می‌فلاور و نخستین روز شکرگزاری: واقعاً چه اتفاقی افتاد؟

احتمالاً شما هم در مدرسه داستان می‌فلاور (Mayflower) را ساده شنیده‌اید. زائران راهی دریا شدند، به خشکی رسیدند، با همسایگانشان غذا خوردند و دوست شدند. اما اسناد داستان پیچیده‌تری دارند. داستانی که جالب‌تر هم هست. ببینیم منابع واقعاً چه چیزهایی را تأیید می‌کنند.

کشتی می‌فلاور: چه کسانی سوار شدند و چرا؟

می‌فلاور یک کشتی انگلیسی بود. در 1620 از بندر پلیموث (Plymouth) در انگلستان به راه افتاد. مسافرانش مهاجرانی بودند که به سوی آمریکا (Amerika) می‌رفتند. امروز آن‌ها را «زائران» می‌نامیم.

این کشتی پیش از آن در تجارت شراب به کار می‌رفت. کریستوفر جونز (Christopher Jones) فرمانده آن بود. کشتی 102 مسافر داشت.

همهٔ آن‌ها جدایی‌طلب مذهبی نبودند. بعضی به دنبال فرصت‌های اقتصادی تازه می‌رفتند. جدایی‌طلبان این مسافران را «غریبه‌ها» می‌نامیدند. پس دو گروه با انگیزه‌های متفاوت در کشتی حضور داشتند.

می‌فلاور سفرش را به‌تنهایی آغاز نکرد. ابتدا کشتی اسپیدول (Speedwell) هم همراهش بود. اما اسپیدول آب می‌داد. هر دو کشتی به انگلستان برگشتند. سرانجام فقط می‌فلاور از اقیانوس اطلس (Atlas Okyanusu) گذشت.

می‌فلاور در 6 سپتامبر 1620 به تقویم یولیانی از پلیموث حرکت کرد. این تاریخ برابر با 16 سپتامبر 1620 در تقویم گریگوری است که امروز به کار می‌بریم. عبور از اقیانوس 66 روز طول کشید.

خط زمانی

• 1614: توماس هانت (Thomas Hunt) مردانی از پاتوکست (Patuxet)، از جمله تیس‌کوانتوم (Tisquantum)، را می‌رباید.
• 1616–1620: همه‌گیری‌های موسوم به «مرگ بزرگ» جوامع وامپانوآگ (Wampanoag) را ویران می‌کنند.
• 1619: تیس‌کوانتوم به زادگاهش برمی‌گردد و می‌فهمد خانواده‌اش در همه‌گیری مرده‌اند.
• 16 سپتامبر 1620، به تقویم گریگوری: می‌فلاور بدون اسپیدول از پلیموث انگلستان حرکت می‌کند.
• 21 نوامبر 1620، به تقویم گریگوری: کشتی نزدیک پراوینستاون (Provincetown) لنگر می‌اندازد و پیمان می‌فلاور امضا می‌شود.
• دسامبر 1620: مهاجران پلیموث را در محل پاتوکست بنا می‌کنند.
• زمستان 1620–1621: حدود نیمی از مهاجران می‌میرند.
• بهار 1621: فرماندار جان کارور (John Carver) و اوسامکوئین (Ousamequin) بر سر پیمان کمک متقابل توافق می‌کنند.
• پاییز 1621: انگلیسی‌ها و وامپانوآگ‌ها در ضیافتی سه‌روزه شرکت می‌کنند.
• 1622: نامهٔ وینسلو دربارهٔ ضیافت در «روایت مورت» (Mourt’s Relation) منتشر می‌شود.
• 1624: آخرین سند شناخته‌شده از می‌فلاور اصلی ثبت می‌شود: ارزیابی ارزش کشتی.
• 1841: الکساندر یانگ (Alexander Young) گردهمایی 1621 را «نخستین شکرگزاری» می‌نامد.
• 13 ژوئن 1957: می‌فلاور 2 (Mayflower II) به بندر پلیموث می‌رسد.
• 1970: برگزاری روز ملی سوگواری در پلیموث آغاز می‌شود.

عبور از اقیانوس: توفان، تیر ترک‌خورده و نوزادی به نام اوشنوس

66 روز در اقیانوس اطلس، آن هم با کشتی‌ای که برای تجارت شراب به کار می‌رفت، زمان کمی نیست. سفر آرامی هم نبود.

در طول سفر، یکی از تیرهای اصلی کشتی ترک خورد. خدمه آن را با وسیله‌ای آهنی دارای پیچی بزرگ تعمیر کردند. کمتر کسی این جزئیات را شنیده است، اما همین نکته نشان می‌دهد کشتی چگونه یکپارچه ماند.

توفانی شدید در اقیانوس اطلس به کشتی برخورد کرد. یکی از مسافران، جان هاولند (John Howland)، به دریا افتاد. او را نجات دادند و زنده ماند.

در کشتی نوزادی هم به دنیا آمد. سه زن باردار در کشتی بودند. الیزابت هاپکینز (Elizabeth Hopkins) در طول سفر پسری به دنیا آورد و نامش را اوشنوس (Oceanus) گذاشت. این نام به شما می‌گوید او دقیقاً کجا متولد شده بود.

می‌فلاور کجا به خشکی رسید؟

می‌فلاور مستقیم به پلیموث در ماساچوست (Massachusetts) نرفت. نخست نزدیک پراوینستاون امروزی، در نوک شبه‌جزیرهٔ کیپ کاد (Cape Cod)، لنگر انداخت. تاریخ آن 11 نوامبر 1620 به تقویم یولیانی، یا 21 نوامبر به تقویم گریگوری بود.

مهاجران اجازه داشتند در منطقهٔ ویرجینیا (Virginia) ساکن شوند. کیپ کاد بیرون از آن محدوده قرار داشت. بعضی از مسافران شروع به زیر سؤال بردن اختیار رهبرانشان کردند. همین مشکل مستقیماً به شکل‌گیری پیمان می‌فلاور انجامید.

در نوامبر 1620، زمانی که کشتی در بندر پراوینستاون بود، چند انگلیسی در کیپ کاد به کاوش پرداختند. آن‌ها ذخایر ذرتی را برداشتند که بومیان در زمین دفن کرده بودند. ویلیام بردفورد (William Bradford) و ادوارد وینسلو (Edward Winslow) هر دو این ماجرا را نوشته‌اند. آن‌ها همچنین ثبت کرده‌اند که قصد داشتند بعداً بهای ذرت را به صاحبانش بپردازند.

مهاجران در دسامبر 1620 پلیموث را بنیان گذاشتند. آن را در محل روستای وامپانوآگی پاتوکست ساختند. همه‌گیری‌ها پیش‌تر جمعیت آن روستا را از هم پاشیده بود.

پیمان می‌فلاور چه بود؟

این پیمان در کشتی، در بندر پراوینستاون، در 11 نوامبر 1620 به تقویم یولیانی امضا شد؛ برابر با 21 نوامبر در تقویم گریگوری. هدفش متحد کردن مستعمره زیر یک حکومت مشترک بود.

41 مسافر مرد بزرگسال آن را امضا کردند. امضاکنندگان سپس جان کارور را به‌عنوان فرماندار مستعمره برگزیدند.

شاید شما هم تصور کنید نسخهٔ اصلی روی پوست‌نوشته در موزه‌ای نگهداری می‌شود. چنین نیست. اصل امضاشده گم شده است. قدیمی‌ترین متن چاپ‌شدهٔ باقی‌مانده از آن در «روایت مورت» است که در 1622 منتشر شد.

پیمان از یک مشکل عملی پدید آمد. گروهی از مسافران در اختیار رهبرانشان تردید داشتند. توافقی مکتوب پاسخی به همین تردید بود.

این سرزمین خالی نبود

مهاجران به طبیعتی بکر و دست‌نخورده نرسیدند. به جایی رسیدند که پیش‌تر فاجعه آن را دگرگون کرده بود.

خط زمانی اسمیتسونین (Smithsonian) همه‌گیری‌های «مرگ بزرگ» را در فاصلهٔ 1616 تا 1620 قرار می‌دهد. تقریباً سه‌چهارم وامپانوآگ‌ها جان باختند. پاتوکست یکی از جوامع آسیب‌دیده بود و زائران پلیموث را در محل آن ساختند.

مردی که بعدها به آن‌ها کمک کرد، سرگذشتی شخصی و گره‌خورده با این ماجرا داشت. تیس‌کوانتوم یکی از 20 مردی بود که ناخدای انگلیسی، توماس هانت، در 1614 از پاتوکست ربود. او در 1619 برگشت. خانواده‌اش در همه‌گیری مرده بودند.

این پیش‌زمینه برای ادامهٔ داستان اهمیت دارد. دنیای وامپانوآگ‌ها که مهاجران در 1620 با آن روبه‌رو شدند، دنیایی سوگوار بود.

نخستین زمستان

نخستین زمستان بسیار سخت بود. ویلیام بردفورد نوشت که حدود نیمی از جمعیت مردند؛ به‌ویژه در ژانویه و فوریهٔ 1621. او اسکوربوت، بیماری‌های دیگر و سرپناه نامناسب را از علت‌ها دانست.

در بدترین روزها، فقط شش یا هفت نفر سالم مانده بودند تا از بیماران مراقبت کنند. ویلیام بروستر (William Brewster) و مایلز استندیش (Myles Standish) هم میان آن‌ها بودند. شما به این تعداد فکر کنید. چند نفر از همهٔ افراد دیگر پرستاری می‌کردند.

بسیاری از افراد بخشی از این دوره را هم در کشتی ماندند. مدت حضور در می‌فلاور بین هفت تا نه ماه بود. این مدت به زمان سوار شدن هر فرد و زمان انتقالش به سرپناه‌های روی خشکی بستگی داشت.

پیمان و کسانی که کمک کردند

در بهار 1621، فرماندار جان کارور با اوسامکوئین، رهبر وامپانوآگ‌ها، توافق کرد. اگر به یکی از دو طرف حمله می‌شد، طرف دیگر به کمکش می‌آمد.

شاید شما اوسامکوئین را با نام ماساسویت (Massasoit) بشناسید. انگلیسی‌ها او را این‌گونه خطاب می‌کردند. اما نام شخصی‌اش اوسامکوئین بود. ماساسویت لقب او بود.

در 1621، اوسامکوئین تیس‌کوانتوم و هوباماک (Hobbamock) را نزد انگلیسی‌ها فرستاد. آن‌ها برای کمک به مهاجران آنجا بودند. هم‌زمان قرار بود آن‌ها را زیر نظر بگیرند. هر دو هدف واقعیت داشت.

ضیافت برداشت محصول در 1621

بهترین روایت اولیه از گردهمایی برداشت محصول در 1621، یک نامه است. ادوارد وینسلو آن را در 11 دسامبر 1621 نوشت. نامه در 1622 در «روایت مورت» منتشر شد.

به نوشتهٔ وینسلو، اوسامکوئین با حدود 90 مرد آمد. دو گروه سه روز با هم ضیافت داشتند. وامپانوآگ‌ها پنج گوزن آوردند.

روز دقیق ضیافت معلوم نیست. هیچ روایت قرن هفدهمی هم آن را «شکرگزاری» نمی‌نامد.

روایت شاهد عینی فقط از گوشت گوزن و پرندگان وحشی به‌عنوان غذا نام می‌برد. ممکن است بوقلمون هم بوده باشد. وینسلو نمی‌گوید چه پرندگانی سر سفره بوده‌اند. بردفورد نوشته که آن پاییز بوقلمون وحشی فراوان بود. اما این نوشته فهرست غذاهای ضیافت نیست.

پرسش بی‌پاسخ دیگری هم وجود دارد. بعضی می‌گویند انگلیسی‌ها وامپانوآگ‌ها را دعوت کرده بودند. موزهٔ تالار زائران (Pilgrim Hall Museum) می‌گوید هیچ سندی روشن نمی‌کند که آن‌ها دعوت شده بودند یا بی‌خبر از راه رسیدند.

پس این نام از کجا آمده است؟ الکساندر یانگ گزارش وینسلو را در 1841 منتشر کرد. او در یک پانویس، گردهمایی را «نخستین شکرگزاری» نامید. این عنوان بیش از دو قرن بعد به آن داده شد.

این ماجرا به زندگی امروز هم ربط دارد. وقتی شما در نوامبر امسال سر سفرهٔ جشن می‌نشینید، به یاد داشته باشید که غذاهایتان از سنت می‌آیند. سند 1621 فقط از گوشت گوزن و پرندگان وحشی نام می‌برد.

جزئیاتی که در کتاب‌های راهنما پیدا نمی‌کنید

• تیر ترک‌خورده: یکی از تیرهای اصلی می‌فلاور هنگام عبور از اقیانوس ترک خورد. آن را با وسیله‌ای آهنی دارای پیچی بزرگ تعمیر کردند.
• مردی در دریا: جان هاولند هنگام توفان به اقیانوس اطلس افتاد و او را بیرون کشیدند و نجات دادند.
• نوزادی با نام دریا: الیزابت هاپکینز نام نوزادش را اوشنوس گذاشت.
• شش یا هفت پرستار: در سخت‌ترین روزهای زمستان، فقط همین تعداد فرد سالم توان مراقبت از بیماران را داشتند. بروستر و استندیش هم میان آن‌ها بودند.
• یک نام و یک لقب: انگلیسی‌ها او را ماساسویت می‌نامیدند. نام خودش اوسامکوئین بود.

صخرهٔ پلیموث: روایت سنتی، نه گزارش مستند

بنا بر روایت سنتی، زائران روی صخرهٔ پلیموث قدم گذاشتند. این داستان بر سنت شفاهی تکیه دارد. بردفورد در روایتش از صخره‌ای نام نمی‌برد. «روایت مورت» منتشرشده در 1622 هم چنین اشاره‌ای ندارد. این صخره یک نماد است. اسناد اولیه تأیید نمی‌کنند که چنین رویدادی رخ داده باشد.

کشتی می‌فلاور حالا کجاست؟

کشتی اصلی دیگر وجود ندارد. آخرین سند شناخته‌شدهٔ آن، ارزیابی ارزش کشتی در 1624 است.

بعضی می‌گویند بخش‌هایی از کشتی در انگلستان باقی مانده است. مجموعه‌موزه‌های پلیموث پاتوکست (Plimoth Patuxet Museums) اعلام می‌کند که هیچ مدرک تاریخی این ادعاها را تأیید نمی‌کند.

اما شما هنوز می‌توانید سوار یک می‌فلاور شوید. می‌فلاور 2 بازسازی کشتی 1620 در اندازهٔ واقعی است. این کشتی از انگلستان راه افتاد، از اقیانوس گذشت و در 13 ژوئن 1957 به بندر پلیموث رسید.

یادآوری سوی دیگر داستان

برای بسیاری از بومیان، این تاریخ مایهٔ جشن نیست. برگزاری روز ملی سوگواری در 1970 در پلیموث آغاز شد. آغاز آن در روز شکرگزاری، بر فراز تپهٔ کولز (Cole’s Hill)، بود. فرانک جیمز (Frank James)، از وامپانوآگ‌های آکوئینا (Aquinnah Wampanoag)، سخنرانی‌ای در انتقاد از استعمار آماده کرده بود. مسئولان جشن رسمی آن را نپذیرفتند. پس از آن، برگزاری این آیین آغاز شد.

داستان می‌فلاور دو سوی واقعی دارد. یک سوی آن سفری پرخطر و زمستانی سخت است. سوی دیگرش سرزمین و مردمی است که پیش از رسیدن کشتی، از بیماری و آدم‌ربایی زخم خورده بودند.

پرسش‌های متداول

منابع

1. ویکی‌پدیای ترکی — می‌فلاور tr.wikipedia.org
2. ویکی‌پدیای انگلیسی — می‌فلاور en.wikipedia.org
3. کتابخانهٔ مجلس اعیان — چهارصدمین سالگرد می‌فلاور lordslibrary.parliament.uk
4. موزهٔ تالار زائران — می‌فلاور pilgrimhall.org
5. موزهٔ تالار زائران — پیمان می‌فلاور pilgrimhall.org
6. موزهٔ تالار زائران — پیاده شدن زائران در آمریکا pilgrimhall.org
7. موزهٔ تالار زائران — پیمان با ماساسویت pilgrimhall.org
8. موزهٔ تالار زائران — زمستان 1621 pilgrimhall.org
9. موزهٔ تالار زائران — «نخستین شکرگزاری» pilgrimhall.org
10. موزهٔ تالار زائران — تاریخ صخرهٔ پلیموث pilgrimhall.org
11. موزهٔ تالار زائران — روز ملی سوگواری pilgrimhall.org
12. بسته‌های آموزشی دانشنامهٔ بریتانیکا — اسنادی که بر قانون اساسی ایالات متحده تأثیر گذاشتند packs.eb.com
13. موزهٔ ملی سرخ‌پوستان آمریکا، اسمیتسونین — خط زمانی americanindian.si.edu
14. مجموعه‌موزه‌های پلیموث پاتوکست — می‌فلاور 2 plimoth.org
15. مجموعه‌موزه‌های پلیموث پاتوکست — در جشن برداشت محصول 1621 چه خوردند؟ plimoth.org
16. مجموعه‌موزه‌های پلیموث پاتوکست — فراوانی بوقلمون‌های وحشی plimoth.org
17. کتابخانه‌های دانشگاه بینگهمتون — خاستگاه زائران مستعمرهٔ پلیموث libnews.binghamton.edu

Image: Mayflower in Plymouth Harbor, by William Halsall.jpg — William Halsall, Public domain