محاکمات جادوگری سیلم در ۱۶۹۲: چرا ۲۰ نفر اعدام شدند؟

در سال ۱۶۹۲، مقام‌های ماساچوست (Massachusetts) بیش از ۲۰۰ نفر را درگیر بحرانی بر سر اتهام جادوگری کردند. نوزده نفر از آن‌ها پای چوبه دار جان دادند. در این مقاله با تاریخ‌ها، مکان‌ها، قربانیان و علت‌های این ماجرا آشنا می‌شوید. همچنین می‌بینید که امروز چه چیزهایی از آن در سیلم (Salem) باقی مانده است.

پاسخ کوتاه به پرسش «چرا؟» این است: این بحران یک علت واحد نداشت. ترس، دشمنی‌های محلی، جنگ و نظام قضایی‌ای که شواهد عجیب را می‌پذیرفت، به یکدیگر دامن زدند.

محاکمات جادوگری سیلم چه زمانی و کجا اتفاق افتاد؟

محاکمات جادوگری سیلم مجموعه‌ای از جلسات بازپرسی و محاکمه به اتهام جادوگری در ماساچوست بود. این جلسات از فوریه ۱۶۹۲ تا مه ۱۶۹۳ ادامه داشت. پس اگر شما هم دنبال سال و تاریخ این محاکمات هستید، پاسخ این است: بحران در ۱۶۹۲ آغاز شد و آخرین محاکمات در ۱۶۹۳ پایان یافت.

نام این محاکمات کمی گمراه‌کننده است. بسیاری از متهمان اهل شهر سیلم بودند. عده‌ای از روستای سیلم می‌آمدند که امروز دنورز (Danvers) نام دارد. بنا بر آرشیو دانشگاه ویرجینیا، عده‌ای دیگر در حدود دو دوجین سکونتگاه دیگر در بخش شرقی مستعمره خلیج ماساچوست زندگی می‌کردند. بنابراین وقتی می‌پرسید «این اتفاق کجا افتاد؟»، پاسخ دقیق یک منطقه کامل است، نه فقط یک شهر.

چرا شروع شد؟ روستایی زیر فشار

موزه پیبادی اسکس زمینه بحران را مجموعه‌ای از مشکلات می‌داند. میان روستا و شهر رقابت وجود داشت. اختلاف‌های کلیسایی و تغییرات حکومتی هم در جریان بود. درگیری با فرانسوی‌ها و متحدان بومی آن‌ها ادامه داشت. آبله و شرایط شدید آب‌وهوایی نیز به این مشکلات اضافه شده بود.

شما یک گروه گفت‌وگوی محله را در سالی سخت تصور کنید. قیمت‌ها بالا رفته، هوا افتضاح است، دو خانواده با هم دعوا دارند و کسی بیمار می‌شود. در چنین فضایی شایعه زودتر پخش می‌شود. در سال ۱۶۹۲، آن شایعه جادوگری بود.

یکی از اختلاف‌های محلی اهمیت زیادی داشت. ساموئل پاریس (Samuel Parris) در سال ۱۶۸۹ کشیش روستای سیلم شد و مالکیت خانه کشیش را هم به او دادند. این اتفاق اختلاف‌های محلی را شدیدتر کرد.

چارچوب حقوقی هم مهم بود. قوانین انگلیسیِ حاکم در ماساچوست، جادوگری را جرمی با مجازات مرگ می‌دانستند. در باور آن زمان، جادوگر کسی بود که روحش را به شیطان فروخته بود.

بحران چطور آغاز شد؟

بنا بر روایت موزه جادوگری سیلم، ماجرا در ژانویه ۱۶۹۲ آغاز شد. بتی پاریس (Betty Parris) نه‌ساله و ابیگیل ویلیامز (Abigail Williams) یازده‌ساله علائمی نشان دادند که هیچ‌کس نمی‌توانست توضیحشان دهد.

حکم بازداشت تیتوبا (Tituba)، سارا گود (Sarah Good) و سارا آزبورن (Sarah Osborn) در ۲۹ فوریه ۱۶۹۲ صادر شد. بازپرسی آن‌ها از ۱ مارس آغاز شد. مارگو برنز (Margo Burns)، تاریخ‌نگار، در مطلبی برای بنیاد ملی علوم انسانی آمریکا (National Endowment for the Humanities) می‌نویسد که دو قاضی، جان هاثورن (John Hathorne) و جاناتان کوروین (Jonathan Corwin)، تیتوبا را تحت فشار گذاشتند تا اعترافی دروغین کند. تیتوبا در بردگی پاریس بود.

این فشار بر دیگران هم اثر گذاشت. بنا بر آرشیو دانشگاه ویرجینیا، حدود ۵۰ نفر به جادوگری اعتراف کردند. بیشتر آن‌ها می‌خواستند از محاکمه فوری جلوگیری کنند.

«شواهد شبحی» چه بود؟

دادگاه «شواهد شبحی» را می‌پذیرفت. منظور شهادت‌هایی بود که بر اساس آن‌ها، تصویری بی‌جسم از متهم در خواب یا مکاشفه به دیگران حمله کرده بود. شما نمی‌توانید نادرستی یک مکاشفه را ثابت کنید. مشکل همین بود.

در الهیات آن زمان بر سر این موضوع اختلاف وجود داشت. طرفداران موضع دادگاه می‌گفتند شیطان نمی‌تواند بدون رضایت یک فرد از تصویر او استفاده کند. مخالفان می‌گفتند ممکن است از تصویر یک فرد بی‌گناه هم استفاده شود. ویکی‌پدیای انگلیسی این اختلاف را ثبت کرده است.

تاریخ‌نگاران درباره میزان تأثیر این شواهد هم‌نظر نیستند. وندل دی. کریکر (Wendel D. Craker) در مقاله سال ۱۹۹۷ خود با این روایت مخالفت می‌کند که شهادت شبحی به‌تنهایی برای کشاندن کسی به محاکمه کافی بود. به گفته او، هیچ‌کس تنها بر پایه چنین اتهامی محاکمه نشد.

قربانیان محاکمات جادوگری سیلم: چه کسانی جان دادند؟

منابع این آمار را ارائه می‌کنند:

بیش از ۲۰۰ نفر متهم شدند و ۳۰ نفر مجرم شناخته شدند؛ بنا بر ویکی‌پدیای انگلیسی.
نوزده نفر به دار آویخته شدند. چهارده نفر زن و پنج نفر مرد بودند؛ بنا بر ویکی‌پدیای انگلیسی.
جایلز کوری (Giles Corey) در ۱۹ سپتامبر ۱۶۹۲ زیر فشار سنگ‌هایی که روی او انباشته بودند جان داد. هدف این بود که او را وادار کنند رسماً به اتهامش پاسخ دهد؛ بنا بر موزه جادوگری سیلم.
دست‌کم پنج نفر در زندان مردند و یک نفر زیر شکنجه جان داد. به همین دلیل، آرشیو دانشگاه ویرجینیا شمار کل جان‌باختگان را دست‌کم ۲۵ نفر می‌داند.

عدد ۲۰ اعدام‌شده در عنوان از همین‌جا می‌آید: ۱۹ نفر با طناب دار، به‌علاوه کوری. هیچ‌کس را به تیرک نبستند و نسوزاندند. موزه جادوگری سیلم این نکته را به‌روشنی بیان می‌کند.

فرماندار ویلیام فیپس (William Phips) در ۲۷ مه ۱۶۹۲ دادگاهی ویژه به نام اویر و ترمینر (Oyer and Terminer) تشکیل داد. نخستین پرونده آن متعلق به بریجت بیشاپ (Bridget Bishop) بود و در ۲ ژوئن بررسی شد. او را در ۱۰ ژوئن به دار آویختند. اعدام‌ها سپس در چند نوبت انجام شد: یک نفر در ۱۰ ژوئن، پنج نفر در ۱۹ ژوئیه، پنج نفر در ۱۹ اوت و هشت نفر در ۲۲ سپتامبر ۱۶۹۲.

خط زمانی

۱۶۸۹ ساموئل پاریس کشیش روستای سیلم می‌شود.
ژانویه ۱۶۹۲ بتی پاریس و ابیگیل ویلیامز بیمار می‌شوند.
۲۹ فوریه ۱۶۹۲ حکم بازداشت تیتوبا، سارا گود و سارا آزبورن صادر می‌شود.
۱ مارس ۱۶۹۲ بازپرسی سه متهم نخست آغاز می‌شود.
۲۷ مه ۱۶۹۲ دادگاه اویر و ترمینر تشکیل می‌شود.
۲ ژوئن ۱۶۹۲ پرونده بریجت بیشاپ بررسی می‌شود.
۱۰ ژوئن ۱۶۹۲ بریجت بیشاپ به دار آویخته می‌شود.
۱۹ ژوئیه ۱۶۹۲ پنج نفر به دار آویخته می‌شوند.
۱۹ اوت ۱۶۹۲ پنج نفر دیگر به دار آویخته می‌شوند.
۱۹ سپتامبر ۱۶۹۲ جایلز کوری زیر فشار سنگ‌ها جان می‌دهد.
۲۲ سپتامبر ۱۶۹۲ هشت نفر به دار آویخته می‌شوند؛ این آخرین اعدام‌ها با طناب دار است.
اکتبر ۱۶۹۲ فرماندار فیپس دادگاه ویژه را تعطیل می‌کند.
ژانویه ۱۶۹۳ پرونده‌های باقی‌مانده به دادگاهی تازه می‌روند که شواهد شبحی را نمی‌پذیرد.
مه ۱۶۹۳ آخرین محاکمات برگزار می‌شود.
۱۶۹۷ ساموئل سیوال (Samuel Sewall) و ۱۲ عضو هیئت منصفه عذرخواهی می‌کنند.
۱۹۹۲ یادبود محاکمات جادوگری سیلم ساخته می‌شود.
ژانویه ۲۰۱۶ محل اعدام‌ها در پروکترز لج (Proctor’s Ledge) تأیید می‌شود.
۱۹ ژوئیه ۲۰۱۷ یادبود پروکترز لج افتتاح می‌شود.

ماجرا چطور پایان یافت؟

فیپس در اکتبر ۱۶۹۲ دادگاه ویژه را تعطیل کرد. پرونده‌های باقی‌مانده در ژانویه ۱۶۹۳ به دادگاه عالی قضایی تازه‌تأسیس (Superior Court of Judicature) رفتند. این دادگاه شهادت شبحی را نمی‌پذیرفت. بنا بر گزارش موزه جادوگری سیلم، بیشتر متهمان بی‌گناه شناخته شدند و اعدام تازه‌ای صورت نگرفت.

در سال ۱۶۹۷، قاضی ساموئل سیوال و ۱۲ عضو هیئت منصفه بابت نقش خود در محاکمات عذرخواهی کردند.

آیا علت ماجرا یک قارچ بود؟

شاید شما هم خوانده باشید که چاودار کپک‌زده علت علائم دختران بوده است. لیندا کاپورائل (Linnda Caporael) در سال ۱۹۷۶ این فرضیه را مطرح کرد که مسمومیت با ارگوت باعث آن علائم شده بود. همان سال، اسپانوس و گوتلیب (Spanos ve Gottlieb) در مجله ساینس (Science) استدلال کردند که شواهد از این فرضیه پشتیبانی نمی‌کند. نتیجه مقاله آن‌ها این است که علائم و سیر کلی بحران با شیوع ارگوتیسم تشنجی سازگار نیست.

بنابراین، یک توضیح واحد و اثبات‌شده علت بحران را روشن نکرده است. پاسخ محتاطانه‌تر همان مجموعه فشارهایی است که بالاتر خواندید.

یادبودهای محاکمات جادوگری سیلم و محل آن‌ها امروز

دو یادبود را خوب است بشناسید.

یادبود محاکمات جادوگری سیلم به سال ۱۹۹۲ برمی‌گردد. نشانی آن پلاک ۲۴ خیابان لیبرتی (Liberty Street) است. این یادبود ۲۰ نیمکت گرانیتی دارد و روی هر نیمکت نام یکی از قربانیان نوشته شده است.

دومی پروکترز لج، محل به دار آویختن قربانیان، است. مدت‌ها مشخص نبود آن ۱۹ نفر را کجا به دار آویخته‌اند. گروه پروژه گالوز هیل (Gallows Hill Projesi) از شهادت‌های تاریخی و تحلیل میدان دید با سامانه اطلاعات جغرافیایی، GIS، استفاده کرد. آن‌ها در ژانویه ۲۰۱۶ تأیید کردند که محل اعدام‌ها پروکترز لج بوده است. یادبود پروکترز لج در ۱۹ ژوئیه ۲۰۱۷ افتتاح شد؛ درست در سیصدوبیست‌وپنجمین سالگرد اعدام پنج نفر در ۱۹ ژوئیه ۱۶۹۲.

موزه و کتاب‌های محاکمات جادوگری سیلم

موزه پیبادی اسکس در سیلم اشیای اصیلی را به نمایش می‌گذارد که مستقیماً با محاکمات ارتباط دارند. این موزه دسترسی به نسخه‌های دیجیتال اسناد دادگاه را هم فراهم می‌کند. اگر شما دنبال منابع دست‌اول هستید، از همین‌جا شروع کنید.

همچنین موزه‌ها و صفحات آموزشی زیر نظر موزه جادوگری سیلم فعالیت می‌کنند. این موزه صفحه‌ای درباره تاریخ و بخشی برای پرسش‌های متداول منتشر می‌کند.

از میان پژوهش‌های قدیمی‌تر، چارلز دبلیو. آپهام (Charles W. Upham) کتاب جادوگری در سیلم (Salem Witchcraft) را در سال ۱۸۶۷ در بوستون (Boston)، در دو جلد منتشر کرد. این اثری از قرن نوزدهم است؛ پس آن را برای شناخت تاریخِ تاریخ‌نگاری این ماجرا بخوانید.

جزئیاتی که در راهنماهای گردشگری پیدا نمی‌کنید

ربکا نرس (Rebecca Nurse) ابتدا بی‌گناه شناخته شد. سپس ویلیام استوتن (William Stoughton) هیئت منصفه را برای بررسی دوباره بازگرداند. رأی به مجرمیت تغییر کرد و او در ۱۹ ژوئیه به دار آویخته شد.
یک کودک چهارساله زندانی شد. حکم بازداشت دوروتی گود (Dorothy Good) در ۲۳ مارس ۱۶۹۲، به ظن جادوگری، صادر شد. روز بعد او را همراه مادرش، سارا گود، زندانی کردند.
تبرئه شدن به معنی آزاد شدن نبود. تیتوبا در سال ۱۶۹۳ بی‌گناه شناخته شد. اما چون هزینه‌های زندانش پرداخت نشده بود، بلافاصله آزاد نشد. برده‌دار تازه‌ای بدهی او را پرداخت و او را خرید.
زمین چیزی نشان نداد. بررسی پروکترز لج با رادار نفوذی زمین هیچ بقایای انسانی و هیچ اثری از سازه چوبه دار پیدا نکرد. پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که اعدام‌ها احتمالاً با آویختن از یک درخت انجام شده‌اند.
داستان عاشقانه فیلم در اسناد وجود ندارد. هیچ شاهد تاریخی برای رابطه جان پروکتر (John Proctor) و ابیگیل ویلیامز در بوته آزمایش وجود ندارد. پروکتر حدود ۶۰ سال داشت و ویلیامز ۱۱ ساله بود.

پرسش‌های متداول

پاسخ‌های کوتاه در بخش ساختاریافته پرسش‌های متداول این مقاله آمده است. به‌اختصار، محاکمات از فوریه ۱۶۹۲ تا مه ۱۶۹۳ ادامه داشت، ۱۹ نفر به دار آویخته شدند و جایلز کوری زیر فشار سنگ‌ها جان داد. در مجموع دست‌کم ۲۵ نفر جان باختند و هیچ‌کس سوزانده نشد. محل اعدام‌ها پروکترز لج است.