موزه تروا در کجای ترکیه قرار دارد؟
موزه تروا در ورودی محوطه باستانی تروا قرار دارد؛ در روستای توفیکیه (Tevfikiye)، از توابع شهرستان مرکزی چاناق‌قلعه (Çanakkale). اینجا شما میتوانید ارتباط اشیای کشف‌شده در تروا (Troya) و منطقه پیرامون آن، تروآس (Troas)، را با محوطه باستانی کنار موزه ببینید. خود ساختمان هم بخشی از تجربه بازدید است. نمای فولادی هوازده آن با الهام از یک شیء بیرون‌آمده از دل خاک طراحی شده است.
این مجموعه چند راه برای آشنایی با موضوع پیش روی شما می‌گذارد. سرپیکانهای مفرغی از لایههای استقراری ششم و هفتم تروا آمده‌اند. زیورآلات طلا، نمایشگاه را به اشیایی پیوند می‌دهند که به ترکیه بازگردانده شده‌اند. تابوت پولیکسنا (Polyksena) نیز بازنمایی حجاری‌شده‌ای از یک اسطوره تروا را نشان می‌دهد. در کنار هم، این آثار بازدید را از یک نوع شیء یا یک دوره تاریخی فراتر می‌برند.
تاریخچه موزه تروا؛ چه زمانی افتتاح شد؟
موزه از ۱۰ اکتبر ۲۰۱۸ پذیرای بازدیدکنندگان شد. افتتاح رسمی آن در ۱۸ مارس ۲۰۱۹ انجام گرفت؛ تاریخی که وزارت فرهنگ و گردشگری ثبت کرده است. این دو تاریخ به دو رویداد جداگانه اشاره دارند. اولی آغاز بازدید عمومی است و دومی افتتاح رسمی.
روند شکل‌گیری ساختمان چند سال طول کشید. مسابقه ملی معماری در سال ۲۰۱۱ با حضور ۱۳۲ طرح برگزار شد. ساخت موزه در سال ۲۰۱۳ آغاز شد، در سال ۲۰۱۵ متوقف شد و در سال ۲۰۱۷ از سر گرفته شد. بنابراین، موزه‌ای که در سال ۲۰۱۸ به روی بازدیدکنندگان باز شد، هم یک مسابقه طراحی را پشت سر گذاشته بود و هم وقفه‌ای در ساخت را.
در داخل موزه، نمایشگاه بر اساس هفت موضوع تنظیم شده است. دامنه آن از باستان‌شناسی تروآس تا دوره عثمانی و تاریخ کاوش‌ها را در بر می‌گیرد. هنگام تماشای مجموعه، این گستردگی اهمیت پیدا می‌کند. موضوع موزه شامل خود منطقه، کشفیات باستان‌شناسی آن و تاریخ بعدی پژوهش درباره این یافته‌هاست.
خط زمانی
- ۵۲۰–۵۰۰ پیش از میلاد: دوره‌ای که تابوت پولیکسنا به آن تاریخ‌گذاری شده است.
- ۱۹۹۴: تابوت در کاوش نجات‌بخشی تپه‌گور کیزولدون کشف شد.
- ۲۰۱۱: مسابقه ملی معماری با حضور ۱۳۲ طرح برگزار شد.
- ۱ سپتامبر ۲۰۱۲: بیست‌وچهار قطعه زیورآلات طلای عصر مفرغ آغازین از موزه پن به ترکیه آورده شد.
- ۲۰۱۳: ساخت موزه آغاز شد.
- ۲۰۱۵: ساخت‌وساز متوقف شد.
- ۲۰۱۷: ساخت‌وساز از سر گرفته شد.
- ۱۰ اکتبر ۲۰۱۸: موزه تروا به روی بازدیدکنندگان باز شد.
- ۱۸ مارس ۲۰۱۹: افتتاح رسمی موزه برگزار شد.
- ۲۰۲۰: موزه یک جایزه ملی معماری و تقدیر ویژه موزه سال اروپا را دریافت کرد.
معماری موزه تروا؛ دفتر معماری یالین و مکعب فولادی
دفتر معماری یالین (Yalın Mimarlık) موزه را طراحی کرد. عمر سلجوق باز (Ömer Selçuk Baz) و اوکان بال (Okan Bal) از اعضای تیم بودند. حجم اصلی نمایشگاه یک مکعب با پلان مربع به ابعاد ۳۲ در ۳۲ متر است. این فرم هندسی روشن، به ساختمان نمایشگاه شکلی می‌دهد که به‌آسانی قابل تشخیص است.
در نمای بیرونی از فولاد هوازده، معروف به فولاد کورتن، استفاده شده است. سطح این فولاد به‌مرور زنگ می‌زند. معماران انتخاب این مصالح را به تصور شیئی پیوند داده‌اند که در کاوش از زیر خاک بیرون آمده است. به این ترتیب، این اشاره در خود پوشش ساختمان حضور دارد و فقط به آثار داخل موزه وابسته نیست.
همه کارکردهای موزه در بخش بالای زمینِ مکعب جای نگرفته‌اند. فضاهای پشتیبانی در یک طبقه زیرزمینی گرد آمده‌اند. این چیدمان، حجم قابل مشاهده ساختمان را در اطراف بخش نمایشگاهی کاهش می‌دهد. وقتی شما طرح را بررسی می‌کنید، قرارگیری این فضاها در زیر زمین کمک می‌کند بفهمید چرا مکعب اصلی چنین نقش پررنگی در هویت بصری بنا دارد.
موزه در هفدهمین دوره نمایشگاه و جوایز ملی معماری در سال ۲۰۲۰، جایزه بخش ساختمان را دریافت کرد. این جایزه به نام عمر سلجوق باز اهدا شد. افتخار جداگانه‌ای نیز از سوی مجمع موزه‌های اروپا نصیب آن شد. این نهاد، تروا را در فهرست دریافت‌کنندگان تقدیر ویژه جوایز موزه سال اروپا در سال ۲۰۲۰ قرار داده است.
کدام آثار موزه را ببینید؟
سرپیکانهای مفرغی شامل نمونه‌هایی هستند که در لایههای ششم و هفتم تروا پیدا شده‌اند. ثبت لایههای استقراری این اشیا کمک می‌کند بفهمید نمایشگاه چگونه هر یافته را به توالی باستان‌شناختی پیوند می‌دهد. شما میتوانید آن‌ها را در کنار روایت گسترده‌تر موزه از باستان‌شناسی تروآس ببینید؛ موضوعی که یکی از هفت محور نمایشگاه است.
آثار طلای موزه پیشینه‌های مجموعه‌داری متفاوتی دارند. بخشی از اشیا از موزه‌های باستان‌شناسی استانبول (İstanbul Arkeoloji Müzeleri) آمده‌اند. این‌ها قطعات باقی‌مانده از گنجی هستند که شلیمان (Schliemann) به خارج از کشور برد. حضورشان موضوع دیگری را وارد نمایشگاه می‌کند: جابه‌جایی اشیای باستانی پس از کشف.
گروهی جداگانه شامل ۲۴ قطعه زیورآلات طلای عصر مفرغ آغازین است. این اشیا در ۱ سپتامبر ۲۰۱۲ از موزه پن (Penn Museum) به ترکیه آورده شدند و در موزه تروا به نمایش درآمده‌اند. این گروه را از اشیای منتقل‌شده از استانبول جدا در نظر بگیرید. دو گروه از مسیرهای متفاوتی به موزه رسیده‌اند.
زیورآلات طلا پیوندی با زندگی روزمره هم ایجاد می‌کنند. اگر شما زیورآلات استفاده می‌کنید، هنگام تماشای این ۲۴ قطعه عصر مفرغ آغازین از همین تجربه آشنا شروع کنید. سپس به پیشینه مستند آن‌ها برگردید: این‌ها اشیای عصر مفرغ آغازین‌اند که در سال ۲۰۱۲ از موزه پن به ترکیه آورده شدند.
تابوت پولیکسنا به سال‌های ۵۲۰–۵۰۰ پیش از میلاد تعلق دارد. این تابوت در سال ۱۹۹۴، هنگام کاوش نجات‌بخشی تپه‌گور کیزولدون (Kızöldün Tümülüsü) در گوموش‌چای (Gümüşçay)، بیگا (Biga)، کشف شد. محل کشف آن یادآوری می‌کند که مجموعه موزه به لایههای استقراری خود تروا محدود نیست.
نام تابوت از صحنه‌ای در یکی از ضلع‌های بلند آن گرفته شده است. این نقش‌برجسته، اسطوره قربانی‌شدن پولیکسنا، شاهزاده‌خانم تروا، را نشان می‌دهد. نام اثر به همین داستان اشاره دارد. با دقت در حجاری، میتوانید عنوان آشنای اثر در موزه را به صحنه‌ای پیوند دهید که دلیل این نام‌گذاری است.
در طبقه دوم، اثر دیگری از پاریون (Parion) قرار دارد. تندیس تریتون/کنتاوروس (Triton/Kentauros) در کاوش‌های سال ۲۰۱۲ در آنجا کشف شد. این تندیس در کنار تابوت گوموش‌چای، محل کشف مشخص دیگری از منطقه را به روایت موزه درباره تروا و تروآس پیرامون آن اضافه می‌کند.
جزئیاتی که در راهنماهای سفر پیدا نمی‌کنید
رمپ ارتباطی طبقات نمایشگاه در مجموع حدود ۴۸۰ متر طول دارد. این رمپ بخش قابل توجهی از مسیر داخلی ساختمان است. وقتی میان نمایشگاه‌ها حرکت می‌کنید، رمپ هم به‌اندازه نمای فولادی بخشی از تجربه معماری شماست.
در نقش‌برجسته‌های تابوت پولیکسنا، ۳۷ پیکره انسانی دیده میشود. این تعداد دلیل مشخصی به شما می‌دهد تا برای تماشای حجاری‌ها وقت بیشتری بگذارید. صحنه قربانی‌کردن، نام اثر را توضیح می‌دهد. شمار کامل پیکره‌ها نیز توجه را به تزئینات نقش‌برجسته فراتر از همان یک صحنه جلب می‌کند.
در طبقه اول، ویترینی به شکل کشتی برای توضیح تجارت دریایی تروا در عصر مفرغ طراحی شده است. شکل آن هدفی تفسیری دارد. ویترین، اشیای به‌نمایش‌درآمده را به روایت نمایشگاه از تجارت دریایی پیوند می‌دهد.
در طبقه همکف، یک نمایشگر تعاملی به بازدیدکنندگان امکان می‌دهد فضای داخلی تپه‌گور داردانوس (Dardanos Tümülüsü) را به‌صورت دیجیتال بررسی کنند. این نمایشگر راه دیگری برای آشنایی با یک فضای باستان‌شناختی در داخل موزه فراهم می‌کند. شما میتوانید در کنار تماشای اشیای واقعی، توقف جداگانه‌ای هم پای این نمایشگر داشته باشید.
در طبقه دوم، انیمیشنی سه تا چهار دقیقه‌ای درباره جنگ تروا پخش میشود که از گلدان‌های آتیکی و نمایش سایه الهام گرفته است.
مسیر دسترسی و هزینه بازدید از موزه تروا
اگر با خودرو می‌روید، در کیلومتر ۲۵ جاده چاناق‌قلعه–ازمیر (Çanakkale–İzmir) به سمت توفیکیه بپیچید. سپس حدود پنج کیلومتر ادامه دهید. مینی‌بوس‌های روستای توفیکیه نیز از مرکز چاناق‌قلعه به موزه دسترسی فراهم می‌کنند. بنابراین شما برای رسیدن به موزه گزینه حمل‌ونقل عمومی هم دارید.
صفحه رسمی موزه، در بررسی انجام‌شده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت بازدید روزانه را ۰۸:۳۰ تا ۱۷:۳۰ اعلام کرده است. گیشه بلیت ساعت ۱۷:۰۰ بسته میشود. هنگام برنامه‌ریزی برای رسیدن، این دو زمان را جدا در نظر بگیرید. ساعت اعلام‌شده برای تعطیلی گیشه، زودتر از ساعت بسته‌شدن موزه است.
تعرفه رسمی بررسیشده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، قیمت بلیت مشترک موزه تروا و محوطه باستانی تروا را برای بازدیدکنندگان خارجی ۲۷ یورو اعلام می‌کند. دارندگان کارت شناسایی ترکیه میتوانند با موزهکارت وارد هر دو مکان شوند. به این ترتیب، بلیت مشترک بازدید از مجموعه موزه را به بازدید باستان‌شناختی در نزدیکی آن پیوند می‌دهد.
طبق توضیحات وزارتخانه درباره بلیت مشترک، بلیت محوطه باستانی تروا–موزه تروا که از گیشه خریداری میشود، از روز نخست خرید به مدت ۷۲ ساعت اعتبار دارد. این مدت اعتبار به شما کمک می‌کند دو بخش بازدید را در طول اقامت خود برنامه‌ریزی کنید.
موزه تروا در آرک‌دیلی و بازدید آنلاین
صفحه پروژه موزه تروا در آرک‌دیلی (ArchDaily)، ساختمان طراحی‌شده توسط دفتر معماری یالین را در گالری‌ای با ۳۴ تصویر معرفی می‌کند. عکس‌ها به امره دورتر (Emre Dörter) و مراد گرمن (Murat Germen) نسبت داده شده‌اند. اگر به معماری علاقه دارید، این گالری مکملی تصویری برای شناخت ابعاد مکعب و طراحی فولاد هوازده آن است.
وزارت فرهنگ و گردشگری نیز تور مجازی موزه تروا را در پلتفرم موزه مجازی خود، سانال موزه (Sanal Müze)، ارائه می‌کند. شما میتوانید پیش از سفر موزه را آنلاین ببینید یا پس از بازدید، دوباره به نمایشگاه‌های آن سر بزنید.
پرسش‌های متداول
موزه تروا کجاست؟
در روستای توفیکیه، از توابع شهرستان مرکزی چاناق‌قلعه، در ورودی محوطه باستانی تروا قرار دارد.
چه کسی موزه را طراحی کرده است؟
دفتر معماری یالین آن را طراحی کرده است. عمر سلجوق باز و اوکان بال از اعضای تیم بودند. مکعب اصلی نمایشگاه ابعادی برابر با ۳۲ در ۳۲ متر دارد.
مهم‌ترین آثار موزه کدام‌اند؟
سرپیکانهای مفرغی از لایههای ششم و هفتم تروا، زیورآلات طلا، تابوت پولیکسنا و تندیس تریتون/کنتاوروس که در سال ۲۰۱۲ در پاریون کشف شد، از آثار اصلی‌اند.
چرا دو تاریخ برای افتتاح موزه ذکر میشود؟
بازدید عمومی از ۱۰ اکتبر ۲۰۱۸ آغاز شد. افتتاح رسمی در ۱۸ مارس ۲۰۱۹ انجام گرفت.
منابع
- وزارت فرهنگ و گردشگری — موزه تروا muze.gov.tr
- ویکی‌پدیا — Troya Müzesi tr.wikipedia.org
- آرک‌دیلی — موزه تروا / Yalin Architectural Design archdaily.com
- اتاق معماران، شعبه استانبول — جوایز ملی معماری ۲۰۲۰ mimarist.org
- مجمع موزه‌های اروپا — تقدیرهای ویژه europeanforum.museum
- درگاه فرهنگ — موزه تروا kulturportali.gov.tr
- درگاه فرهنگ — موزه تروا در چاناق‌قلعه kulturportali.gov.tr
- اداره کل میراث فرهنگی و موزه‌ها — ۲۴ شیء متعلق به تروا از موزه پن kvmgm.ktb.gov.tr
- DÖSİMM — هزینه‌های موزه‌ها و محوطه‌های باستانی dosim.ktb.gov.tr
- وزارت فرهنگ و گردشگری — تور مجازی موزه تروا sanalmuze.gov.tr
FAQ
موزه تروا در کجای ترکیه قرار دارد؟
موزه در ورودی محوطه باستانی تروا، در روستای توفیکیه از توابع شهرستان مرکزی چاناق‌قلعه قرار دارد.
معمار موزه تروا کیست؟
دفتر معماری یالین این موزه را طراحی کرده است. عمر سلجوق باز و اوکان بال از اعضای تیم طراحی بودند.
در موزه تروا چه آثاری میتوانید ببینید؟
سرپیکانهای مفرغی از لایههای ششم و هفتم تروا، زیورآلات طلای عصر مفرغ آغازین، تابوت پولیکسنا و تندیس تریتون/کنتاوروس از پاریون از آثار بهنمایشدرآمدهاند.
موزه تروا چه جوایزی دریافت کرده است؟
موزه در سال ۲۰۲۰ جایزه بخش ساختمانِ نمایشگاه و جوایز ملی معماری را دریافت کرد. این جایزه به نام عمر سلجوق باز اهدا شد. همچنین در جوایز موزه سال اروپا تقدیر ویژه گرفت.
ساعت بازدید و شرایط بلیت موزه تروا چیست؟
طبق اطلاعات رسمی بررسیشده در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، موزه هر روز از ۰۸:۳۰ تا ۱۷:۳۰ باز است و گیشه بلیت ساعت ۱۷:۰۰ بسته میشود. بلیت مشترک موزه و محوطه باستانی برای بازدیدکنندگان خارجی ۲۷ یورو است. دارندگان کارت شناسایی ترکیه میتوانند با موزهکارت وارد هر دو شوند.
Image: Museum of Troy (53022400001).jpg — Troya Müzesi from Çanakkale, Türkiye, CC BY-SA 2.0
