirlendi. Kentin Helenistik kurumlarını mimari üzerinden tanımamızı sağlar.
Neyi işaret ediyor?
Yazıtlar, tiyatro ve gymnasion, Yunanca konuşan yerleşimcilerin kültürel kurumlarını bu bölgede sürdürdüğünü gösteriyor. Araştırmacılara göre saray ve konutlarda görülen yerel mimarlık özellikleri, bu yaşamın Baktriya'nın yapı gelenekleriyle de biçimlendiğine işaret ediyor.
Bize ne gösterdi?
- Afganistan'daki Helenistik kent yaşamını yazıtlar ve kamusal yapılarla belgeledi.
- Yunancanın ekonomik kayıtlarda kullanıldığını gösterdi.
- Yunan ve bölgesel mimarlık geleneklerinin aynı kentte birleşebildiğini ortaya koydu.
Görseller
Künye
- Kültür
- Seleukos ve Greko-Baktriya
- İlk modern kazı
- 1964
- Ekip / tarihsel
- Daniel Schlumberger ve ardından Paul Bernard; Afganistan Fransız Arkeoloji Delegasyonu
- Koordinatlar
- 37,1647°, 69,4086°
Kaynaklar
Yakındaki kazılar
- Dalverzin Tepe 172 km
- Fayaz Tepe 197 km
- Kampır Tepe 212 km
- Mes Aynak 322 km
- Afrasiab 349 km
- Taht-ı Bahi 394 km
- —
- —
- 12.000
Toprağın altından: son keşifler
- Mısır’da Buto kentinin altında 2.600 yıllık kerpiç yapı tespit edildi
Uydu ve jeofizik araştırmalarıyla belirlenen büyük kerpiç yapının duvarları, deneme kazısıyla doğrulandı. Araştırmacılara göre temelin altına yerleştirilen kum tabakası, yapıyı Nil Deltası’nın suya doygun zemininde korumaya yardımcı olmuş olabilir.
Heritage Daily ↗ · Kazı defteri - Almanya’da takılar ve hayvan kalıntıları içeren Kelt kadın mezarı bulundu
Bavyera’daki mezarda bir kadının iskeleti, ağır tunç halhallar, sapropelitten bir kol halkası ve kuzu ya da oğlak kalıntıları bulundu. Araştırmacılara göre hayvanın mezara yemek sunusu olarak bırakılması, bölgedeki Kelt cenaze uygulamalarının alışılmadık bir örneğini oluşturuyor.
Arkeofili ↗ - Pompeii’de kişisel eşyalar, çocukluk muskaları ve sikkeler içeren dolap bulundu
Pompeii’de bir evde, MS 79’daki patlamadan sonra kapalı kalan dolabın içinde bakım eşyaları, 38 tunç sikke ve en az 24 muskadan oluşan bir kolye bulundu. Eşyaların birlikte korunması, Roma dönemindeki gündelik yaşam ve kişisel hatıralar hakkında ayrıntılı bilgi sağlıyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Hırvatistan’da Stefan adlı bir piskoposun kurşun mührü bulundu
Lukovac adacığındaki kazılarda, üzerinde Latince Stefan adı ve piskopos unvanı bulunan bir belge mührü ortaya çıkarıldı. Araştırmacılara göre geçici olarak 6–7. yüzyıllara tarihlenen mühür, yazılı kaynakları sınırlı olan bölgenin erken kilise yönetimine ilişkin nadir bir kanıt sunuyor.
Heritage Daily ↗ - Romanya’da oyuncaklarıyla gömülmüş bir çocuğun Roma dönemi lahdi bulundu
Tomis antik kentinde yaklaşık 1.800 yıllık kapalı bir çocuk lahdinden tekerlekli at oyuncağı, horoz biçimli çıngırak, takılar ve organik kalıntılar çıkarıldı. Ahşap tabut parçaları ve kefenin de korunması, Roma dönemindeki çocuk cenazelerini incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.
HeritageDaily ↗ - Gölyazı’daki antik tiyatronun seyirci bölümünde Roma dönemi mezarı bulundu
Apollonia ad Rhyndacum tiyatrosunda, MS 1. yüzyıla tarihlenen ve yakılmış insan kalıntıları içeren kiremit örtülü bir mezar ortaya çıkarıldı. Kentin ayrı bir mezarlığı bulunmasına rağmen gömünün tiyatroya yapılmasının nedeni henüz bilinmiyor; buluntu kamusal alanların kullanımına ilişkin yeni sorular doğuruyor.
Arkeofili ↗ - Teos’ta Antinoos’un mermer portresi ve 13 yazıt bulundu
Teos’taki Roma ve Augustus Tapınağı çevresinde Antinoos’un mermer portresi ile yeniden kullanılmış taş bloklar üzerinde 13 yazıt bulundu. Yazıtlar kentin siyasi ve hukuki ilişkilerini aydınlatırken, araştırmacılara göre portre ve yazıt parçaları tapınağın Antinoos kültüyle de bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Arkeofili ↗ · Kazı defteri - Çanakkale Boğazı kıyısında yeni bir tarih öncesi yerleşim tanımlandı
Yeni yayımlanan çalışma, 2024 yüzey araştırmalarında tespit edilen Yaylatepe Höyük’ü ve Geç Kalkolitik sonundan Geç Tunç Çağı başlangıcına uzanan seramiklerini ilk kez tanıttı. Araştırmacıya göre karşı kıyıdaki Asartepe ile görsel bağlantısı bulunan yerleşim, boğazdaki tarih öncesi kıyı ilişkilerini anlamaya katkı sağlıyor.
Arkeoloji Dergisi ↗
Tüm kazı alanları (385)
Türkiye
- Acemhöyük
- Afrodisias
- Aizanoi
- Alabanda Antik Kenti
- Alacahöyük
- Amos Antik Kenti
- Ani
- Arslantepe Höyüğü
- Aspendos
- Assos
- Ayanis Kalesi
- Aççana Höyük – Alalah
- Aşıklı Höyük
- Barcın Höyük
- Bergama Antik Kenti
- Beçin Orta Çağ Kenti
- Blaundos Antik Kenti
- Boncuklu Höyük
- Canhasan I Höyüğü
- Didyma Apollon Kutsal Alanı
- Domuztepe Höyüğü
- Efes
- Euromos Antik Kenti
- Gordion
- Göbeklitepe
- Hadrianopolis Antik Kenti
- Hattuşa
- Hierapolis
- Kaman-Kalehöyük
- Karahantepe
- Karatepe-Aslantaş
- Karkamış
- Kaunos
- Kibyra
- Klaros Kutsal Alanı
- Klazomenai Antik Kenti
- Knidos
- Ksanthos
- Kültepe-Kaniş
- Labraunda Kutsal Alanı
- Laodikeia
- Letoon Kutsal Alanı
- Limyra Antik Kenti
- Menderes Magnesiası
- Metropolis Antik Kenti
- Milet
- Myra
- Nemrut Dağı Tümülüsü
- Nysa Antik Kenti
- Olympos Antik Kenti
- Oymaağaç Höyük
- Patara
- Perge Antik Kenti
- Phaselis Antik Kenti
- Priene
- Sagalassos
- Sardes
- Sayburç
- Side Antik Kenti
- Stratonikeia
- Teos Antik Kenti
- Tripolis Antik Kenti
- Troya
- Uluburun Batığı
- Yenikapı – Theodosius Limanı Kazı Alanı
- Yeşilova Höyüğü
- Yumuktepe Höyüğü
- Zerzevan Kalesi
- Zeugma
- Zincirli Höyük
- Çatalhöyük
- Çavuştepe Kalesi
- Çayönü Tepesi
- Çukuriçi Höyük
- İasos Antik Kenti
- Şapinuva
Yunanistan
İtalya
Birleşik Krallık
- Avebury Kazı Alanı
- Durrington Walls Yerleşimi ve Tören Alanı
- Kourion Antik Kenti
- Must Farm Kazıklı Yerleşimi
- Ness of Brodgar Neolitik Kompleksi
- Richborough Roma Kenti ve Kalesi
- Silchester Antik Kenti
- Skara Brae Neolitik Yerleşimi
- Star Carr Mezolitik Yerleşimi
- Stonehenge Kazı Alanı
- Sutton Hoo Mezar Alanı
- Vindolanda Roma Kalesi
