خانه‌ای را تصور کنید که آن‌قدر بزرگ است که فرمانروا باید انتخاب کند شب در کدام اتاق‌خواب بخوابد. زندگی روزمره امپراتوران چینگ در پکن (Pekin) چنین بود. در این مقاله، شما از ساعت مطالعه صبح زود تا سفره‌های جداگانه غذا همراه آن‌ها می‌شوید. ادعای مشهور 9,999 اتاق را هم بررسی می‌کنیم.
شهر ممنوعه چین کجاست؟
شهر ممنوعه در مرکز پکن، پایتخت چین، قرار دارد. این مجموعه در شمال تیانآنمن (Tiananmen) است. موزه کاخ آن را کاخ امپراتوری دودمانهای مینگ (Ming) و چینگ معرفی میکند.
این مجموعه مستطیلی حدود 72 هکتار مساحت دارد. طول آن از شمال به جنوب 961 متر و از شرق به غرب 753 متر است. اگر شما در امتداد ضلع بلند آن راه بروید، پیش از رسیدن به دیوار انتهایی تقریباً یک کیلومتر پیموده‌اید.
نام شهر ممنوعه در زبان چینی چه معنایی دارد؟
نام تاریخی چینی آن 紫禁城 است که در پینیین Zǐjìnchéng نوشته میشود. معنای تحتاللفظی آن «شهر ممنوعه بنفش» است.
بخش «ممنوعه» ریشه‌ای عملی دارد. ورود به محوطه امپراتوری به‌شدت محدود بود و مردم عادی نمی‌توانستند آزادانه به آن نزدیک شوند. بخش «بنفش» به آسمان مربوط است. در طرح کیهانی کاخ، اقامتگاه زمینی امپراتور با ناحیه زی‌وِی (Ziwei) پیرامون ستاره قطبی تطبیق داشت. این ناحیه را مرکز آسمان می‌دانستند.
چه کسی شهر ممنوعه را ساخت؟
جو دی (Zhu Di)، امپراتور مینگ که با نام دوره سلطنتش، یونگ‌له (Yongle)، شناخته میشود، دستور ساخت کاخ را داد. ساخت‌وساز از 1406 تا 1420 ادامه داشت؛ یعنی چهارده سال کار.
کاخ برای همیشه در دست مینگ نماند. دودمان چینگ در سال 1644 در پکن مستقر شد و کاخ مینگ را به مرکز امپراتوری خود تبدیل کرد. در مجموع، 24 امپراتور در این کاخ زندگی کردند: 14 امپراتور مینگ و 10 امپراتور چینگ.
ادعای 9,999 اتاق
عددی که در عنوان مطرح شده، یک روایت است و حاصل بررسی و اندازه‌گیری نیست. پشتوانه آن سنت شفاهی است. ویکیپدیای انگلیسی شمارشی شامل 8,886 دهانه معماری در 980 ساختمان را نقل میکند. همچنین می‌گوید این افسانه با اندازه‌گیری تأیید نشده است.
مسئله دیگر، واحد شمارش است. واحد سنتی در این شمارش‌ها «دهانه» است؛ فضایی که چهار ستون باربر محدوده آن را مشخص میکنند. این فضا با چیزی که شما امروز اتاق می‌نامید یکسان نیست. پس تعداد دقیق به این بستگی دارد که چه چیزی را بشمارید.
دو بخش کاخ: مراسم در جنوب، خانواده در شمال
نقشه کاخ متقارن است. بخش بیرونی در جنوب برای مراسم حکومتی در نظر گرفته شده بود. بخش اندرونی در شمال به زندگی خانواده امپراتوری اختصاص داشت.
اندرونی فقط محل سکونت نبود. موزه کاخ توضیح می‌دهد که این بخش، هم اقامتگاه‌های امپراتور و همسرانش را در خود داشت و هم فضاهایی برای مراسم مذهبی و اداره حکومت.
محل کار و خواب امپراتور: یانگ‌شین دیان
یک ساختمان، ترکیب خانه و محل کار را به‌خوبی نشان می‌دهد. یانگ‌شین دیان (Yangxin Dian)، یا تالار پرورش ذهن، محل زندگی و کار هشت امپراتور چینگ بود. این سنت از یونگ‌ژنگ (Yongzheng) آغاز شد.
موزه کاخ چند فضای داخل آن را این‌گونه توصیف میکند:
- چین‌چین چین‌شیان (Qinqin Qinxian) در قسمت غربی قرار داشت. امپراتور در آنجا عریضه‌ها را می‌خواند و با وزیرانش گفت‌وگوهای محرمانه داشت.
- تالار پشتی پنج دهانه دارد. اتاق‌خواب‌ها در دو انتهای شرقی و غربی قرار دارند و امپراتور می‌توانست یکی را انتخاب کند.
- اتاق گرم شرقی جایی است که ملکه‌های مادر، تزی‌شی (Cixi) و تزی‌آن (Ci’an)، از پشت پرده امور کشور را اداره می‌کردند.
یک دفتر کار خانگی امروزی را تصور کنید که میز آشپزخانه و اتاق هیئت‌مدیره در یک اتاق جا گرفته‌اند. اینجا اتاق‌خواب، اتاق مطالعه و دستگاه حکومت در یک مجموعه ساختمانی کنار هم بودند.
یک روز از زندگی امپراتور چینگ
موزه کاخ تصویری کلی از یک روز امپراتوران چینگ ارائه میکند. به‌ویژه امپراتوران نخستین، حدود ساعت 5:00 صبح بیدار می‌شدند و زمانی را به خواندن و مطالعه اختصاص می‌دادند. اگر شما هم پیش از طلوع آفتاب کارتان را شروع کرده باشید، این برنامه برایتان آشناست.
امپراتور پس از صبحانه، حدود ساعت 9:00 تا 11:00، مقام‌ها را به حضور می‌پذیرفت و درباره امور کشور گفت‌وگو می‌کرد. ادامه روز با وعده‌های غذا، اسناد و آیین‌ها تنظیم می‌شد.
وعده‌های غذا: هرکس جداگانه غذا می‌خورد
این جزئیات را می‌توانید با سفره خودتان مقایسه کنید. در کاخ چینگ، امپراتور، ملکه و دیگر همسران امپراتور معمولاً وعده‌های روزانه را جداگانه می‌خوردند. هرکس در اقامتگاه خودش غذا می‌خورد. شام خانوادگی به معنای امروزی وجود نداشت.
موزه کاخ از دو وعده اصلی در ساعت‌های 8:00 و 14:00 نام می‌برد. بعدازظهر یا شب هم میان‌وعده می‌خوردند. حتی غذا خوردن برنامه زمانی داشت.
مدرسه شاهزادگان
شاهزادگان چینگ از شش‌سالگی در محلی به نام شانگ‌شوفانگ (Shangshufang) درس خواندن را آغاز می‌کردند. آن‌ها زبان‌های چینی، منچویی و مغولی می‌آموختند. متون کلاسیک و شعر هم می‌خواندند و سوارکاری و تیراندازی با کمان تمرین می‌کردند.
سه زبان و یک ورزش در شش‌سالگی، برنامه را حسابی پُر میکند. شما می‌توانید بفهمید چرا یک روز تعطیلی اهمیت داشت. بخش‌های بعد نشان می‌دهند چنین روزی چقدر به‌ندرت پیش می‌آمد.
پایان زندگی خاندان امپراتوری در کاخ
قرار شد پویی (Puyi)، آخرین امپراتور، در 12 فوریه 1912 از سلطنت کناره‌گیری کند. بااین‌حال، خانواده امپراتوری تا سال 1924 در اندرونی به زندگی ادامه دادند. به این ترتیب، خانواده‌ای بدون امپراتور دوازده سال در کاخ ماند.
موزه کاخ در سال 1925 در کاخ سابق تأسیس شد. یونسکو (UNESCO) در سال 1987 شهر ممنوعه پکن را در فهرست میراث جهانی ثبت کرد.
خط زمانی
- 1406: ساخت شهر ممنوعه در دوران یونگ‌له آغاز میشود.
- 1420: مجموعه کاخ تکمیل میشود.
- 1644: دودمان چینگ در پکن مستقر میشود و کاخ را در اختیار می‌گیرد.
- 12 فوریه 1912: درباره کناره‌گیری پویی، آخرین امپراتور، تصمیم گرفته میشود.
- 1924: اقامت خانواده امپراتوری در اندرونی پایان می‌یابد.
- 1925: موزه کاخ تأسیس میشود.
- 1987: یونسکو شهر ممنوعه را به‌عنوان میراث جهانی ثبت میکند.
جزئیاتی که در کتاب‌های راهنما پیدا نمی‌کنید
این نکته‌ها از توضیحات موزه کاخ درباره زندگی درباری گرفته شده‌اند.
- شاهزادگان تقریباً تعطیلی نداشتند. شاهزاده فقط به مناسبت سال نو، تولد امپراتور، جشن قایق اژدها، جشن نیمه پاییز و تولد خودش می‌توانست یک روز مرخصی بگیرد.
- کار آشپزها ثبت می‌شد. پیش از سرو غذای امپراتور، در سندی مکتوب ثبت می‌شد که هر غذا را کدام آشپز پخته است.
- غذا را ابتدا می‌چشیدند. خواجه‌های خدمتگزار امپراتور برای حفظ امنیت، پیش از غذا خوردن او، غذاها را می‌چشیدند.
- آب مخصوص. آب مورد استفاده برای پخت غذای امپراتور را از کوه یوچوان، در غرب پکن، به کاخ می‌آوردند.
- آموزگاران غربی. مبلغان مسیحی، توماس پریرا (Tomás Pereira)، ژان‌فرانسوا ژربیون (Jean-François Gerbillon) و ژواکیم بووه (Joachim Bouvet)، از جمله کسانی بودند که در یانگ‌شین دیان به امپراتور کانگ‌شی (Kangxi) درس می‌دادند.
پرسش‌های متداول
شهر ممنوعه کجاست؟
در مرکز پکن، در شمال تیانآنمن.
紫禁城 چه معنایی دارد؟
شهر ممنوعه بنفش. در پینیین Zǐjìnchéng خوانده میشود.
آیا واقعاً 9,999 اتاق دارد؟
این عدد یک روایت سنتی است. یکی از شمارشهای نقلشده در ویکیپدیای انگلیسی، 8,886 دهانه در 980 ساختمان را ثبت میکند. دهانه با اتاق امروزی یکسان نیست.
چند امپراتور آنجا زندگی کردند؟
24 امپراتور؛ 14 نفر از دودمان مینگ و 10 نفر از دودمان چینگ.
منابع
- موزه کاخ، درباره موزه کاخ intl.dpm.org.cn
- یونسکو، کاخ‌های امپراتوری دودمانهای مینگ و چینگ whc.unesco.org
- ویکی‌پدیا، شهر ممنوعه en.wikipedia.org
- موزه کاخ، 养心殿 (تالار پرورش ذهن) dpm.org.cn
- موزه کاخ، 清代皇帝一天的生活 (یک روز از زندگی امپراتور چینگ) dpm.org.cn
- موزه کاخ، 上书房 (شانگ‌شوفانگ) dpm.org.cn
- موزه کاخ، 清代宫廷饮食 (غذای دربار چینگ) dpm.org.cn
- ChinaCulture، شهر ممنوعه en.chinaculture.org
Image: Sunset of the Forbidden City 2006.JPG — User:kallgan, CC BY-SA 3.0
